ABD istihdamında sürpriz...
ABD’de Mayıs ayı istihdamı 38 bin artış ile beklentilerin çok altında gerçekleşirken, Nisan ayındaki istihdam artışı da 164 binden 123 bine doğru revize edildi. İşsizlik oranı yüzde 4,7’ye gerilerken, katılım oranının 0,2 puanlık bir düşüş göstermesi istihdam piyasasının verimliliğini gölgeledi. Tabii, zaten beklentilerin 160 bin civarında düşük tutulduğu istihdam kaleminde böylesine düşük bir artışın yaşanmış olması moralleri bozacaktır, ancak uzun süreli bir etki de yaratmayacaktır.
Gelen verilerin düşük olmasını başlıca iki faktör ile açıklamak gerekir. Birincisi; tam istihdam noktasında işe alımlar yavaşlayacaktır ve ücret artışına konsantre olunacaktır. Yani yeni istihdam yaratmaktan çok nitelikli istihdam yaratmak önemli. İstihdam, aynı zamanda kazanç demektir. Haliyle daha fazla kazanan bireylerin harcama ve tüketim yoluyla ekonomik aktiviteye katkısı da yüksek olacaktır. Yıllık ücret enflasyonunun halen yüzde 2,5 seviyesinde kalması bu nedenle kötü verinin olumlu ayrıntısı olarak nitelendirilebilir. En azından şimdilik resesyon endişesi yaratmıyor.
İkincisi ise; yeni iş pozisyonlarının yaratılmasındaki eksiklik olabilir ki, ABD’de iş imkanlarını gösteren JOLTS verileri halen yeni açılan istihdam sayısını 5,5 milyon üzerinde gösteriyor. Dolayısıyla uzun vadede bu kalemde bir sıkıntı yok. Diğer yandan Verizon greivinin etkilerini de eklersek parçalar birleşiyor. Çünkü bu grevde 35 bin kişi işten çıkarıldı. Haziran ayında ise bu kişiler yeniden işe alındı. Yani bir sonraki ayın datası bu kadar düşük olmayacaktır.
Bu noktadan sonra işsizlik yüzde 5 ve aşağısında seyrettiği sürece 200 bin üzeri tarım dışı istihdam artışının sürdürülebilir olamayacağını düşünüyorum. Haziran’da Fed’in faiz artırması zaten çok zor bir ihtimaldi, bu veriden sonra da nerdeyse o ihtimal kalmadı denebilir. Fed politika açıklaması tonlaması ise bu veriden etkilenmez, Temmuz için açık kapı bırakılabilir.
| Hisse | Yön | Son | Fark | Saat |
|---|---|---|---|---|
| Dolar |
|
43,5393 | 0,05 | 16:00 |
| Euro |
|
51,4875 | 0,16 | 16:00 |
| İngiliz Sterlini |
|
59,2608 | -0,41 | 16:00 |
| BIST 100 |
|
13.687 | -1,47 | 15:45 |
| BIST 50 |
|
11.811 | -1,40 | 15:45 |
| BIST 30 |
|
14.877 | -1,53 | 15:45 |
| Gram Altın |
|
6794,8 | -1,65 | 16:00 |
| Çeyrek Altın |
|
10868 | -2,03 | 16:00 |
| Yarım Altın |
|
21736 | -2,03 | 16:00 |
| Cumhuriyet A. |
|
48433 | -2,81 | 15:57 |