Futbolun değişmez kurallarından biri olarak görülen bir uygulama vardı: Dünya Kupası'nda kırmızı kart gören bir futbolcu, bir sonraki maçta forma giyemezdi.

İstisnasız, tartışmasız ve itiraz hakkı olmadan uygulanan bu kural, ABD'nin yıldız golcüsü Folarin Balogun hakkında alınan kararla birlikte sorgulanmaya başlandı.

Son 32 turunda Bosna-Hersek karşısında kırmızı kart gören Balogun'un cezası askıya alındı.

Golcü oyuncu böylece pazartesi günü Belçika ile oynanacak son 16 turu maçında forma giyebilecek.

Turnuvada üç gol atan Balogun, ABD'nin en golcü oyuncusu konumunda.

Dünya Kupası tarihinde bugüne kadar 189 kırmızı kart gösterildi ve yalnızca iki futbolcu cezalarını çekmeden yeniden sahaya çıkabildi.

Bunlardan ilki, 1962 Dünya Kupası'nda Brezilyalı Garrincha olmuştu. Yarı finalde Şili karşısında kırmızı kart gören Garrincha, buna rağmen finalde Çekoslovakya'ya karşı forma giymişti.

Ancak o dönemde otomatik ceza sistemi bulunmuyordu. Oyuncunun ceza alıp almayacağına hakemlerin ifadelerinin de değerlendirildiği bir komite karar veriyordu.

1962'de FIFA Disiplin Komitesi'nin aldığı karar siyasi müdahale iddialarıyla uzun yıllar tartışılmıştı.

Trump Infantino'yu aradı

Bugün de Beyaz Saray ile FIFA arasındaki yakın ilişki göz önüne alındığında, ev sahibi ülkelerden biri olan ABD lehine verilen bu sıra dışı karar nedeniyle benzer sorular gündeme geliyor.

BBC'nin ABD'deki medya ortağı CBS News'in doğruladığı bilgilere göre, ABD Başkanı Donald Trump 2 Temmuz Perşembe günü FIFA Başkanı Gianni Infantino'yu arayarak Balogun'un cezası hakkında görüştü.

Peki bu karar futbol açısından da yeni bir emsal oluşturacak mı?

Balogun'un cezası kaldırılırken bu Dünya Kupası'nda kırmızı kart gören diğer 11 oyuncunun neden cezalarını çektiği sorusu gündemde.

Bundan sonra haklı gerekçelerle verilen kırmızı kartlarda bile cezaların kaldırılması için daha fazla itiraz mı yapılacak?

Bir sonraki kırmızı kart gösterildiğinde televizyon ekranlarında yer alan "bir sonraki maçı kaçıracak" ifadesinden artık emin olunabilir mi?

Kararın ayrıntılarını, bilinenleri ve olası sonuçlarını inceliyoruz.

FIFA hiçbir gerekçe sunmadı

Şu anda birçok kişinin aklındaki temel soru şu: Bu nasıl mümkün oldu?

FIFA Disiplin Talimatı'na göre Balogun'un "rakibin güvenliğini tehlikeye atan ciddi faul" nedeniyle en az iki maç ceza alması gerekiyordu.

Üstelik Dünya Kupası talimatları, kırmızı kartlara karşı takımların itiraz etmesine izin vermiyor.

FIFA'nın yaptığı açıklamada ise Balogun'un cezasının neden askıya alındığına dair hiçbir gerekçe yer almadı.

Açıklamada yalnızca FIFA Disiplin Talimatı'nın 27'nci maddesine atıf yapıldı.

Söz konusu madde, FIFA'ya "bir disiplin cezasının uygulanmasını tamamen veya kısmen askıya alma" yetkisi veriyor.

Bu oldukça geniş kapsamlı bir düzenleme ve FIFA'nın başka herhangi bir kritere bağlı kalmaksızın karar alabilmesine imkân tanıyor.

Yirmi yedinci madde daha önce hiçbir Dünya Kupası'nda uygulanmamıştı.

Üstelik Balogun'un cezası yalnızca bir maç için askıya alındı. Oysa disiplin talimatı en az iki maç ceza öngörüyor. Bunun nedenine ilişkin de herhangi bir açıklama yapılmadı.

Ronaldo örneği

BBC Sport, FIFA'ya bunun nedenini sordu.

Ancak herhangi bir gerekçe paylaşılmadı. Bunun yerine BBC Sport, turnuva öncesinde Cristiano Ronaldo hakkında verilen askıya alınmış cezaya yönlendirildi.

FIFA Disiplin Talimatı'na göre Ronaldo'nun, Portekiz'in Kasım ayında İrlanda Cumhuriyeti'ne 2-0 kaybettiği Dünya Kupası eleme maçında Dara O'Shea'ya dirsek attığı gerekçesiyle üç maç ceza alması gerekiyordu.

