Dünyaca ünlü turizm merkezi Ayder Yaylası, bu yıl 2'ncisi düzenlenen 'Ayder Forum'a ev sahipliği yapıyor. 17 Ocak'ta sona erecek organizasyonda küresel enerji politikaları, yapay zeka teknolojileri ve sürdürülebilir enerji stratejileri masaya yatırılıyor.

Forumda açılış konuşmacıları arasında Uluslararası Ayder Forumu Proje Başkanı Hakan Gültekin, Rize Belediye Başkanı Rahmi Metin, Rize Valisi İhsan Selim Baydaş, AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Hayati Yazıcı, AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Ömer İleri, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, KKTC Ekonomi ve Enerji Bakanı Olgun Amcaoğlu, eski Enerji Bakanı ve KEİPA Türkiye Delegasyonu Başkanı Fatih Dönmez yer aldı.

"BU FORUM TEK SEFERLİK BİR ETKİNLİK DEĞİL, BİR DÜŞÜNCE PLATFORMU"

Uluslararası Ayder Forumu Proje Başkanı Hakan Gültekin, konuşmasında, "Uluslararası Ayder Forumu Derneği olarak yola çıkarken tek bir hedefimiz vardı. Rize'yi ve Ayder'i sadece turizm değil küresel fikirlerin ve diplomasinin de zirvesine getirmek. Hatırlayacağınız üzere geçen yıl burada yine çok kıymetli bir heyetle bir gelmiş, lojistik ve ulaşım üzerine ilk Ayder Forumu'nu gerçekleştirmiştik. O gün ektiğimiz tohumların bugün yeşerdiğini ve bu sorumun uluslararası bir diplomasi masasına dönüştüğünü görmek bizler için büyük bir gururdur. Bu forum tek seferlik bir etkinlik değil Rize'den dünyaya açılan sürdürülebilir bir düşünce ve değerlendirme platformudur" ifadelerini kullandı.

Uluslararası Ayder Forumu Proje Başkanı Hakan Gültekin

GELECEK YILIN KONU BAŞLIĞI "SAĞLIK" OLACAK

Forumun moderatörlerinden, geçmiş dönem Enerji Bakanı ve Karadeniz Ekonomik İşbirliği Parlamenter Asamblesi (KEİPA) Türkiye Delegasyonu Başkanı Fatih Dönmez, geçen yıl birincisi düzenlenen forumda "lojistik" konusunu ele aldıkları söyledi. Forumun bu yılki konusunun "enerji" olarak belirlendiğini ifade eden Dönmez, gelecek yıl üçüncüsünün ise "sağlık" başlığı altında gerçekleştirileceğini aktardı. Dönmez, forum kapsamında klasik enerji, konvansiyonel enerjilerin yanı sıra yenilebilir enerji kaynağı, karbonsuz enerji üretim imkanları ve bu yolda atılan adımların tartışılacağını belirterek, "Bu forumun Karadeniz bölgesinde enerji işbirliklerinin derinleştirilmesine ve somut adımların atılmasına önemli katkılar sunacağına inanıyorum" diye konuştu.

Karadeniz Ekonomik İşbirliği Parlamenter Asamblesi (KEİPA) Türkiye Delegasyonu Başkanı Fatih Dönmez

"TÜRKİYE ENERJİDE VE MADENLERDE NET İHRACATÇI BİR ÜLKE OLACAK"

Konuşmasında önemli mesajlar veren Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, enerjide dışa bağımlılığı bitirmeyi hedeflediklerini belirtti. Bayraktar, "Biz Türkiye Yüzyılı'nda Cumhurbaşkanımızın ortaya koyduğu vizyonla diyoruz ki; mutlak surette Türkiye'nin enerjideki dışa bağımlılığını bitireceğiz ve inşallah Türkiye enerjide ve madenlerde net ihracatçı bir ülke olacak. Dışa bağımlılığı bitirmiş, enerjide bağımsız bir Türkiye hedefliyoruz" dedi.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar

"TEMİZ ENERJİNİN YANINDA ETİK ENERJİ DE DİLE GETİRİLMELİ"

Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu ise "etik enerji" vurgusu yaptı. Memişoğlu, "Temiz enerjiyi hep dile getiriyoruz ama aynı zamanda etik enerji de olması gerekir. İnsanları yok edecek, çatıştıracak veya sömürecek bir sistemi enerjiyi elde etmek için kullanmamamız gerektiğini, bizim haricimizdeki bazı medeniyetlere, ülkelere öğretmemiz de gerekir. Onun için bu forum çok önemli" ifadelerini kullandı.

Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu

Forumda "Enerji ve Yapay Zeka" başlığıyla gerçekleşen oturumda Haberler.com Yönetim Kurulu Başkanı, Yapay Zeka & Olasılıksal Modelleme Uzmanı Dr. Ekrem Teymur da konuşmacılar arasında yer aldı.

Teymur, konuşmasında şu ifadeleri kullandı:

"10. Ayder Forumu'nda bu çatının altında insan sayısı kadara robot da olacak. Bu robotların bazıları kürsüde bazıları dinleyicilerin yerinde olacak, bazıları da çeşitli hizmetleri gerçekleştirecek. Çok ciddi bir enerji dar boğazıyla karşı karşıya kalacağız. Dünyada belki de insan sayısı kadar robotun piyasaya çıkması ve 7/24 elektrik harcaması durumunda enerji ihtiyacı çok yüksek boyutlara ulaşacak.

"ENERJİ BAKANLIĞI BÜNYESİNDE 'ENERJİ İÇİN YAPAY ZEKA' ADINDA BİR ARGE KURULMALI"

"Enerjide yapay zekanın kullanımı bir yazılım işi değildir, bir teknik proje değildir. O ekosistemin baştan aşağı yeniden inşa edilmesidir. Bunun için de sadece yazılım yetmez. Benim önerim Enerji Bakanlığı bünyesinde "Enerji İçin Yapay Zeka" adında bir arge, bir laboratuvar kurulması. İklim değişikliğinden tutalım, evimizdeki aydınlatmaya kadar bütün sürecin A'dan Z'ye burada ele alınarak yapay zeka destekli bir şekle dönüştürülmesi. Bunu gerçekleştirdiğimizde geleceğe güvenle bakabiliriz."

Dr. Ekrem Teymur

MAKİNE ÖĞRENMESİ VE YAPAY ZEKANIN ENERJİ ÜRETİMİNDEKİ ROLÜ: MATEMATİKSEL BİR BAKIŞ

Makine öğrenmesi ve yapay zekanın enerji üretimindeki rolüne ilişkin matematiksel bir bakışla değerlendirmelerde bulunan İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Matematik Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Burhaneddin İzgi, şunları söyledi: "Makine öğrenmesi ve yapay zekanın enerji yönetimindeki rolüne baktığımızda aslında bu daha çok verimliliği artırmak, maliyeti düşürmek, tahmin yeteneklerini geliştirmekle, yani bu açıdan makine öğrenmesi ve yapay zekanın ön plana çıktığını görüyoruz, bu amaçla kullanıldığını. Tabii bu şu anda az önce Sayın Bakanımın da dediği gibi biraz emekleme aşamasında. Bu en nihai seviyesine geldiğinde bir devrim niteliği, devrim niteliğinde değişiklikler yaratma potansiyeli olduğunu görüyoruz.

Şimdi az önce dediğimiz gibi olaya matematiksel perspektiften bakacak olursak ortada aslında bir enerji problemi var. Peki bu enerji problemine matematiksel gözle baktığımızda neler görüyoruz? İlk olarak enerjide biliyorsunuz üretim ne kadar önemliyse bunun dağıtımı da, optime bir şekilde dağıtımı da oldukça önemli oluyor. Bu durum matematikteki optimizasyon problemini ortaya çıkartıyor. Yani enerji üretiminde kaynakların optimal dağılımının matematiksel bir problem olarak karşımıza çıkmasına sebep oluyor. Biz bu kaynakları en verimli şekilde nasıl dağıtırız, ne yapmamız gerekiyor? İşte matematiksel olarak ilk aşamada bir optimizasyon problemi olduğunu söyleyebiliriz.

