43 Yeni İlçe Kurulması ve 863 Belde Belediyesinin Kapatılmasını Öngören Düzenleme İçişleri Komisyonu'nda

İçişleri Bakanı Beşir Atalay, 43 yeni ilçe kurulacağını, nüfusu 2 binin altına düşen 863 belde belediyesinin tüzel kişiliğinin sona erdirileceğini ve 239 ilk kademe belediyesinin kapatılacağını belirterek, bu çalışmayı başlatmak için nüfus sayımının sonuçlarını beklediklerini söyledi. Düzenlemeyle önemli bir tasarruf sağlanacağını kaydeden Atalay, kapatılacak belde belediyelerinin 200 milyon YTL olan kamu borcunun özel bir uygulamayla 1 yıl içinde tasfiye edileceğini açıkladı. Atalay, tüzel kişiliği sona erecek olan belde belediyelerinin yüzde 57'sinin AK Part'ili olduğuna da işaret etti.

AK Parti Tekirdağ Milletvekili Ziyaeddin Akbulut başkanlığında toplanan TBMM İçişleri Komisyonu, 42 yeni ilçe kurulması ve nüfusu 2 binin altında olan belde belediyelerinin kapatılmasını öngören "Büyükşehir Belediyesi Sınırları İçerisinde İlçe Kurulması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Tasarısı"nı görüşmek üzere toplandı. Muhalefetin şiddetle karşı çıktığı tasarının görüşmelerine komisyon üyelerinin yanı sıra İçişleri Bakanı Beşir Atalay, CHP Grup Başkanvekilleri Hakkı Süha Okay ve Kemal Anadol, CHP ve MHP milletvekilleri ve bazı sivil toplum örgütlerinin temsilcileri de katıldı. Komisyonda tasarıya ilişkin bir sunum yapan İçişleri Bakanı Atalay, hükümet olarak yerel yönetimlerin güçlendirilmesi ve yetkilerinin artırılmasına büyük önem verdiklerini söyledi. Atalay, güçlü ve imkanları yeterli yerel yönetim yapıları oluşmasının halka daha iyi hizmet götürülmesi ve demokrasinin geliştirilmesinin en iyi yolu olduğunu vurguladı. 2004 yılında çıkartılan Belediyeler Kanunu'nda nüfusu 2 binin altına düşen belediyelerin tüzel kişiliğinin kaldırılacağı hükmünün getirildiğini ve yeni belediye kurulması için nüfusun en az 5 bin olması şartının getirildiğini hatırlatan Atalay, bu tasarrufun yerine getirilmesi için Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) gerçekleştirdiği Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi'nin sonuçlarının beklendiğini açıkladı. Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi ile daha sağlıklı ve gerçekçi nüfus sonucunun ortaya çıktığını belirten Atalay, TÜİK'in bu çalışmanın sonucunu Ocak ayında açıkladığını hatırlattı. Atalay, "Nüfusla ilgili son veriler elimize yeni geçtiği için bu çalışma şimdi başlatıldı. Artık Türkiye'de nüfus sayımı yapılmayacak. Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi sürekli güncellenecek ve her yılın başında açıklanacak" diye konuştu.

Yerel yönetimlerin parçalı ve küçük ölçekli olmasının, başlatılan reform sürecini olumsuz etkilediğini ve bu belediyelerin yeterli hizmeti üretemediğini anlatan Atalay, vatandaşlarda yerel yönetimlerle ilgili kuşkular doğduğunu belirtti. Bu yerlerin belediye olarak kalmasının yerel kamu hizmetlerine bir katkısı olmadığını ifade eden Atalay, bu belediyelerin tüzel kişiliklerinin kaldırılmasıyla yönetim giderlerinde önemli ölçüde tasarruf sağlanacağını ve kaynakların idari kapasitesi daha yüksek olan il özel idarelerine aktarılacağını söyledi.

Büyükşehir Belediyesi teşkilatı bulunan yerlerde yerel yönetim sisteminde çok sayıda ilk kademe belediyesinin oluşmasının da birçok sorunu beraberinde getirdiğini vurgulayan Atalay, özellikle kentleşme ile ilgili ciddi koordinasyon sorunları yaşandığını bildirdi. Kapatılacak olan belediyelerin bu beldelerde yürüttüğü hizmetlerin bugünkünden daha etkili şekilde yürütüleceğini vurgulayan Atalay, tasarıda bunun tedbirlerinin getirildiğini söyledi. Bu yerleşim yerlerinde seçimle işbaşına gelen köy muhtarı ve ihtiyar meclisinin görev yapacağını kaydeden Atalay, hizmet standardının yükseleceğini dile getirdi. Köy Kanunu üzerinde de çalıştıklarını anlatan Atalay, yakın zamanda tasarının Meclis'e geleceğini bildirdi. Atalay, Köy Kanunu ile burada doğabilecek boşlukların telafi edileceğini ve tereddütlerin giderileceğini söyledi.

Büyükşehir belediyelerinin sınırlarının genişlemesi sırasında irili ufaklı çok sayıda ilk kademe belediyesinin büyükşehir sınırlarına katıldığına işaret eden Bakan Atalay, ilk kademe belediye sayısının 283 olduğunu belirtti. Yeterli büyüklüğe sahip ilk kademe belediyelerinin ilçe belediyesine dönüştürüleceğini kaydeden Atalay, 239 ilk kademe belediyesinin ise en yakın ilçe belediyesi ile birleştirileceğini söyledi. Atalay, merkezinde ilçesi olmayan büyükşehirler de dahil olmak üzere büyükşehirlerde toplam 43 yeni ilçe kurulacağını ifade etti. Atalay, tasarıyla çok parçalı yapı yerine kolay yönetilebilir, etkili hizmet götürülebilir bir yapının oluşturulduğunu söyledi. Tasarıyla yerel yönetim sayılarının uluslararası eğilimlere uygun olarak optimal nüfus ve alan büyüklüğüne kavuşturulduğunu, çok parçalı yerel yönetim yapısına son verilerek net ve açık yönelik yapıların kurulduğunu anlatan Atalay, kentlerin yaşam kalitesinin artırılmasının hedeflendiğini dile getirdi.

Bu yıl içinde İl Özel İdareleri Kanunu ile Belediye Gelirleri Kanunu'nun da çıkartılacağını açıklayan Atalay, bu yasaların da yürürlüğe girmesiyle yerel yönetimlerin mali yapılarının güçlendirileceğini ve hizmet kapasitelerinin artırılacağını bildirdi. Yeni nüfus sayımı sonuçlarının açıklanmasıyla 2 bin 200 civarında belediyenin nüfusunun önceki döneme göre azaldığının ortaya çıktığını belirten Atalay, İller Bankası'nın belediyelere gönderdiği aylık katkıyı nüfusa göre gönderdiğine işaret etti. Bu belediyelerinin kendi çalytırlattı. Atalay, "Nüfusla ilgili son veriler elimize yenışma planlarını önceki gelirlerine göre yaptıklarına dikkat çeken Atalay, bu yüzden nüfusu düşen belediyelerin gelirlerinde düşüş yaşanmayacağını açıkladı. Atalay, "2007 yılında belediyelerimize aylık olarak hangi gelir geliyorsa o gönderilecek. Bu kanunun kapsamına giren belediyelerimiz de dahil 2009 yerel seçimlerine kadar aylık gelirlerini eski miktar üzerinden alacaklardır" şeklinde konuştu.

İçişleri Bakanı Atalay, nüfusu 2 binin altında olduğu için kapatılacak belediyelerin yüzde 57'sinin, ilk kademe belediyelerinin ise yüzde 59'unun AK Parti'li olduğuna işaret ederek, "Biz burada siyasi bir tasarrufta bulunmak istesek böyle bir tasarıyı huzurunuza getirmememiz gerekir. Biz daha etkili hizmeti nasıl götürebiliriz, bunun çabası içindeyiz" dedi.

Türkiye'de 3 bin 225 belediye bulunduğunu belirten Atalay, nüfusu 2 binin altına düşen belediyelerin sayısının ise 943 olduğunu ifade etti. Bunların 30'unun ilk kademe belediyesi, 50'sinin ilçe belediyesi, 863'ünün ise belde belediyesi olduğunu açıklayan Atalay, 863 belde belediyesinin kapatılmasının söz konusu olduğunu bildirdi. Köye dönüştürülecek olan bu belediyelerin tüzel kişiliklerinin ilk mahalli seçimlere kadar devam edeceğini belirten Atalay, belediye başkanlarının da seçime kadar göreve devam edeceklerini ve daha önce aldıkları gelirlerin gönderileceğini söyledi. Bu belediyelere 6 ay içinde bağlı oldukları il ve ilçe belediyelerine katılma imkanı getirildiğini kaydeden Atalay, bunun için 10 kilometre sınırının öngörüldüğünü anlattı.

Tüzel kişiliği kaldırılacak belediyelerde çalışan personelin il özel idarelerine, birleşme durumunda ilgili belediyelere, ihtiyaç halinde vali tarafından merkezi idari kuruluşlarının boş kadrolarına atanabileceğini ifade eden Atalay, personelin hiçbir haklarının kaybolmayacağını vurguladı. Atalay, tüzel kişiliği sona erecek belediyelerin bütün kamu borçlarının 1 yıl içinde özel bir uygulamayla tasfiye edileceğini, bu belediyelerin şu anda 200 milyon YTL borcu bulunduğunu açıkladı. Tüzel kişiliği kaldırılan belediyelerde 10 bin 286 personel çalıştığını kaydeden Atalay, bunun 5 bin 840'ının işçi olduğunu bildirdi.

Büyükşehir Belediyesi sınırları içindeki 35 ilk kademe belediyesinin ilçe belediyesine dönüştürüleceğini ifade eden Atalay, mahallelerin birleştirilmesi suretiyle 8 ilçe belediyesi kurulacağını, 239 ilk kademe belediyesinin de tüzel kişiliği sona erdirilerek en yakın ilçe belediyesine mahalle olarak bağlanacağını duyurdu. Çok parçalı yapıya son verildiğini kaydeden Atalay, tasarının yasalaşması ile 16 büyükşehir belediyesi, 142 büyükşehir ilçe belediyesi, 65 il belediyesi, 750 ilçe belediyesi, bin 130 belde belediyesi olmak üzere Türkiye'deki belediye sayısının 2 bin 103 olmasının öngörüldüğünü açıkladı.

Bakan Atalay'ın konuşmasının ardından tasarının tümü üzerindeki görüşmelere geçildi.

(ZÇ-CC-CC-Y)