Türkiye'nin elektrik ve elektronik sektörü ihracatı, 2025'te bir önceki yıla göre yüzde 6,4 artışla 17,7 milyar doları aşarken sektör bu alanda ilk kez üçüncü sıraya yükseldi.

Küresel ekonomik büyümenin oldukça zayıf seyrettiği, dış ticarette artış hızının tarihsel ortalamaların altında kaldığı, ticaret savaşları, gümrük vergisi artışları ve korumacılık eğilimlerinin güç kazandığı zorlu bir süreçte, Türkiye ekonomisi, üretim kapasitesi, ekonomik büyüme, istihdam ve ihracat artışıyla pozitif ayrışmayı başardı.

AA muhabirinin Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerinden derlediği bilgilere göre, Türkiye'nin ihracatı 2025'te yüzde 4,5 artarak 273,4 milyar dolar oldu. Söz konusu dönemde elektrik ve elektronik sektörü 17 milyar 731 milyon dolarla tüm zamanların en yüksek yıllık ihracatına imza attı. Toplam ihracattaki payı yüzde 7,5 olan elektrik ve elektronik sektörü, otomotiv ile kimyevi maddeler ve mamullerinin ardından üçüncü sıraya yerleşti.

En fazla ihracat Birleşik Krallık'a yapıldı

Geçen yıl elektrik ve elektronikte en fazla ihracat 1 milyar 748 milyon dolarla Birleşik Krallık'a yapılırken onu 1,4 milyar dolarla Almanya, 1 milyar 156 milyon dolarla ABD, 856,3 milyon dolarla Irak ve 766,4 milyon dolarla Fransa takip etti.

Değer bazında ihracat artışında ise zirvede 383,8 milyon dolarla ABD yer aldı. Bu ülkeyi 176,9 milyon dolarla Ukrayna, 154,8 milyon dolarla Polonya, 115,1 milyon dolarla Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) izledi.

Geçen yıl Suriye'ye yapılan satışların yüzde 61 artışla 224,3 milyon dolara yükselmesi dikkati çekti.

Sektörde en fazla ihracat yapan iller arasında başı 9 milyar 31 milyon dolarla İstanbul çekerken, onu 1,7 milyar dolarla Manisa, 1,5 milyar dolarla Ankara, 1,1 milyar dolarla Kocaeli, 1 milyar dolarla Denizli takip etti.

"Teknik mevzuata uyum kabiliyetimiz bizi tedarik merkezi konumuna taşıyor"

Elektrik ve Elektronik İhracatçıları Birliği (TET) Yönetim Kurulu Başkanı Güven Uçkan, AA muhabirine, rakamların, sektörün Türkiye'nin ihracatında kalıcı ve stratejik bir konuma yerleşmeye başladığını gösterdiğini söyledi.

Beyaz eşya, tüketici elektroniği ve kablo ürünlerinin yanı sıra endüstriyel elektronik ve güç sistemleri gibi orta-yüksek ve yüksek teknoloji segmentlerin ihracat içindeki payının giderek arttığını dile getiren Uçkan, Avrupa Birliği (AB) pazarında sağlanan entegrasyona dikkati çekti.

Uçkan, Türkiye'nin üretimdeki başarısına işaret ederek, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Teknik mevzuata uyum kabiliyetimiz ve köklü tedarikçi ilişkilerimiz, Türkiye'yi küresel ölçekte güvenilir bir üretim ve tedarik merkezi konumuna taşıyor. Avrupa pazarında süregelen ekonomik durgunluk ve Çin başta olmak üzere Uzak Doğu ülkelerinin agresif fiyatlama ve pazara giriş stratejileri, özellikle fiyat hassasiyetinin yüksek olduğu alt segmentlerde rekabet baskısını artırmaktadır. Bu noktada, ihracat kompozisyonunun çeşitlenmesi ve farklı pazarlara yönelim, sektörün genel performansını dengeleyici önemli bir unsur olarak öne çıkmaktadır."

"Elektrik üretim ve dağıtım ekipmanları 6,9 milyar dolarla öne çıktı"

Güven Uçkan, çevre odaklı regülasyonlara uyum, dijitalleşme ve yapay zeka temelli yatırımların dünya genelinde enerji talebini tetiklediğini belirterek, bu durumun Türkiye'deki elektrik üretim ve dağıtım ekipmanları ile kablo alt sektörlerinde belirgin bir büyüme ivmesi oluşturduğunu söyledi.

AB ile ticaret anlaşması bulunan Mısır gibi ülkelerde artan yabancı yatırımların orta vadede Türkiye'nin sahip olduğu coğrafi ve lojistik avantajları zayıflatma riski taşıdığını anlatan Uçkan, yurt içinde üretim, enerji ve finansman maliyetlerinin artmasının ve kur seviyesinin rekabeti yeterince desteklememesinin Türk üreticilerini uluslararası pazarlarda zorladığını bildirdi.

Uçkan, elektrik ve elektronik sektöründe yapılan ihracatın alt ürün gruplarına bakıldığında 6,9 milyar dolarla elektrik üretim ve dağıtım ekipmanlarının öne çıktığını kaydederek, kablo ürün grubunda 3,9 milyar dolar, beyaz eşyada 3,82 milyar dolar, elektronik ürünlerinde ise 3,41 milyar dolarlık ihracata imza atıldığını ifade etti.

Özellikle elektrik dağıtım ekipmanları ile kablo ürünlerinde ihracatın yüzde 15 artmasının dikkat çekici olduğunu aktaran Uçkan, "AB ülkeleri sektörün en güçlü pazarı olmayı sürdürdü. Toplam ihracatın yaklaşık yüzde 45'i, yani 7,9 milyar dolara yakını AB'ye yapıldı. Bu yükselişte enerji verimliliği yüksek ürünlere olan talebin yanı sıra altyapı yatırımlarının artması etkili oldu." diye konuştu.

Birleşik Krallık pazarında beyaz eşya ve ev aletleri ürün grubunda güçlü olduklarını dile getiren Uçkan, ABD pazarında güç elektroniği, elektrikli ekipmanlar ve bağlantı elemanlarının talebinin arttığını bildirdi.

Suriye'ye ihracat artışında yeniden işler hale getirme süreci etkili oldu

TET Başkanı Uçkan, sektörün geçen yıl ihracatını en fazla artırdığı pazarlardan birinin Suriye olduğuna değinerek, "Bu artış, klasik ihracat pazarlarından farklı olarak tüketim odaklı değil, yeniden işler hale getirme sürecine dayanan bir talep yapısını yansıtmaktadır." dedi.

Uçkan, Suriye'ye yönelik elektrik ve elektronik ihracatının ağırlıklı olarak kablolar ve iletkenler, trafo, jeneratör, dağıtım panoları, elektrik tesisat malzemeleri ile temel güç elektroniği ve kontrol ekipmanları gibi ürünlerden oluştuğunu belirtti.

"2026 ihracat hedefimiz 19 milyar dolar"

Güven Uçkan, kablo ürün grubunda Avrupa pazarının, priz ve elektrik tesisat malzemelerinde Orta Doğu ülkelerinin, güç elektroniğinde ABD'nin, trafo ve jeneratör ürünlerinde Irak, Suriye ve Afrika ülkelerinin öne çıktığını vurgulayarak, Türkiye'nin hızlı teslimat, geniş ürün gamı ve saha koşullarına uygun üretim kabiliyetiyle rakiplerinden ayrıştığını anlattı.

Sektörün ihracatta güzel bir yılı geride bıraktığını dile getiren Uçkan, "Hiç şüphesiz, yaklaşık 18 milyar dolarlık ihracat küresel büyümenin zayıf seyrettiği, Avrupa'da talebin sınırlı kaldığı bir dönemde başarılı bir performans." şeklinde konuştu.

Bu olumlu tabloya rağmen bazı yapısal sınırlılıkların da bulunduğuna işaret eden Uçkan, "İhracatın önemli kısmı hala orta teknoloji-orta katma değer bandında. Yüksek teknoloji ürünleri olan kritik elektronik bileşenlerde ihracat henüz sınırlı seviyede. Mevcut eğilimler ışığında sektör için 2026 ihracat hedefimiz, yaklaşık yüzde 5'lik bir artışla 19 milyar dolar bandındadır. Bunun üzerinde bir rakam için küresel talepte güçlü toparlanmaya ihtiyaç duymaktayız." ifadelerini kullandı.

TİM verilerine göre, sektörün 2024 ve 2025'te en fazla ihracat (bin dolar) gerçekleştirdiği ülkeler şöyle: