Avrupa Adalet Divanı Başsavcısı, AB Komisyonunun Kovid-19 aşı sözleşmelerinde şeffaf olmadığı görüşünde

Avrupa Adalet Divanı Başsavcısı Athanasios Rantos, Avrupa Birliği (AB) Komisyonunun milyarlarca avroluk Kovid-19 aşılarının satın alınmasına ilişkin anlaşmalar konusunda kamuoyuna yeterince şeffaf davranmadığı görüşünü bildirdi.
Merkezi Lüksemburg'da bulunan AB'nin en yüksek hukuki merci konumundaki Avrupa Adalet Divanı Başsavcısı Rantos, AB Komisyonunun Kovid-19 döneminde ilaç şirketleriyle yaptığı aşı alım sözleşmelerine erişim konusunda açılan davalara ilişkin mütalaasını açıkladı.
Rantos, mütalaasında, AB Komisyonunun aşı sözleşmelerine ilişkin bazı bilgileri kamuoyundan gizlemesini haklı gösterecek yeterli gerekçe ortaya koyamadığını belirterek, AB Genel Mahkemesinin, Komisyonun kamuoyuna yeterince geniş erişim sağlamadığı yönündeki kararlarının yerinde olduğunu ifade etti.
Başsavcı Rantos, AB aşı alım müzakere ekibindeki kişilerin çıkar çatışması bulunup bulunmadığının etkin şekilde denetlenebilmesi için yalnızca anonimleştirilmiş belgelerin yeterli olmadığına, AB Komisyonunun sözleşmelerdeki tazminat maddelerinin kamuoyuna açıklanmasının ilaç şirketlerine zarar vereceği yönündeki iddiasını da kanıtlayamadığına dikkati çekti.
Başsavcının görüşü bağlayıcı nitelik taşımıyor. Dosyaya ilişkin nihai kararı Avrupa Adalet Divanı verecek.
-Dava hakkında
Kovid-19 salgını sırasında AB, üye ülkelerin aşılara hızlı erişimini sağlamak amacıyla merkezi bir aşı tedarik mekanizması kurmuş, AB Komisyonu da ilaç şirketleriyle milyarlarca avroluk ön satın alma anlaşmaları müzakere etmişti.
2021 yılında bazı Avrupa Parlamentosu (AP) üyeleri ve vatandaşlar, söz konusu anlaşmalar ile ilgili belgelere erişim talebinde bulunmuş ancak Komisyon müzakere ekibi üyelerinin isimleri ve ilaç şirketlerine ilişkin bazı tazminat hükümlerini gizleyerek belgelerin yalnızca bir bölümünü paylaşmıştı.
Bunun üzerine dava açan AP üyeleri ve vatandaşlar, Komisyonun şeffaflık yükümlülüğünü yerine getirmediğini savunmuştu.
AB Genel Mahkemesi de Temmuz 2024'te verdiği kararlarda Komisyonun kamuoyuna yeterince geniş erişim sağlamadığına hükmetmişti.
Kararları temyize taşıyan AB Komisyonu, söz konusu bilgilerin açıklanmasının kişisel verilerin korunması ile şirketlerin ticari çıkarlarına zarar vereceğini savunmuştu.