Soğuk Savaş döneminden bu yana Rusya ve Batı arasında görülen en gergin süreç, yaptırım savaşlarına neden olmanın yanı sıra komplo teorilerine de konu oluşturmaya devam ediyor. Diğer yandan petrol fiyatlarındaki sert düşüşün de bu teorilere uygun bir ortam oluşturması, araştırılmaya değer bir konu olarak karşımıza çıkıyor.

Ocak ayında Kırım'ın Rusya'ya katılmasıyla başlayan süreç sonrasında, petrol fiyatlarındaki düşüşün hız kazandığını gördük. Bunun arkasındaki temel etkenin de, rekor seviyelere yükselen küresel üretim miktarları olduğunu söyleyebiliriz. Ancak bu dönemde, önemli petrol üreticilerinden Suudi Arabistan’ın alışılmışın dışında üretim stratejileri uygulaması, komplo teorilerini destekler nitelikte.

Yukarıdaki grafikte, Suudilerin günlük petrol üretimlerini görmekteyiz. Arka plan incelendiğinde, oldukça basit bir mantıkla üretim stratejilerinin belirlenmiş olduğunu söyleyebiliriz. Fiyatın yükseldiği zamanlarda üretim artışı ile karı yükseltip, düşen fiyatlarda üretimi kısmışlar. Ancak son dönemlerde oldukça agresif bir üretim stratejisinin ortaya konduğunu görüyoruz. Bu durum tüm dünyada ilgi çekti ve Suudi Petrol Bakanı bile, bunun arkasında başka bir amaç aranmaması gerektiği üzerine açıklama yaptı ihtiyacı duydu.

Sadece açıklamalara göz atarsak herhangi bir sorun yok. Ancak ABD üretimine baktığımızda komplo teorilerinin de destek bulma ihtimali ağırlık kazanabilir.

ABD'de haftalık petrol üretiminin, son 30 yılın zirvesine ulaştığını görüyoruz. Ancak haftada 9 milyon varili aşan petrol üretimi, Suudi Arabistan'ın bir günlük petrol üretiminden bile az. Yani ABD'nin üretimi artırma amacı, Rusya ekonomisine zarar vermek olsaydı, oldukça önemli üreticilerden birini yanına alması gerekecekti. İşte bu kısımda piyasada artık daha sık konuşulmaya başlanan ABD tavsiyesi sonrası Suudilerin üretimi artırmış olabileceği söylentisi önem kazanıyor.

Pekiyi komplo teorilerinin doğru olduğunu varsayarak düşünelim. Neden ABD gibi güçlü bir petrol üreticisi, bu tür bir dış etki oluşturmak için Suudilere ihtiyaç duyabilir? Rusya üretim grafiğinde bu sorunun cevabını alabiliriz.

Yukarıdaki grafikte Rusya'nın petrol üretim miktarına baktığımızda, ABD üretiminin yaklaşık on katını gerçekleştiren Suudilerden bile daha yüksek bir miktar görüyoruz. ABD'nin tek başına petrol piyasasını bu denli uzun vadede etkileyebilecek bir gücü bulunmuyor. WTI petrolün düşüş nedeni, ABD stoklarının artışı ancak küresel petrol üretimi rakamları içerisinde Suudiler ve Ruslar çok daha önemli bir paya sahip.

Politika yapıcılar bu sürecin arkasında komplolar aranmamasını söylüyor ve iddiaları reddediyor. Yatırımcı gözüyle bakıldığında ise etkili olan durum, küresel rekorlara tırmanan petrol üretiminin halen fiyat üzerinde baskı oluşturmayı sürdürüyor olmasıdır.