1911 yılında kurulan İdmanyurdu, sonraki takımlar için öncü adım olacak ve ilerleyen dönemde Trabzon'da kurulacak yaklaşık 20 takımın ilki olarak tarihe geçecekti. 1920'li yıllarda kurulan İdmanocağı ise futbolu geliştirmek için uluslararası çalışmalar yaptı. Sonunda iki büyük takım ve diğer amatör takımların birleşmesiyle 1967 yılında Trabzon spor ortaya çıkar.

Trabzon spor 2 Ağustos 1967 günü resmi olarak kuruldu; ancak kentin spor geçmişi 20. yüzyılın başlarına dek uzanıyor. Gayrimüslimler ve yabancı ülke temsilcilerinin sportif faaliyetleri ülkedeki gençlerin de ilgisini çeker. 1911'de kurulan İdmanyurdu, savaş nedeniyle pek uzun ömürlü olamasa da Trabzon'da Türklerin kurduğu ilk spor kulübü olarak tarihteki yerini aldı. Trabzon'un ileri gelen ailelerinin gençleri 1920'li yılların başında İdmanocağı, İdmangücü ve Necmiati gibi kulüpleri kuracaklar. 1967 yılında kurulacak olan Trabzonspor, yarım asırlık bir mirası sırtlayacaktır.

TRABZON'DA 'ASOSYEŞIN FUTBOL' ADINDA KİTAP KALEME ALINDI

Öte yandan sporu edebi olarak desteklemekten de geri kalınmamış ve 1922 yılında basılan, Osmanlı döneminde yayımlanan futbol kitabı 'Asosyeşın Futbol' İdmanocaklı Süleyman Rıza Kuğu tarafından Trabzon'da yazılmış. Önsözünde kitabın yayınlanma amacı 'Doğu vilayetlerine futbol öğretmek' olarak açıklandı.

1925 YILINDA İLK YURTDIŞI TEMASI GERÇEKLEŞTİ

Trabzon, İstanbul, İzmir ve Ankara'nın ardından Türkiye'nin ilk spor örgütü olan Türkiye İdman Cemiyetleri İttifakı'nın dördüncü üyesiydi. Kentte 1921 yılından itibaren bir fikstür dahilinde lig maçları organize edildi. 1923 yılının Temmuz ayında Trabzon İdmanocaklı gençler, oynadıkları futbolu geliştirmek için İstanbul'a bir gezi düzenledi ve o tarihlerde İstanbul'u ziyaret eden yabancı takımlarla Türk takımlarının maçlarını izlediler. 1925 yılında Sovyetler Birliği'nden kente davet edilen spor kafilesi ile ilk yurtdışı teması da gerçekleştirildi.

İdmanocağı, mahalli ligdeki şampiyonluklarının yanı sıra üç defa Türkiye amatör şampiyonluğunu da kazanarak yurt çapında tanınan kulüp haline geldi. İdmanocağı ve Ankara Havagücü'nün 1958 yılında düzenlenen Türkiye Amatör Şampiyonası'nı aynı puan ve averajla tamamlaması üzerine kupa ikiye bölündü ve Ocaklılar yarım bir kupayı müzelerine götürdüler. Onların ulusal çaptaki şöhreti, 1965 senesinde Beşiktaş takımını Mithatpaşa'da 1-0 yenerek Türkiye Kupası'ndan elemeleriyle de perçinlendi.

AMATÖR TAKIMLAR BİRLEŞİYOR

1960'ların ilk yarısında Futbol Federasyonu Başkanı Orhan Şeref Apak'ın öncülüğünde profesyonel ikinci ve üçüncü ligler kuruldu. Tüm yurtta bu liglerde mücadele edecek profesyonel şehir takımlarının kurulması öngörülüyordu. Maddi, manevi ve sportif tüm imkânlarının profesyonel bir kulübe seferber edilebilmesi için kentteki amatör kulüplerin birleşmesi gerekiyordu. Trabzon'da ise İdmanocağı-İdmangücü rekabeti azımsanacak derecede değildi ve aynı çatı altında bulunmaları neredeyse imkansızdı. 21 Haziran 1966 tarihinde, Martıspor ve Yıldızspor'la birleşen İdmanocağı ile kendi isim ve renklerini muhafaza ederek profesyonel bir kulüp namı ile önce Türkiye 2. Ligi'ne alındı; ancak resmi yazışmalar ve tebliğde yaşanan sorunlar nedeni ile İdmanocağı'nın İkinci Lig'de oynamasına izin verilmedi. 20 Temmuz 1966'da İdmangücü, Karadenizgücü, Martıspor ve Yolspor'un katılmasıyla kırmızı-beyaz renkler altında Trabzonspor'u kurdu ve 1966-67 sezonunda İkinci Lig'de mücadele etmeye başladı.

İDMANOCAĞI VE İDMANGÜCÜ'NÜN BİRLEŞMESİYLE TRABZONSPOR KURULDU

İdmanocağı'nın Trabzonspor'a karşı Danıştay'da açtığı davadan, yürütmeyi durdurma kararı çıkmıştı. Sezon sonunda birleşme tartışmaları yeniden gündeme geldi. Beden Terbiyesi Genel Müdürü Ulvi Yenal, İdmanocağı ve İdmangücü'nün birleşmemeleri halinde iki kulübün de Türkiye 2. Ligi'ne alınmayacağı ve "mazisiyle övünen" Trabzon'un profesyonel liglerde temsil edilmeyeceğini duyurdu. Trabzonlular, 1967 yılının Temmuz sonunda sessiz bir yürüyüş düzenleyerek bir türlü uzlaşamayan kulüp başkanlarını protesto etti. 2 Ağustos 1967 günü her iki kulüp birleşmeyi kabul etti. Bordo-Mavi renkler altında, İdmanocağı, İdmangücü, Karadenizgücü ve Martıspor'un birleşmesi ile kurulan Trabzonspor Kulübü, 1967-68 sezonu itibarıyla İkinci Lig'e giriş yaptı.

BARIŞ KUPASINI ALMAYA HAK KAZANDI

1973-74 sezonunu şampiyon tamamlayan Bordo-Mavililer'in Birinci Lig serüveni, sonraki sezon itibarıyla başladı. Trabzonspor, Birinci Lig'e çıktığı ilk sene Hayatspor dergisinin Kıbrıs'ta düzenlediği Barış Kupası'nı aldı. 1975-76 sezonu sonunda şampiyonluk ipini göğüsleyen Bordo-Mavililer, şampiyonluğu ilk defa İstanbul dışına taşıyarak Türk futbolunda bir devrim gerçekleştirdi. Bordo-Mavili ekip aynı sene Cumhurbaşkanlığı ve Başbakanlık kupalarını da almayı başardı. Bordo-Mavili takım, 1975-1985 yılları arasında toplamda 6 lig şampiyonluğu, 6 Cumhurbaşkanlığı Kupası, 3 Türkiye Kupası ve 3 Başbakanlık Kupası'nı elde etti. Tarihinde ilk defa 2009-2010 sezonunda TFF Süper Kupa'yı kazanmanın onurunu yaşadı. 15 Eylül 1976 günü Akranes galibiyeti ile başlayan Avrupa serüveninde Liverpool, Aston Villa, Inter, Barcelona ve Olimpik Lyon gibi zaferlerle adını tarihe yazdı.