Maskenin Arkası

Yusuf DİNÇ
Yusuf DİNÇ
Doç. Dr. / İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi
28 Nis 2020 Salı

Gün geçtikçe Kovid-19 salgını dünyada iktisadi yavaşlamanın ana gerekçesi olarak daha bir hünerli biçimde ele alınmaya devam ediyor. Aslında dünyada ve Türkiye’de de iktisadi yavaşlamanın birçok farklı gerekçesi olması yanında Kovid-19 tüm sorunların üzerinde bir yer alarak krizi gerekçelendirmede işlevsel bir argümana da dönüşmüştür denilebilir. Örneğin “gelişmekte olan ekonomi” olarak adlandırılan birçoklarının kur krizinin üstünü örtmüştür. Fakat Kovid gene de umulmadık farklı kriz faktörlerinin de tetikleyicisi olmuştur. Bu anlamda petrol krizinin ana tartışma konularından birisi olduğu söylenebilir. Böylece içinde bulunulan krizin olağan bir durum olduğu kanıksanacaktır.


Krizden etkilenen sektörler arasında özel sektör sağlık kuruluşlarının dahi sayılabileceği göz önüne alındığında endüstrinin farklı kolları üzerinde tesirli olduğu anlaşılmaktadır. Bu bağlamda turizm, hizmetler, yeme-içme, perakende mağazacılık, tekstil, inşaat, mobilya gibi temel sektörlerin krizin ortasında bulunduğu tartışılabilir.


Elbette daha fazla sektör saymak mümkün olsa da bu sektörler istihdamın büyük bölümünü oluşturduklarından önemlidir. Turizm sektörü üzerindeki etki bölgesel ele alınabilecekken bağlı sektörler bölge ayrımı olmaksızın olumsuz etkilenmiştir. Hizmetler sektörünün büyük oranda istihdam kaybına uğramış, minimum maliyet tabanına sahip oldukları halde bu maliyetleri ile gelirleri arasında uçurum oluşmuştur. Perakende mağazacılık kaotik bir hal alırken tekstil üzerindeki etkinin sınırlı olacağı düşünülebilir. Mobilya sektörü evliliklerin ertelenmesinden ve ihracatın düşüşüne kadar olumsuz etki altındayken inşaat sektörü yüzdürülen krizini realize etme fırsatı bulmuştur. İnşaattaki yanlışların üstü talihsiz biçimde Kovid ile örtülmeye çalışılacaktır. Diğer yandan aşağıdaki ana sektörlerin kriz etkisinden görece az yahut aksine pozitif etkilendiği göz önünde bulundurulduğunda fırsatlar sunma gücü vardır. Özellikle tarım, teknoloji, bilişim, dijital mağazacılık, imalat, madencilik, savunma, lojistik gibi sayılan birçok faaliyet alanı tam anlamıyla bir fark ediliş yaşamaktadır. Bu alanlarda kriz etkisi oluşmadığı gibi istihdamın artırıldığı durumlar dahi mevcuttur.


Her şeye rağmen ve her halükarda Kovid krizinin kapitalizmin bir krizi olduğunu unutmamak gerekir. Ortaya çıkan büyük fotoğraf iktisadi modelin kusurlu yapısının izharıdır. Buna karşın alternatif bir paradigmayı, kültürleri ve uygulamalarıyla temsil eden kurumlar hangi sektör içerisinde olursa olsun bu kriz sonrası önemlerini artıracaktır. Çünkü kapitalizmin krizleri, kapitalizmin kurumlarını yok eder.


Kovid-19 sonrası ise iktisadi etkilerin kanıksanmasından çok sosyolojik kırılmaların gündemi meşgul edeceğini tespit etmek gerekir. Lütfi Sunar hocanın bu dönem ile ilgili değerlendirmelerinde altını çizdiği haksız eşitsizliklerin olası sonuçları üzerinde durmak gerekir. Sosyolojinin nasıl biçimleneceğinin araştırılmasından geri durmamak lazımdır. Kendi yaklaşımım “mikro” çözümlerin kriz ve sonrası dönemi yönetmek anlamında etkili olacağı şeklindedir.


Yazarın Diğer Yazıları
Piyasa
Hisse Yön Son Fark Saat
Dolar Dolar 8,4576 -1,11 23:50
Euro Euro 10,0600 -0,62 23:50
İngiliz Sterlini İngiliz Sterlini 11,7951 -0,79 23:50
BIST 100 BIST 100 1.392 2,27 18:10
BIST 50 BIST 50 1.231 2,57 18:10
BIST 30 BIST 30 1.500 2,75 18:10
Gram Altın Gram Altın 497,1 0,04 23:50
Çeyrek Altın Çeyrek Altın 795 0,04 23:50
Yarım Altın Yarım Altın 1591 0,04 23:50
Cumhuriyet A. Cumhuriyet Altını 3305 0,73 17:11
Altın Çevirici
Türü
TL Miktarı
Altın Türü
Döviz Çevirici
Türk Lirası
Amerikan Doları
Euro
İsviçre Frangı
Yen
İngiliz Sterlini
Serbest piyasa verileri kullanılarak hesaplanmaktadır. Tüm Değerler
BİST endeksleri, haberler, Kapalıçarşı, uluslararası parite verileri eşanlı olarak verilmektedir. BİST isim ve logosu "Koruma Marka Belgesi" altında korunmakta olup izinsiz kullanılamaz, iktibas edilemez, değiştirilemez. BİST ismi altında açıklanan tüm bilgilerin telif hakları tamamen BİST’e ait olup, tekrar yayınlanamaz.

SPK’nın 22 Nisan 2002 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan tebliği uyarınca yayımlanması istenen uyarı;
"Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler, mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi, beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir"
Şu an buradasınız: FİNANS HABERLERİ | Finans Haber - Haberler
Sitemizde yayınlanan haberlerin telif hakları haber kaynaklarına aittir, haberleri kopyalamayınız.

[Kullanım Şartları] - [Hata Bildir] 29 Temmuz 2021 Perşembe 23:54:25