Zorunlu BES'leneceğiz
Bireysel Emeklilik Sistemi, kişilerin aktif çalışma yaşamları süresince yaptıkları tasarrufları uzun vadeli yatırıma yönlendirerek emeklilik dönemlerinde, yaşam standartlarını koruyabilecekleri bir gelir elde etmelerini sağlayan özel bir emeklilik sistemi olarak hayatımıza girmiş ve 27 Ekim 2003 tarihinde ilk emeklilik planlarının tasdiki ile emeklilik şirketleri faaliyete başlamıştır.
Zamanın şartlarına bağlı olarak sistem, 14 Haziran 2007 tarih ve 26552 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan ve birçok maddesi yayımı tarihinde yürürlüğe giren Sigortacılık Kanunu ile 4632 sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanununun bazı maddeleri değiştirilmiş, kanuna çeşitli konularda yeni hükümler eklenmiştir.
Yine 9 Haziran 2012 tarih ve 28338 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile vergi matrahından indirim yolu ile kullanılan vergi avantajı uygulaması kaldırılarak devlet katkısı sistemine geçilmiş, sistemden ayrılmalarda menkul sermaye iradı olarak tanımlanan ve stopaja tabi olan birikim tutarı uygulaması yerine, sadece irat tutarı üzerinden stopaj alınmasına yönelik değişiklikler yapılmıştır.
Bu değişiklikle 2013 yılından itibaren devlet, katılımcıların ödedikleri prim üzerinden %25 devlet katkısı sunarak, sistemi daha cazip hale getirmek ve vatandaşı harcama döngüsünden çıkarıp, tasarruf yapmaya teşvik etmeyi amaçlamıştır. Sağlam temeller üzerine kurulu sistem süreç içerisinde, şartları yerine getiren katılımcılarının da emeklilik işlemlerini başarıyla yerine getirmiştir.
Yeni yılla beraber de sistemi daha aktif hale getirerek, 45 yaş altı çalışan herkesi zorunlu olarak bireysel emeklilik sistemine dahil edip, prime esas kazancının yüzde 3’ünü BES kesintisi yapmayı öngörmektedir. Çalışanların sisteme girişini zorunlu fakat devamlılığını kendisine bırakarak 2 aylık bir düşünme süreci belirlenmiş olup bu süre zarfında ayrılma hakkı tanımıştır.
Geçmiş dönemlerde, çalışanları yatırım yapmaya zorunlu kılan sistemlerin işlerliğinin çok da parlak olmamasından dolayı çalışanların kafasında da bir çok soru işareti bulunmaktadır. Bir de başladığı günden bu yana bireysel emeklilik sisteminin yıllar itibariyle getirisini değerlendirdiğimizde her ne kadar devlet katkısıyla avantajlı olarak gözükse de fonların etkin bir şekilde değerlendirilememesi durumda yatırımın negatife döndüğünü de görmek mümkündür.
Hali hazırda şuan ki sistemde yaklaşık 6,5 milyon BES'li mevcut olup bu rakama bakıldığında sistemin bu haliyle kabul gördüğünü ve hedef kitlenin çalışan 20,3 milyon çalışanı kapsaması hedeflenmektedir. Yılsonuna yaklaştığımız bu dönemde yayınlanacak ikincil mevzuatla birlikte uygulama tebliğleriyle hayatımıza girecek olan zorunlu bireysel emeklilik sistemi, belki ufak revizelerle daha işlevsel ve kabul görür bir hal alacaktır.