Genel Sağlık Sigortası, 2012 itibariyle yürürlüğe giren ve tüm Türkiye vatandaşlarının sağlık haklarının içinde barından bir sistemdir. Belirli kişilerin tüm sağlık hizmetlerini ücretsiz olarak karşılarken bazı kişilerin sağlık hizmetlerini ise belirli prim ödemeleri karşılığında sağlamaktadır.

Olayın özüne bakarsak Genel Sağlık Sigortasından ücretsiz yararlanma hakkı olan; sigortalı olarak çalışanlar, istekleri üzerine sigorta yaptıranlar, herhangi bir kuruluştan emekli olanlar ve bu kişilerin yakınları yararlanmaktadır. Bir de yine eski tabirle "yeşil kartlı" olan, hane gelir düzeyi kişi başına kanunda belirtilen tutarların altında olanlar ücretsiz olarak yararlanmaktadır.

Daha genel bir anlatımla, Genel Sağlık Sigortası herhangi bir sosyal güvence dışında kalan vatandaşların, hane halkı gelir düzeyine bakılarak çıkan sonuç üzerinden prime tabi tutulmasıdır. Aslında bakarsak olayın buraya kadar olan kısmında sosyal devlet anlayışı içinde, kişilerin gelirlerinden alınan prim olarak değerlendirdiğimizde herhangi bir sıkıntı ortaya çıkmamaktadır. Buradaki asıl sorun kapsamın genişliği ve sistemsel sıkıntılar olarak karşımıza çıkmaktadır. 

Hali hazırda sistemin de sağlıklı bir şekilde işlemediğini gözlemliyoruz. Başlangıcında toplumun bütün kesimini top yekun ilgilendiren Genel Sağlık Sigortası'nın açık bir şekilde anlatılmaması, kapsamının da geniş tutulmasıyla; part-time çalışanlar başta olmak üzere, lise ve üniversite öğrencilerinin öğrenim hayatı sonrasındaki durumları mağduriyetlerin en çok yaşandığı durumlar olarak karşımıza çıkıyor. 

Bununla beraber sistemsel sıkıntılar da bir çok vatandaşın borçlu olarak gözükmesine sebep olmuştur. Kapsam dahilindeki bir çok kişi ilgili tarihte gelir testine girmek bir yana konudan haberdar dahi olmadı. Durum böyle olunca 2014 yılında çıkan torba yasayla 2015 Mart ayına kadar "prim affı" çıkarıldı. Ama bu da beklentileri karşılamadı ve Eylül sonuna kadar süre uzatıldı. Çünkü beklenti tamamen silinmesi ve uygulamanın şartlarının daha esnetilmesi yönündeydi. Bu uzamayla beraber zaten seçim rüzgarının da araya girmesiyle ki bütün partilerin programında "Genel Sağlık Sigortası Affı" seçim propagandası olarak kullandığından çıkarılan torba yasa bu anlamda sonuca ulaşmadı. Ne yapacağını bilmeyen binlerce insan gerekli başvurularını yapmadılar yapanlarda yapılandırmalarını bozarak "prim affını" beklediler.

Hükümetin kısa sürede yeni düzenlemeyle sistemi işlevsel bir hale getirmesi ve beklenen affında çıkmasıyla borçluları bir nebze olsa rahatlaması yeni bir başlangıç yapılmasına adına çok olumlu olacaktır.