'İNSAN BU ANLAŞMAYA NASIL 'EVET' DER'

Teklifin ardından, ' Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Suudi Arabistan Krallığı Hükümeti Arasında Yenilenebilir Enerji Santrali Projelerine İlişkin Hükümetlerarası Anlaşmanın Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi'nin görüşmelerine başlandı. Teklif üzerine söz alan Yeni Yol Partisi Hatay Milletvekili Necmettin Çalışkan, komşu ülkeler ile iyi ilişkilerin geliştirilmesine istediklerini ancak imtiyaz tanınmasına ve muğlak ifadelerle yer alan anlaşmaya karşı olduklarını belirtti. Çalışkan, "Şu anda görüşmekte olduğumuz yasada o kadar çok belirsizlikler var ki insan buna nasıl 'evet' der, imza atar anlamak mümkün değil. Komisyon tutanakları ortadadır. Halkın temsilcileri, TBMM'nin üyeleri anlaşma içeriğine dair bilgi soruyor, 'Kim bu şirket?' diyor. Beyefendiler ne cevap veriyorlar, 'Bizim bunu açıklama zorunluluğumuz yok.' Devletin içerisinde kümelenmiş bir bürokratik yapı ne yazık ki halen hüküm sürüyor. Ülkemize adeta dilenci muamelesi yapan, 'Para gelsin de ne sebeple gelirse gelsin, biz adeta iflas etmiş bir tüccarız, önümüze getirdiğiniz bütün belgeleri imzalarız, yeter ki para gelsin' anlayışıyla yapılmış bir anlaşma" ifadelerini kullandı.

'SUUDİ ARABİSTANLA YAPILAN BU ANLAŞMA ÇOK AÇIK BİR KAPİTÜLASYONDUR'

İYİ Parti grubu adına söz alan Grup Başkanvekili Turhan Çömez, "Suudi Arabistan'la yapılan bu anlaşma çok açık bir kapitülasyondur ve bu kapitülasyon anlaşmasının onaylanması için Meclise getirilmesi, kapalı kapılar ardında kotarılmış bu projenin Meclis onayına sunulması ayrı bir skandaldır; bunu kabul etmiyoruz. Bu anlaşma neler içeriyor? Bakın, Sivas ve Karaman'da güneş enerjisi santralleri kurulacakmış; bin artı bin megavatlık bir projeymiş, ilerleyen dönemde 5 bin megavata ulaşacak güneş ve rüzgar enerjisi projeleri de geliştirilecekmiş. Alım garantisi var; ya al ya öde, mecbur alacaksın. Üstelik 30 sene boyunca euro üzerinden belirlenmiş fiyatlar var, mecbur alacaksınız başka şansınız yok. Ya, Allah aşkına, bu proje nerede, Avrupa'da mı? Türkiye'de. Niye euro bazında pazarlık yapıyorsunuz? Niye euro bazında 30 yıllık sözleşme yapıyorsunuz?" diye konuştu.

'ANLAŞMAYI DESTEKLİYORUZ'

Anlaşmanın sıradan bir uluslararası anlaşma olmadığını ve küresel enerji düzeninin ve uluslararası siyasal sistemin şiddetli depremlerle sarsıldığı bir dönemde yapıldığını söyleyen MHP Kahramanmaraş Milletvekili Zuhal Karakoç, "Türkiye'nin enerjide dışa bağımlılığını azaltacak, yenilenebilir enerji kapasitesini büyütecek, arz güvenliğini kuvvetlendirecek, uluslararası iş birliklerini milli menfaat temelinde çeşitlendirecek her doğru adımın yanındayız; bugünkü kanun teklifini de bu anlayışla değerlendiriyoruz. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanımız Sayın Alparslan Bayraktar başta olmak üzere bu sürece emek veren tüm milletvekili meslektaşlarım ve kıymetli bürokratlarımıza teşekkür ediyor, Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Suudi Arabistan Krallığı Hükümeti arasında imzalanan yenilenebilir enerji santrali projelerine ilişkin hükümetlerarası anlaşmanın onaylanmasının uygun bulunmasını desteklediğimizi ifade ediyorum" dedi.

'ANLAŞMAYA ŞERH DÜŞÜYORUZ'

DEM Parti Bitlis Milletvekili Semra Çağlar Gökalp ise teklifin detaylarını paylaştı ve şöyle devam etti;

"Bizler söz konusu anlaşmaya şerh düşüyoruz. Enerji politikalarının şirketlerin kar garantilerine göre değil halkın ihtiyaçlarına göre şekillendiği, doğanın, sermayenin kullanımına sunulan bir kaynak değil yaşamın kendisi olarak görüldüğü, kararların kapalı kapılar ardında değil halkın katılımıyla alındığı demokratik ve ekolojik bir enerji politikasını savunuyoruz."

