İran; Ambargo vs Pazar

Yusuf DİNÇ
Yusuf DİNÇ
Doç. Dr. / İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi
25 Oca 2016 Pazartesi

İran uluslararası toplumla nükleer araştırmaları üzerinden sıkıntı yaşamış ve muhtemel uranyum zenginleştirme faaliyetleri nedeni ile izole edilmişti. Bu izolasyon mal transferlerinden para transferlerine hatta insanların seyahat imkanlarına kadar her alanda uygulandı. İran üzerine uzun yıllardır ambargolar uygulanmıştı. Ancak 2011’de uygulanmaya başlanan ambargo tam anlamıyla bir tecrit oldu ve 80 milyonluk bir pazar kapanmış oldu. 


Ruhani’nin iktidara gelmesi ile beraber diplomasi kanalı açıldı ve müzakereler olumlu sonuç verdi. Uygulanan ambargonun büyük bölümü kaldırıldı. Böylece de bu büyük pazar açılmış oldu. Tamamının 2016 sonuna kadar kalkması bekleniyor. 


Bu pazarın 5 yıldır biriken ihtiyaçları oldu. Bunun ilk sinyali İran’ın 114 uçak alacağını duyurması ile verilmiş oldu. Ancak bu ekonomi ile genel ekonomik verilere bakıp hangi sektörlerde fırsatlar olduğunu görelim.


2014 yılı verilerine göre İran’ın gayri safi yurtiçi hasılası 406.3 milyar USD’dir. 2014’te %3 olan büyümesinin 2015’te düşen petrol fiyatlarının da etkisiyle %1,5 olarak gerçekleşmesi bekleniyor. Ancak Dünya Bankası, 2016 ortasına kadar bütün kısıtlamaların kaldırılmasıyla İran’ın 2016 ve 2017 yılları için %5.8 ila %6.7 arasında büyüyeceğini tahmin ediyor. Dünya Bankası, bu artış beklentisi karşılığında en önemli faktörü petrol üretimindeki artış olarak görüyor.


 


*2014 ve 2015 verileri 9 aylıktır.


Dünya Bankası üzerinde durmuyor ama İran’ın büyüme tahmininde bizi ilgilendiren kısım ise büyümeyi destekleyecek ana kalemlerden birisinin tüketim harcamaları olduğudur. Yukarıdaki grafikten İran ile ticaret hacmimiz izlenebilir. Yaptırımların başladığı 2011 yılından beri önemli ibr potansiyelin yok olduğu görülebilir.


İran’da güçlü bir petrol sektörü var. Dünyada gaz rezervleri bakımından 2. crude petrol rezervleri bakımındansa 4. İran. Bunun yanında ufak çaplı tarım sektörü ve hizmet sektörünün yanında kamu eliyle yürütülen üretim ve finans faaliyetleri mevcuttur.


İran’da devlet gelirinin %27’sini teşvik ve sübvansiyonlarla halka aktarmaktadır. Açılacak olan pazarda önemli ihtiyaçlar var. Halkın yıllara sâri ötelediği tüketim ihtiyacını karşılamak içinse Türkiye için önemli fırsatlar mevcut. 


Bunların başında finans, konut, havacılık, taşımacılık, sağlık, bilişim, tarım, medya ve tekstil sektörleri geliyor. İran’da bankalarımızın şubeleşmelerine tanık olacağız ayrıca İranlı şirketlerin borsa kotasyonu için önemli fırsatlar var. Konut ihtiyacı, taahhüt ve inşaat malzemeleri ihtiyacı bakımından işadamlarımızın ilişkileri mevcuttur. Bunun yanında Türkiye, İran’a düzenlenecek hava, kara ve deniz taşımacılığının önemli bir durağı olacaktır. Sağlık sektörünün hacmi gelişecektir. Bilişim sektöründeki tecrübesiyle de ülkemiz İran’da yatırım fırsatları araştırmalıdır. İran halkının büyük bölümünün anadili olarak Türkçeyi kullanması medya sektörü açısından fırsat olarak değerlendirilebilir. 


Tarımsal gıda ihtiyaçları bakımından da Türkiye önemli bir Pazar gücü elde edebilecek potansiyeli sahiptir. Ayrıca tekstil sektörünün özellikle kültürel benzerlikleri bir fırsat olarak kullanması beklenebilir. Yani büyük oranda daralan Rusya ve Ukrayna pazarları yerine yanı başımızda bir imkân doğmuştur.


Yazarın Diğer Yazıları
Piyasa
Hisse Yön Son Fark Saat
Dolar Dolar 8,5557 -0,02 09:33
Euro Euro 10,0919 -0,04 09:33
İngiliz Sterlini İngiliz Sterlini 11,8122 -0,03 09:33
BIST 100 BIST 100 1.349 0,00 18:10
BIST 50 BIST 50 1.188 0,00 18:10
BIST 30 BIST 30 1.446 0,00 18:10
Gram Altın Gram Altın 493,6 -0,19 09:33
Çeyrek Altın Çeyrek Altın 790 -0,19 09:33
Yarım Altın Yarım Altın 1580 -0,19 09:33
Cumhuriyet A. Cumhuriyet Altını 3287 -0,41 17:14
Altın Çevirici
Türü
TL Miktarı
Altın Türü
Döviz Çevirici
Türk Lirası
Amerikan Doları
Euro
İsviçre Frangı
Yen
İngiliz Sterlini
Serbest piyasa verileri kullanılarak hesaplanmaktadır. Tüm Değerler
BİST endeksleri, haberler, Kapalıçarşı, uluslararası parite verileri eşanlı olarak verilmektedir. BİST isim ve logosu "Koruma Marka Belgesi" altında korunmakta olup izinsiz kullanılamaz, iktibas edilemez, değiştirilemez. BİST ismi altında açıklanan tüm bilgilerin telif hakları tamamen BİST’e ait olup, tekrar yayınlanamaz.

SPK’nın 22 Nisan 2002 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan tebliği uyarınca yayımlanması istenen uyarı;
"Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler, mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi, beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir"
Şu an buradasınız: FİNANS HABERLERİ | Finans Haber - Haberler
Sitemizde yayınlanan haberlerin telif hakları haber kaynaklarına aittir, haberleri kopyalamayınız.

[Kullanım Şartları] - [Hata Bildir] 27 Temmuz 2021 Salı 09:33:33