Tabi enerji insanlığın oluşundan bu yana gelen bir ihtiyacı olduğuna göre çok ciddi bir data var elimizde. Bu dataları kullanarak tahminleme yapmamız gerekiyor. Burada zaman serisi, seri analizleri ortaya çıkıyor. Bu noktada enerjinin talebini tahmin etme ve burada nerelere, hangi akslara doğru aktarımların yapılması veya desteklerin sunulması gibi bir problem ortaya çıkıyor. Zaman serisi analiziyle tahminleme yaparak bu problemi kısmen çözebiliyoruz.

Tabi yenilenebilir enerji kaynakları biliyorsunuz oldukça önemli. Burada tabi bağımlı olduğumuz neler var? Hava koşulları ve modelleme oldukça önem arz ediyor. Burada da hava koşullarının ve benzeri etkenlerimiz, su vesaire artık neden yenilenebilir üretiyorsak, değişkenlik gösteren durumların ciddi bir şekilde modele yansıtılması önem arz ediyor. Yani dışsal faktörlerden etkilenmesi ayrı bir matematiksel problem olarak karşımıza çıkıyor.

Çok sizi teknik detaylarla boğmak istemiyorum ama matematikte dediğimiz diferansiyel denklemler, stokastik analiz, stokastik diferansiyel denklemler gibi çalışmalar, daha doğrusu alt birimler, bize bu noktada ciddi anlamda destek oluyor.

Son olarak tabi bu statik bir süreç değil, dinamik bir süreç. Hem enerjinin üretimi hem ihtiyacı vesaire noktasında, burada da nelere ihtiyacımız oluyor? Dinamik bir süreç olduğu için stokastik bir yaklaşım gerekiyor ve simülasyonlar oldukça önem arz ediyor. Aynı şekilde enerjide veya olası üretimdeki arıza senaryolarının simülasyonu da oldukça önem arz ediyor. Matematiksel açıdan baktığımızda böyle.

Şimdi tabi diyoruz ki yapay zeka ile bunu veya makine öğrenmesi ile bunu çözüyoruz. Az önce Sayın Bakanım girişte çok güzel bir şekilde tanımlamayı yaptı. Tabi ben bilmediğim için kısmen buraya kısaca bir tanımlamasını koymuştum, o yüzden hızlı geçeceğim burayı.

Makine öğrenmesi derken ne anlamamız gerekiyor, yapay zeka derken ne anlamamız gerekiyor noktasında. Makine öğrenmesine baktığınızda biz bilgisayara, cihaza verileri vererek biz ona bir şeyler öğretmeye çalışıyoruz. Daha sonra verdiğimiz verileri doğru algılayıp algılamadığını - test verileri deniyor buna da - daha sonra bu algoritmayla bunu test ediyoruz. Bu makine öğrenmesi kısmı.

Peki yapay zeka dediğimiz şey ne? Tamamen Sayın Bakanımın yaptığı tanımlamayla birebir bir tanım bu da. İnsan benzeri düşünme ve karar verme süreçlerini taklit eden teknolojiler bütünüdür diye ifade edebiliriz."

Arif Ekşi koordinatörlüğünde gerçekleşen forumda yer alan tüm başlıklar:

• Enerji ve Yapay Zeka
• Enerji Sektöründeki Yenilikler ve Etkileri
• Karadeniz-Avrasya Bölgesinde Enerji Rekabeti ve Enerji Stratejilerinin Geleceği
• Düşük/Sıfır Karbon Binalara Doğru: Akıllı, Maliyet-Etkin ve Çevre Dostu Enerji Çözümleri
• Enerjide Özel Sektör
• Türkiye'nin Nükleer Geleceği, Stratejiler, Teknolojiler ve Sürdürülebilirlik