'ANLAŞMA YERLİ ÜRETİCİ VE YATIRIMCIMIZ ALEYHİNE YABANCI BİR ÜLKEYE VERİLEN KAPİTÜLASYONDUR'

Anlaşmayı detaylı olarak incelediklerini ve teklifin yalnızca Dışişleri Komisyonu'nda görüşülmesini eleştiren CHP İstanbul Milletvekili Namık Tan, "Sizin karşımıza getirdiğiniz bu anlaşma yerli üretici ve yatırımcımız aleyhine yabancı bir ülkeye verilen kapitülasyondur. İster Suudi Arabistan'dan ister başka ülkelerden gelsin, ülkemizde güneş enerjisi yatırımlarının yapılmasına bizler karşı değiliz. Lakin yerli üreticilerimiz için hangi vergiler ve yükümlülükler öngörülüyorsa yabancı yatırımcılar da aynı şartlarda Türkiye'de faaliyet göstermelidir. Nitekim dışarıdan gelen yatırımcılar ile bizim yerli yatırımcılarımız arasında dengeli bir rekabet ortamı sağlanabilseydi biz bu anlaşmayı büyük bir memnuniyetle kabul ederdik, oysa durum bundan çok uzak. Bu anlaşmada öngörülen tesisler tam kapasiteyle inşa edildiği takdirde bunların toplam kapasitesi Türkiye'nin toplam kapasitesinin yüzde 10'unu aşkın bir dilimine tekabül edecektir. Üstelik bu tesislerde üretilen elektrik için alım garantisi de veriyoruz" değerlendirmesinde bulundu.

'SUUDİ ARABİSTAN'DAN GELİNCE TÜYLERİNİZ DİKEN DİKEN OLUYOR'

AK Parti grubu adına konuşan Erzurum Milletvekili Selami Altınok, "Açıkçası yabancı sermayeden bu kadar korkunun anlamsız olduğunu düşünüyorum. Şurada aklıma şu geliyor, gelsin de istemiyorum ama yani bu Norveç'ten, İsveç'ten, Kanada'dan gelseydi herhalde çok fazla itiraz etmeyecektiniz. Suudi Arabistan'dan gelince arkadaşlarımızın, Müslüman ülkeler, İslam ülkeleri olunca sanki böyle tüyleri diken diken oluyor. Arkadaşlar hangi coğrafyada yaşıyoruz? Sevgili Emir, hangi coğrafyada yaşıyoruz? Nereden gelirse gelsin. Yahu arkadaşlar, biz sizin kodlarınızı biliyoruz Sayın Kanko. Kodlarını biliyorum, Cumhuriyet Halk Partisi'nin kodlarını bilmez miyiz? Birçok arkadaşımız benim oturup kalktığım arkadaşımız, değil mi Mansur Bey? Ama iş Suudi Arabistan olunca, İslam ülkeleri olunca vallahi nasıl anlaşma yaparsanız yapın mutlaka karşı çıkıyorsunuz, mutlaka karşı çıkıyorsunuz. Yani sermayenin Avrupalısı, Asyalısı, Afrikalısı falan olmaz, İslamisi, gayriislamisi olmaz; sermaye sermayedir" ifadelerini kullandı.

'İSLAMLA SİZİN SORUNUNUZ VAR'

AK Parti'li Altınok'un sözleri muhalefet sıralarından tepkiyle karşılanırken CHP Grup Başkanvekili Murat Emir cevaben, "Sayın Altınok'u anlıyorum. Burada onlarca eleştiri yaptık. Bakın, dedik ki bu kapitülasyondan yani Suudi Arabistan'a verilen bu ayrıcalıktan Türk mühendisi yararlanıyor mu? Yok. Türk işçisi? Yok. Yerli yatırımcı? Yok. Türkiye Cumhuriyeti? Yok. Alım garantisi verdiniz, çatır çatır alacaksınız, pahalı alacaksınız. Türkiye'nin kaynaklarını Suudi Arabistan'a peşkeş çekiyorsunuz. Saatlerdir bunu anlatıyoruz, buna cevap veremiyor. Buna cevap veremeyince dönüyor, 'Arabistan'dan geldi diye canınız sıkıldı. İslam'la sizin sorununuz var.' Ne münasebet, bunu şiddetle reddederiz" diye konuştu.

BİRLEŞİME ARA VERİLDİ

Yeni Yol Partisi Hatay Milletvekili Necmettin Çalışkan ise 'İslam karşıtı' ifadeleri üzerine alınmadığını belirtirken AK Parti Grup Başkanvekili Leyla Şahin Usta ise Altınok'un 'İslam karşıtlığı' ibaresini kullanmadığını söyledi. Ardından kanun teklifinin maddeleri oylamaya açıldı. Maddelerin teker teker kabul edilmesinin ardından Meclis Başkanvekili Buldan, teklifin tümünü açık oylamaya açtı. Oylama işleminin ardından İYİ Parti Grup Başkanvekili Turhan Çömez, 79 pusula bulunduğu itirazı üzerine Meclis Başkanvekili Buldan, pusula kontrolü yapacaklarını dile getirdi. Pusula kontrolü sırasında ismi bulunan vekillerin Genel Kurul salonunda bulunmadığını belirterek birleşimi 10 dakika ara verdi.

TOPLANTI YETER SAYISI BULUNAMADIĞI İÇİN GENEL KURUL KAPANDI

Aranın ardından Genel Kurul yeniden toplandı. Meclis Başkanvekili Buldan, teklifin açık oylaması sırasında yaptığı toplantı yeter sayısı işlemini tekrarladı. Bir kez daha toplantı yeter sayısı bulunamaması üzerine Meclis Başkanvekili Buldan, birleşimi 23 Haziran Salı günü toplanmak üzere kapattı.