AYNUR ŞEYMA ASAN/DİLARA KARATAŞ - Hindistan genel seçim sürecinin 1 Haziran'da son bulmasının ardından oy sayımı devam ederken, ilk sonuçlar, Hindistan Başbakanı Narendra Modi liderliğindeki Bharatiya Janata Partisinin (BJP) önderliğinde kurulan Ulusal Demokratik İttifakının (NDA) seçimin galibi olacağını gösteriyor.

Hindistan'da 19 Nisan'da başlayıp 1 Haziran'da biten 7 aşamalı genel seçimler kapsamında yaklaşık 968 milyon seçmen, Halk Meclisi (Lok Sabha) üyelerini belirlemek için oy kullandı.

5 yılda bir yapılan seçimle partiler, Halk Meclisinde yer alan 545 sandalyeden 543'ü için yarıştı. Kalan 2 sandalyenin sahibiyse cumhurbaşkanı tarafından ülkedeki İngiliz toplumu üyeleri arasından seçiliyor. Bir siyasi partinin veya ittifakın hükümet kurabilmesi için en az 272 sandalye kazanması gerekiyor.

Bir önceki seçimlerden galip çıkan Başbakan Narendra Modi'nin başında olduğu BJP liderliğinde kurulan NDA ile birçok muhalefet partisinin Hindistan Ulusal Kalkınma Kapsamlı İttifakı (INDIA) adı altında toplandığı geniş koalisyon karşı karşıya geldi.

Çoğunluğu elde eden parti, hükümeti kurarak adaylarından birini başbakan olarak atıyor.

Yaklaşık 6 hafta süren 7 aşamalı genel seçimlerin son bulmasının ardından oy sayımı sürerken, Seçim Kurulunca aktarılan ilk veriler, Modi liderliğindeki BJP önderliğinde kurulan NDA'nın seçimin galibi olacağına işaret ediyor. Ancak muhalefetteki INDIA blokunun sürpriz bir şekilde tahmin edilenin üzerinde oy aldığı görülüyor.

NDA'nın iktidara gelmesi durumunda Modi'nin 3'üncü dönem başbakanlık koltuğuna oturması bekleniyor.

Seçimin kesin sonuçları henüz bilinmezken, NDA'nın Mecliste hükümeti kurmak için çoğunluğu elde edeceği öngörülüyor.

2014'ten bu yana başbakanlık görevinde bulunan Modi'nin siyasi kariyeri, ülke ekonomisine ve dış siyasete katkılarıyla ön plana çıkıyor.

Modi, 10 yıllık iktidarında başta ekonomi ve siyasette olmak üzere nüfus bakımında dünyada zirveye oturan ülkesinin uluslararası arenada adından sıklıkla söz edilmesini sağladı.

Gujarat eyaletinde doğup büyüyen Modi, Hindu milliyetçi grup RSS'ye katıldı

Gujarat eyaletinin Vadnagar bölgesinde doğup büyüyen ve 6 çocuğun 3'üncüsü olan Modi, çocukluğunda babasıyla bir tren istasyonunda "Chaiwala" adıyla da bilinen sokakta çay satıcılığı yaptı.

Modi, henüz çocukken Müslümanlara karşı dini nefreti körüklemekle suçlanan Hindu milliyetçi gruplardan Rashtriya Swayamsevak Sangh'ın (RSS) yerel bir şubesinden eğitim almaya başladı.

Henüz 18 yaşındayken ailesini ve eşini arkada bırakıp doğduğu yeri terk eden Modi, daha sonra verdiği bir röportajda bu kararını, "kendini RSS'ye adamak ve dünyevi zevkleri ardında bırakmak için" sözleriyle açıkladı.

Modi'ye sonrasında RSS'de Gujarat'ta bazı bölgelerin sorumluğu verildi.

Modi, Gujarat eyaleti Başbakanı oldu

Modi, 1987'de Hindistan'da "Hindu" milliyetçiliğinin öne çıktığı dönemde, BJP üyesi oldu.

RSS yapılanmasıyla bağlantılı BJP üyeleri, o dönemde 1992'da Babri Camisi'nin yıkılarak arsasına Hindu tapınağı inşa etme planlarına destek verdi.

BJP'nin ileri gelen liderlerden biri haline gelen Modi, 2001'de ülkenin en zengin eyaletlerinden Gujarat'ın Başbakanı olarak göreve başladı.

Modi'nin yönetiminde eyalette altyapı ve endüstri alanlarında yenilikler yapılırken, Hindularla Müslümanlar arasında yaşanan gerginlikler, eyaletteki sosyal ve siyasi problemlerin başında geliyordu.

2002'de Hindular, Müslümanları bir treni ateşe vermekle suçladı. Bunun üzerine eyalette patlak veren şiddet olaylarında, Müslüman esnaf ve sakinlerin mülklerine saldırılar düzenlendi.

O dönemde yaşanan şiddet olaylarında çoğu Müslüman 1000'i aşkın kişi yaşamını yitirdi. Eyalet Başbakanı Modi ise şiddet olaylarını durdurmak için "gerekeni yapmamakla, şiddet olaylarına suç ortaklığıyla" suçlandı.

Ardından ABD, insan haklarının ihlali endişesiyle "vize vermeyerek" Modi'nin ülkeye girişine engel oldu.

Hindistan Anayasa Mahkemesinin "suç ortaklığı" olmadığı kararı üzerine Modi, Gujarat'ta yeniden eyalet Başbakanı seçildi.

Modi, 2014'te Hindistan Başbakanı oldu

Modi'nin Gujarat eyaletindeki faaliyetleri, kendisini Hindistan liderliğine taşıdı ve 2014 genel seçimlerinde BJP'nin galip gelmesiyle Hindistan Başbakanı oldu.

2019'daki seçimlerde de BJP, parlamento seçimlerinin galibi oldu ve tek başına yüzde 31,34 oyla 243 sandalye elde etti.

Modi'nin başbakanlık görevine başlamasının ardından ülkede ulaşım, denizcilik, sanayi ve askeri alanlarda önemli gelişmeler yaşandı.

Hindistan'da sanayi alanında yerli üretimi artırmayı planlayan Modi, iktidara gelmesinin ardından bu kapsamda "Make in India (Hindistan'da Yapın)" adlı bir kampanya başlattı.

Modi, bu kampanyayla füzeler dahil askeri mühimmat olmak üzere çeşitli ürünlerin parçalarının Hindistan'da üretilmesini ve bu alanda iş insanlarının yatırım yapmasını teşvik etti. Böylece ülkenin 2025'e kadar gayrisafi yurt içi hasılasının (GSYH) yüzde 25'ini "üretim sektörünün" oluşturması hedefleniyor.

Öte yandan, "Make in India" kapsamında Modi hükümeti, 10 yıl içinde ülkenin dört bir yanında otoyol inşaatlarıyla adından söz ettirdi.

Ülkede "günde 26 kilometreye eşdeğer" otoyol inşaatıyla seçimlerden önce yaklaşık 95 bin kilometre otoyol yapıldı.

Hindistan basınında Ekim 2023'te yer alan haberlere göre, Modi, denizcilik projeleriyle Hindistan'ın "mavi ekonomisini" geliştirmeye yönelik uzun dönem hedeflerini de açıkladı.

Bu hedeflere göre küresel ticarette deniz yollarının önemini vurgulayan Modi, ülkedeki liman tesislerini geliştirme, uluslararası alanda işbirlikleri kurma gibi stratejiler edineceklerini kaydetti.

Hindistan dünyanın 5'inci büyük ekonomisi haline geldi

Hindistan'da Modi'nin başbakanlığa gelmesinin ardından ülkede ekonomik ve teknolojik gelişmeler öne çıktı.

Worldometer sitesinin verilerine göre Çin'i geçerek 1,4 milyarı aşkın nüfusuyla dünyanın en kalabalık ülkesi olan Hindistan'ın GSYH'si 3,9 trilyon doları aştı.

Modi hükümetiyle kalkınan ekonomi, İngiltere'yi geçerek dünyanın en büyük 5'inci ekonomisi haline geldi. Ülkenin ekonomik kalkınma oranı göz önünde bulundurulduğunda yakın zamanda Almanya ve Japonya'nın da önüne geçerek 3'üncü en büyük ekonomi olabileceği ifade ediliyor.

Modi, ülkesini yakın gelecekte 5 trilyon dolarlık bir ekonomi haline getirmeyi hedefliyor.

Foreign Affairs'ın haberine göre, Hindistan ekonomisinin bu yıl ve gelecek yıl yüzde 6 ila 6,5 büyümesi bekleniyor. Bu oran, Hindistan'ı "en hızlı büyüyen G-20 ülkesi" haline getirebilir. Ancak kişi başına düşen milli gelir yaklaşık 2 bin 700 dolar olan Hindistan, bu bakımdan halihazırda en yoksul G20 ülkesi konumunda.

Çalışan nüfusunun yaş ortalamasının artış gösterdiği Hindistan'da Modi hükümetinin altyapı ve tarım alanındaki çalışmaları sayesinde ülkedeki iş imkanları, ağırlıklı olarak inşaat ve tarım alanlarında görülüyor.

Gelişen ülkelerde genellikle çalışanların tarımı bırakıp üretim ve hizmet sektörüne yönelirken, Hindistan'da durum tam tersine işaret ediyor.

İşçilerin neredeyse yarısının tarımla uğraştığı Hindistan'da tarım, ekonomiyi büyük oranda etkiliyor.

Pazar ve tüketici verileri üzerine çalışan Alman şirket Statista'nın verilerine göre, Hindistan topraklarının yüzde 54'ünden fazlası, tarıma elverişli olarak nitelendiriliyor.

Dünyanın en kalabalık ülkesi Hindistan'da tarım sektörü 150 milyondan fazla kişiye geçim imkanı sağlıyor.

Chandrayaan-3 Ay'a gönderildi

Modi döneminde uzay endüstrisi alanında da ilerleme kaydedildi. Hindistan, Ay'ın güney kutup bölgesinde inceleme yapması için 14 Temmuz 2023'da keşif aracı Chandrayaan-3'ü uzaya gönderdi.

Hindistan, Chandrayaan-3'ün başarılı inişiyle ABD, eski Sovyetler Birliği ve Çin'den sonra Ay'a yumuşak iniş gerçekleştiren 4'üncü ve Ay'ın "güney kutbu yakınlarına yumuşak iniş yapabilen" ilk ülke oldu.

Cammu Keşmir'in özel statüsü kaldırıldı

Modi 2019'da Hindistan'ın Müslümanların çoğunlukta olduğu tek eyaleti Cammu Keşmir'e özel statü tanıyan anayasanın hükümlerini iptal ederek, bölgeyi merkezi yönetimin doğrudan hükmettiği "Birlik Toprağı" statüsüne indirdi.

Böylece Cammu Keşmir'in yabancıların bölgeye yerleşmesine ve mülk edinmesine izin vermeyen vatandaşlık yasası da kaldırıldı. Modi, özel statüyü "kalkınmanın önündeki engel" olarak nitelendirdi.

Tartışmalı vatandaşlık yasası

2019'da Modi yönetiminde, komşu ülkelerden gelen 6 dini gruba vatandaşlık yolunu açan ve aynı konumdaki Müslüman göçmenleri dışarıda bırakan "vatandaşlık yasasında değişiklik öngören tasarı" kanunlaştırıldı ve resmi gazetede yayımladı.

Müslümanların yasa kapsamına alınmaması tartışmalara neden olurken, Birleşmiş Milletler (BM) de bu yasayı "endişe verici" ve "temelde ayrımcı" olarak nitelendirdi.

Modi, Babri Camisi'nin yerine yapılan tapınağın açılışını yaptı

Uttar Pradeş eyaletinde yer alan tarihi Ayodhya şehrinde, geçmişte Babri Camisi'nin bulunduğu alan, uzun yıllardır Hindularla Müslümanlar arasında tartışma konusuydu.

Hindistan Yüksek Mahkemesi, 9 Kasım 2019'da arazinin Hindu tapınağına ayrılmasına, arazinin tapınak inşası için mütevelli heyetine verilmesine, Müslümanlara da Ayodhya'da 2 hektarlık arazi tahsis edilmesine hükmetti.

Hindistan Başbakanı Modi, 22 Ocak'ta, yaklaşık 7 bin kişinin katıldığı törenle Babri Camisi'nin yerine inşa edilen "Ram Janmabhoomi Mandir" tapınağının açılışını yaptı.

BJP'nin seçim vaatleri

3'üncü kez başbakanlık koltuğuna oturmaya hazırlanan Modi, "Modi'nin Garantisi" kapsamındaki seçim vaatleriyle çiftçilerin koşullarını iyileştirme, refah programlarını genişletme, Tek Tip Medeni Kanun uygulaması ve Hindistan'ı dünyanın en büyük ekonomisi yapmak gibi gelişmeleri hedefliyor.

Ülkede "Uniform Civil Code" (UCC) olarak adlandırılan "Tek Tip Medeni Kanun", Başbakan Modi ve iktidardaki BJP partisinin büyük seçim vaadinden biri olarak biliniyor.

Hindistan'da farklı inanç ve sosyal grupların mensupları, inandıkları dinin hukuk sistemine göre yargılanıyor. Bu yüzden evlilik, boşanma, miras, evlat edinme gibi konularda yasal farklılıklar ortaya çıkıyor.

Söz konusu farklılıkların, "karmaşık" bir hukuk sistemi doğurduğunu savunan iktidardaki BJP, "Tek Tip Medeni Kanun" tasarısıyla bu karmaşaya son vererek tek bir medeni kanunun uygulanmasını istiyor.

BJP, masraflardan tasarruf etmek ve katılımı artırmak amacıyla eyalet meclisi ve parlamento seçimlerinin her beş yılda bir aynı anda yapılması için çalışacağının taahhüdünü verdi.

"Modi'nin Garantisi"nde yer alan seçim vaatleri ayrıca düşük enflasyonu sürdürmenin yanı sıra üretim ve istihdam olanaklarının artırılmasını da içeriyor.