Ronaldo, Ermenistan'a karşı oynanan son eleme maçında cezasının ilk maçını çekti. Kalan iki maçlık ceza ise askıya alındı.

Ancak Ronaldo'nun kırmızı kartı Dünya Kupası finallerinde değil, eleme maçlarında görülmüştü.

Üstelik turnuva öncesinde oyunculara benzer şekilde esneklik tanınan başka örnekler de bulunuyor.

2014'te Fransa'dan Laurent Koscielny ile bu Dünya Kupası öncesinde Ekvador'dan Moises Caicedo ve Arjantin'den Nicolas Otamendi bunlardan bazıları.

En azından Ronaldo kararında FIFA bir gerekçe sunmuş ve oyuncunun "225 milli maçlık kariyerinde başka kırmızı kart görmemiş olmasını" dikkate aldığını açıklamıştı.

Balogun konusunda ise böyle bir açıklama bile yapılmadı.

Ortaya çıkan bilgi boşluğu ise doğal olarak spekülasyonlara yol açtı.

Bu, neden özel bir dosya olarak değerlendirildi?

Hangi unsurlar dikkate alındı?

Kararı kim verdi?

'Tam bir saçmalık'

BBC Sport'un edindiği bilgilere göre hakemin cezanın kaldırılması yönünde herhangi bir talebi olmadı.

Ayrıca Video Yardımcı Hakem (VAR) protokolünün yanlış uygulandığına dair de herhangi bir iddia bulunmuyor.

İngiltere'de benzer bir durumda Futbol Federasyonu kararın ayrıntılı gerekçesini kamuoyuyla paylaşırdı.

ABD'nin FIFA'dan bu gerekçeyi yayımlamasını isteme hakkı bulunuyor. Belçika'nın ise böyle bir hakkı yok.

BBC Sport yorumcusu ve eski İngiltere milli futbolcusu Micah Richards yaşananları "tam bir saçmalık" olarak değerlendirdi.

Richards, "Bir yıllığına askıya alınmış ceza vermek turnuvayla adeta alay etmek demek" ifadelerini kullandı.

"Bu, büyük yıldızları turnuvada tutmak için yapılmış gibi görünüyor. Böyle bir şey nasıl olabilir? FIFA çok daha iyi yönetmeliydi. Bu karar birçok kişinin ağzında kötü bir tat bıraktı."

Belçika cephesi ise karara tepkili.

Belçika Futbol Federasyonu 5 Temmuz Pazar günü yayımladığı açıklamada Balogun'un oynayabilecek olmasına "şaşırdıklarını" belirtti.

Federasyon, çeşitli düzenlemelere, turnuva öncesi yapılan bilgilendirme toplantılarına ve resmi sunumlara atıfta bulunarak kararın turnuva talimatlarıyla çeliştiğini savundu.

Belçika'ya göre turnuva kurallarında açık şekilde yer alan "oyuncu otomatik olarak takımının bir sonraki maçında cezalı olur" hükmü, FIFA'nın disiplin talimatı kullanılarak fiilen geçersiz bırakıldı.

Belçika Teknik Direktörü Rudi Garcia ise daha sert konuştu.

Garcia, "Demek ki FIFA Dünya Kupası'nda artık 5 Temmuz değil, 1 Nisan yani Şaka Günü yaşanıyor" dedi.

"Biz sadece milli takımı ya da federasyonu değil, futbolun kendisini savunuyoruz."

Peki bu turnuvada kırmızı kart gören diğer futbolcular şimdi ne düşünüyor?

Örneğin Katarlı Assim Madibo.

Madibo'nun karıştığı pozisyonda Kanada orta saha oyuncusu Ismael Kone'nin bacağı kırılmıştı.

Ancak olayda Madibo'nun bilinçli bir müdahalesi bulunmadığı, sakatlığın tamamen talihsiz bir şekilde yaşandığı yönünde güçlü görüşler vardı.

Buna rağmen FIFA, standart iki maçlık cezanın üzerine üç maç daha ekleyerek Madibo'ya toplam beş maç ceza verdi.

Balogun kararı emsal teşkil eder mi?

Balogun'un gördüğü kırmızı kart ağır mıydı?

Evet.

Golcü oyuncu Tarik Muharemovic ile girdiği mücadelede istemeden rakibinin ayak bileğine bastı.

Ancak kararın ağır olması, hakemin yanlış karar verdiği veya FIFA'nın mutlaka müdahale etmesini gerektirecek kadar açık bir hata olduğu anlamına gelmiyor.

Peki bundan sonra istemeden yapılan her müdahalede verilen kırmızı kartların cezaları kaldırılmalı mı?

Teknik direktörlerin artık bu yönde talepte bulunması bekleniyor.

Çünkü ortada yeni bir emsal oluşmuş durumda.

Futbol kurallarında niyet unsuru yıllar önce geri plana itildi.

Artık değerlendirilen temel unsur, yapılan müdahalenin sonucu.

Örneğin geçen aralık ayında Tottenham forması giyen Xavi Simons'un Liverpool maçında gördüğü kırmızı kart.

Simons'un Virgil van Dijk'ın bacağına bilerek basmadığı açıktı.

Ancak rakibin güvenliğini tehlikeye attığı gerekçesiyle kırmızı kart gördü.

Dönemin Tottenham menajeri Thomas Frank otomatik üç maçlık cezayı eleştirmişti.

Ancak kulüp, itiraz etmenin hiçbir sonuç getirmeyeceğini düşündüğü için başvuru yapmamıştı.

Federasyonların işi zorlaşacak

Balogun kararı, Dünya Kupası boyunca alınan bazı hakem kararlarına yönelik eleştirileri de artırdı.

Sarı kart standardı, VAR uygulamaları ve yeni kuralların yorumlanma biçiminin ulusal liglerde aynı şekilde uygulanmasının mümkün olmadığı düşünülüyor.

Ancak taraftarlar artık aynı yaklaşımın kendi liglerinde de uygulanmasını bekleyecek.

Balogun'un cezasının kaldırılması bu nedenle federasyonların işini daha da zorlaştırabilir.

Artık şu soru daha yüksek sesle sorulacak:

FIFA'nın yaptığı gibi İngiltere Futbol Federasyonu neden benzer durumlarda oyunculara kolaylık göstermiyor?

Simons örneğinde olduğu gibi ağır cezalar yeniden değerlendirilmeli mi?

Trump'ın bu karar alma sürecindeki rolü neydi?

FIFA'nın Dünya Kupası disiplin sisteminin temel ilkelerinden biri, kırmızı kartlara itiraz edilememesidir.

Peki ev sahibi ülkenin yıldız oyuncusu için neden özel bir uygulama yapıldı?

Balogun'un kırmızı kartı ve aldığı ceza ABD'de büyük tepki çekmişti.

ABD medyasında birçok yorumcu, oyuncunun iki kez cezalandırıldığını savundu.

Balogun hem Bosna-Hersek maçının son 27 dakikasını kaçırmış hem de Belçika maçında forma giyemeyecek duruma düşmüştü.

Bu durumun orantısız olduğu öne sürüldü.

Hem medya hem de ABD yönetimi üzerinde FIFA'ya yönelik baskı oluştu.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ABD'nin "o kırmızı kartla haksızlığa uğradığını" söyledi ve "itiraz mekanizmasının bulunması gerektiğini" savundu.

Ancak buna rağmen FIFA'nın böylesine özel bir muafiyet tanıyacağı beklenmiyordu.

Sonuçta Balogun, Bosna-Hersek maçında adeta geçici ceza çekmiş oldu ve yeniden oynama hakkı kazandı.

CBS News kaynaklarına göre Donald Trump, Gianni Infantino ile kısa bir telefon görüşmesi gerçekleştirdi.

Kaynaklardan birine göre Infantino, Trump'a FIFA Disiplin Komitesi'nin konuyu değerlendireceğini söyledi.

Beyaz Saray Dünya Kupası Görev Gücü İcra Direktörü Andrew Giuliani de Infantino ile bu konu hakkında görüştü.

Ayrıca ABD Ticaret Bakanı Howard Lutnick'in de FIFA ile iletişim halinde olduğu belirtildi.

Beyaz Saray, Lutnick ve Giuliani'nin sözcüleri ise CBS News'in yorum talebine hemen yanıt vermedi.

Trump ise 5 Temmuz Pazar akşamı Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda FIFA'ya "büyük bir adaletsizliği tersine çevirdiği" için teşekkür etti.

FIFA Etik Komitesi'nden daha önce de Infantino hakkında soruşturma açılması istenmişti.

Başvuru, Infantino'nun Trump'a FIFA Barış Ödülü verilmesi sürecinde kurumun siyasi tarafsızlık kurallarını ihlal ettiği iddiasına dayanıyordu.

FIFA'nın tüzüğü futbola siyasi müdahaleyi açık biçimde yasaklıyor.

ABD yönetiminin bu sürece doğrudan dahil olmasıyla birlikte şimdi daha fazla soru sorulması kaçınılmaz görünüyor.

Ancak tüm bu tartışmalardan önce futbol dünyasının gözü 6 Temmuz Pazartesi günü oynanacak ABD-Belçika karşılaşmasında ve Folarin Balogun'un performansında olacak.

Orijinali İngilizce olan bu makalenin çevirisinde yapay zekadan yararlandık. Yayınlanmadan önce çeviriyi bir BBC gazetecisi kontrol etti. .