Son günlerde herkes bu soruyu sorar oldu. Hayırdır kağıt fatura devri kapandı mı? Efendim olayın özü aslında şöyle; güncel hayatta sıkça alışveriş yaptığımız bir çok büyük firma “E-Arşiv” faturası uygulamasına geçti. Şimdi konunun daha iyi anlaşılması için biraz açayım.

Öncelikle şuna bir açıklık getirelim; değişen herhangi bir şey yok. Sistem aynı eski sistem, lakin geçen yazımda belirttiğim “e-devlet” dönüşümü kapsamında bir gelişmeden ibaret yaşananlar. Daha etkin bir denetim süreci dahilinde “kağıt faturaların” yerini “elektronik faturalar” almaya başladı. Günden güne de hayatımızda genişleyerek daha çok yer almaya devam edecek.

Hatırlayanınız veya bilmeden kullananız muhakkak vardır; “Elektronik Fatura Kayıt Sistemi (EFKS)” fatura bilhassa telekomünikasyon şirketi abonelerince kullanılıyordu. Bir çoğumuzun faturası uzun zamandır kurumlardaki kayıtlı “E-Posta” adreslerimize geliyordu. 2015 yılıyla birlikte “E-Arşiv Fatura” kullanımına geçiş yapıldı ve 2016 yılı itibariyle de daha geniş bir alanı kapsamaya başladı. İşin teknik boyutunu da ele almakta fayda var.

433 Seri Nolu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile yürürlüğe giren e-Arşiv Uygulaması, Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından belirlenen standartlara uygun olarak faturanın elektronik ortamda oluşturulması, elektronik ortamda muhafazası, ibrazı ve raporlamasını kapsayan bir uygulamadır.

e-Arşiv Uygulamasından yararlanmak isteyen mükelleflerin, öncelikle e-fatura uygulamasına kayıtlı olmaları gerekmektedir.İnternet üzerinden mal ve hizmet satışı yapan ve 2014 yılı gelir tablosu brüt satış hasılatı tutarı 5 milyon lira ve üzerinde olan mükellefler, en geç 1/1/2016 tarihine kadar e-Arşiv Uygulamasına geçmek zorundadır. 

2016 Yılıyla birlikte "E-Arşiv Fatura" kullanma zorunluluğu olan şirket kriterlerinin daraltılmasıyla birlikte kapsam çokça genişledi. Şöyle bir internetten satış yapan firmaları göz önümüzün önüne getirdiğimizde kapsamın ne kadar geniş olduğunu görmek mümkün olacaktır. 

Uygulamada yaşanan en büyük sıkıntı şu an itibariyle buradan alış yapan müşteriye firmaların fatura vermeyip e-posta adreslerine gönderileceğinin belirtilmesi veya "E-Arşiv Portalı" üzerinden alınabileceğinin söylenmesidir. Vergi Mükellefi Olmayanlara Faturanın Teslimi e-Arşiv uygulaması kapsamında elektronik belge biçiminde oluşturdukları faturayı vergi mükellefi olmayanlara düzenlenen fatura, alıcının rızasına bağlı olarak kağıt veya elektronik ortamda teslim edilir. Açık bir şekilde alıcının rızası dahilinde olduğunun altını çizmekte fayda var. 

Ticari hayattaki bu gelişmelerle bir çok alanda firmalar sıkı denetim altına alınmaya devam ediyor. Yakın zamanda bir çok alandaki gelişmeler bizi bekliyor. Tüketicilerin de bu gelişmelere ayak uydurması kaçınılmaz bir son olarak karşımıza çıkıyor. "E-Arşiv Fatura" uygulaması kağıt faturaları en azından eski şekliyle ortadan kaldırdığı açık, fakat  "elektronik" ortama yabancı müşterilere fatura örneklerini vermeleri gerektiğinin altını bir kez daha çizmek istiyorum.