Lojistik Sektörünün Kurla İmtihanı

Yusuf DİNÇ
Yusuf DİNÇ
Doç. Dr. / İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi
11 Haz 2019 Salı

Bu bayram kardeşliği tazelemenin coşkusunu yeniden yaşıyoruz. Bayram o bayram ola! Piyasalar da artık bayram etsin dileğiyle. Birçok sektörde işler açılır gibiyken yeniden yavaşlamasına rağmen kıpırdanma tekrar başlamış görünüyor. Özellikle yıllardır biriken KDV iadelerinin mahsubuna ilişkin düzenleme birçok sektöre moral vermiş görünüyor.


Ancak kur atağının etkisini hala taşıyan alanlar var. Kurun aşırı yükselmesinden bu yana büyük bir ikilem lojistik sektörünün kaderi oldu.


USD/TL kurunun, rasyoneli olan bir tahminle kısa vadede 4.90 seviyelerinde dengelenmesi makulken aşırı değer kaybı yurtiçi malların fiyatını çok ucuzlattı. Buna karşılık ihracat rekorları gelmeye devam ediyor. Zaten bu kur seviyelerinden rekor gelmiyor olması soru işareti oluşturacak bir durumdur. (Çin’in ticaret stratejisini de bu ilişki nedeniyle devalüasyon üzerine kurduğunu not edelim. Aynı zamanda Çin özelinde devalüasyon devasa yatırımların kaynağı olarak da kullanılıyor.)


Türk malına olan talebin artması ihracat anlamında lojistik sektörünü destekleyen bir unsur oldu. Tek yönlü artan bir trend ortaya çıktı. Fakat artan talebe rağmen artan kur nedeniyle lojistik maliyetlerinde rekabet ve pazarlık asıl unsura dönüştü. Bu nedenle nakliye fiyatları %30’dan fazla aşağı geldi. Gene de lojistik firmaları bu fiyatları yönetebilecek kabiliyeti haizler. Gelin görün ki başka bir sorunu yönetmek daha güç.


Gene aynı kur ilişkisi Türkiye’nin ithalat kabiliyetini daraltınca; yani ithal mallar ziyadesiyle pahalılaşınca Türkiye’nin özellikle Avrupa’dan satın alışları yavaşladı. İhracatın çoğu Avrupa’ya ve kara yoluyla gerçekleştirilirken ithalat gerçekleşmemesi TIR'ların boş dönmesi sorununu ortaya çıkardı.


Hem daha ucuza taşımak hem boş dönmek ise sektörün ikilemi oldu. Dolu dönebildikçe verim üreten lojistik şirketlerini zorlayan bu ilişkinin sürdürülmesini mümkün kılan tek olgu yurtiçi maliyetlerin Türk Lirası cinsinden gerçekleşmesidir. İçerideki enflasyonist baskının azalmasının, sektöre ileri dönük iyimserlik için önemli bir nefes aldırdığı düşünülebilir. Fakat bu alanda üretilecek iş çözümlerinin girişimcilerin gözünden kaçmaması gerekir.


Yazarın Diğer Yazıları
Piyasa
Hisse Yön Son Fark Saat
Dolar Dolar 43,5393 0,05 16:00
Euro Euro 51,4875 0,16 16:00
İngiliz Sterlini İngiliz Sterlini 59,2608 -0,41 16:00
BIST 100 BIST 100 13.687 -1,47 15:45
BIST 50 BIST 50 11.811 -1,40 15:45
BIST 30 BIST 30 14.877 -1,53 15:45
Gram Altın Gram Altın 6794,8 -1,65 16:00
Çeyrek Altın Çeyrek Altın 10868 -2,03 16:00
Yarım Altın Yarım Altın 21736 -2,03 16:00
Cumhuriyet A. Cumhuriyet Altını 48433 -2,81 15:57
Altın Çevirici
Türü
TL Miktarı
Altın Türü
Döviz Çevirici
Türk Lirası
Amerikan Doları
Euro
İsviçre Frangı
Yen
İngiliz Sterlini
Serbest piyasa verileri kullanılarak hesaplanmaktadır. Tüm Değerler
BİST endeksleri, haberler, Kapalıçarşı, uluslararası parite verileri eşanlı olarak verilmektedir. BİST isim ve logosu "Koruma Marka Belgesi" altında korunmakta olup izinsiz kullanılamaz, iktibas edilemez, değiştirilemez. BİST ismi altında açıklanan tüm bilgilerin telif hakları tamamen BİST’e ait olup, tekrar yayınlanamaz.

SPK’nın 22 Nisan 2002 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan tebliği uyarınca yayımlanması istenen uyarı;
"Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler, mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi, beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir"