16 Soruda Askeri Yargıya AB Ayarı

Askerlerin ağır cezalık suçlarda sivil mahkemelerde yargılanmasına ilişkin yasa önceki gün yürürlüğe girdi. Peki hangi suçta, nerede ve nasıl yargılama yapılacak?

16 soruda askeri yargıya AB düzeni şöyle:

1-Yasa ne düzenleme getiriyor?

Yasayla Ceza Muhakemesi Kanunu değiştirildi. Askerler de artık siviller gibi CMK 250’nci maddede tek tek sayılan ’darbe planlamak, cunta oluşumu, hükümeti yıkmak için silahlı eylem’ gibi 30’a yakın suçtan ilgili ağır ceza mahkemelerinde yargılanacak.

2-Siviller askeri mahkemede yargılanacak mı?

Savaş ve sıkıyönetim dışında sivillerin askeri mahkemede yargılanması her şartta kaldırıldı.

3-Askeri mahkemede yargılanmanın üç kriteri ne?

Askeri Mahkemelerin Kuruluş Kanunu’na göre ’askeri mahalde’, ’asker kişilere karşı’ ve ’askeri hizmetle ilgili askeri suçlardan’ askeri mahkemelerde yargılamaya devam edilecek.

4-Koğuşta bir asker, başka bir askerle kız meselesi yüzünden tartışıp vurdu, nerede yargılanacak?

Asker kişi, askeri mahalde ve bir askere karşı suç işlediği için eskiden olduğu gibi yine askeri mahkemede yargılama yapılacak.

5-Bir asker, askeri mahalde, ziyarete gelen sivilin cüzdanını çaldığında ne olacak?

Askeri mahalde suç işlendiği ve suç 250’nci madde kapsamında olmadığı için yargılama yeri askeri mahkeme olacak.

6-Çarşı izninde asker, caddede sivili soyarsa nerede yargılanır?

Askeri mahalde suç işlenmediği için yargılama sivil mahkemede yapılacak.

7-Bir asker, memleketinde kıza tecavüz etti, nerede yargılanacak?

2000 yılında değişiklik yapıldığı için askerlerin sivil mahallerde işlediği tecavüz, sarkıntılık gibi suçlar artık sivil mahkemelerde görülüyor. Sivil mahkemelerde yargılamaya devam edilecek.

8- Asker, kendisini ziyarete gelen sivil genç kıza sarkıntılık yaparsa ne olur?

Suç askeri mahalde, askerce işlendiği için askeri mahkemede yargılanır.

9-Sivil bölgede yüzbaşı, albayı döverse nerede yargılanacaklar?

Bu suç "Üste fiilen" taarruz ve askeri suç. Eskiden olduğu gibi askeri mahkemede görülecek.

10-General cunta oluşturmak, darbe planlamak ve hükümete karşı silahlı isyan planlamakla suçlandı, nasıl yargılanacak?

Eski yasaya göre generallerin yargılanması Genelkurmay Başkanı’nın iznine bağlıydı ve yargılama Genelkurmay Askeri Mahkemesi’nde yapılıyordu. CMK 250’nci maddede bu suç sayıldığı için ağır ceza mahkemesinde yargılama yapılacak. askeri çevrelerde bu suçun ’askeri suç’ olduğu savunuluyor. Böyle bir durumda sivil ve askeri yargı arasında yetki çatışması çıkabilir. Yetki çatışmasını Uyuşmazlık Mahkemesi çözecek.

11-Asker kişi, Başbakanlık’tan gizli belge elde etti, ne olacak?

Askeri mahalden elde edilmediği için ağır ceza mahkemeleri görevli olacak. Değişiklik yok.

12-Asker kişi Genelkurmay’dan devletin gizli belgesini sızdırdı, nerede yargılanacak?

Eskiden askeri mahkemeler görevliydi. Şimdi bu suç 250’nci madde kapsamında olduğu için sivil yargı el koyabilecek. Bunda da yetki çatışması olursa sorunu Uyuşmazlık Mahkemesi çözecek.

13-Bir asker casusluk yaptı, nasıl yargılanacak?

Askeri casusluk suçunda eskiden Genelkurmay Askeri Mahkemesi görevliydi. Şu anda ağır ceza mahkemesinde yargılama yapılacak.

14-Bir askerin sivil bölgedeki evinde askeri mühimmat ele geçirildi, yargılaması ne olacak?

Bu suç Askeri Ceza Kanunu’nda yer alıyor ve askeri bir suç. Bu nedenle yargılaması askeri mahkemelerce yapılmaya devam edecek. Askeri ve sivil mahkemeler arasında bu tip askeri suçlar yönünden de yetki uyuşmazlığı çıkarsa nihai çözüm yeri Uyuşmazlık Mahkemesi olacak.

15-Bir asker, cumhurbaşkanına sivil bölgede suikaste teşebbüs etti veya fiili saldırıda bulundu, yargılaması nasıl yapılacak?

Sivil alanda işlenen askeri suç değil, sivil mahkeme yargılama yapacak.

16-Askerle, sivil çürük raporu alma, askerlikten kurtulmak için hile yapma suçunu işlediklerinde nerede yargılanacaklar?

Eski düzenlemede askeri mahkemede birlikte yargılanıyorlardı. Şimdi bu iki suç ve benzerlerinde, asker askeri mahkemede, sivil sivil mahkemede yargılanacak.