Bursa Teknik Üniversitesi mobilyada 100 ağaç yerine 60 ağaç kullanımını hedefliyor

BURSA Teknik Üniversitesi, mobilya sektörü için geliştirmeye başladığı ve TÜBİTAK tarafından desteklenen 'Yarı piramidal çekirdekli sandviç levha üretilmesi' başlıklı projeyle geleneksel malzemelere hafif ve çevreci alternatif sunmaya hazırlanıyor. Yumurta viyollerinden esinlenilen yenilikçi mobilya malzemesiyle, üretimde yüzde 40 tasarruf sağlanması hedefleniyor. BTÜ Orman Fakültesi'nden Prof. Dr. Ergün Güntekin, "Gelecekte bu malzemenin kullanımıyla ormanların üzerindeki baskının da azaltılması söz konusu olacak. Üretici 100 ağaç yerine, 60 ağaç keserek de aynı üretimi yapabilecek" dedi.

Bursa Teknik Üniversitesi Orman Fakültesi Orman Endüstrisi Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ergün Güntekin'in yürütücülüğünü üstlendiği 'Yarı piramidal çekirdekli sandviç levha üretilmesi' başlıklı proje, 'TÜBİTAK 1001 Desteği' almaya hak kazandı. 24 ay sürecek olan projede araştırmacı olarak Orman Endüstrisi Mühendisliği bölümü öğretim üyeleri Doç. Dr. İbrahim Halil Başboğa, Doç. Dr. Çağatay Taşdemir ve Dr. Öğretim Üyesi Mesut Uysal bulunuyor.

Çalışma hakkında bilgi veren proje yürütücüsü Prof. Dr. Ergün Güntekin, mobilya sektöründe malzeme olarak genellikle ahşap ve ahşap kompozitlerinin (yonga levha, MDF vb.) kullanıldığını belirtti. Bu ürünlerin sektörün ihtiyaçlarını karşıladığını ancak hafif olması gereken bazı mobilyalar için oldukça ağır malzemeler olduğunu belirten Prof. Dr. Güntekin, "Günümüzde sürdürülebilirlik, malzemelerin yaşam döngüsü, enerji verimliliği ve karbon depolama gibi konular giderek daha önemli hale geliyor. Bu doğrultuda, geleneksel olarak kullanılan MDF ve sunta gibi mobilya malzemelerine alternatif bir malzeme geliştirmek istedik" diye konuştu.

'YÜZDE 40 TASARRUF SAĞLAYACAK'

Projenin esin kaynağını ve hedefini aktaran Prof. Dr. Güntekin, "Çalışmamızda sandviç malzeme fikrinden yola çıkarak, bu malzemenin çekirdeğini alternatif bir yöntemle üretmeye çalıştık. Buradaki esin kaynağımız ise yumurta viyolleri oldu. Yumurta viyollerinin yapısını adapte ederek yeni nesil bir kompozit malzeme ürettiğimizi düşünüyoruz. Günümüzde gerçekleştirdiğimiz çalışmalarda, bu malzemenin mekanik özelliklerinin geleneksel malzemelerle büyük ölçüde benzerlik gösterdiğini ortaya koyduk. Bu sayede malzemeden yaklaşık yüzde 40 oranında tasarruf sağlayarak, geleneksel malzemelerle benzer özelliklere sahip mobilyaları veya daha çok levhadan üretilen ürünleri üretebileceğiz. Bu malzemenin gelecekte önemli bir potansiyel taşıdığını ve gelecek vadeden bir malzeme olduğunu düşünüyoruz" diye konuştu.

'KULLANILAN HAM MADDE AZALACAK'

Geliştirilecek malzemenin gelecekte ormanların üzerinde oluşan baskıyı da azaltılabileceğini vurgulayan Prof. Dr. Güntekin, "Bir üretici, daha önce 100 ağaç kullanarak gerçekleştirdiği üretimi, bu malzeme sayesinde 60 ağaç kullanarak gerçekleştirebilir. Böylece aynı miktarda üretim yapılırken kullanılan ham madde miktarı azaltılmış olur. Bunun da ormansızlaşmanın önlenmesine katkı sağlayacak önemli bir etken olduğunu düşünüyorum. Çalışmamızda bu malzemeyi 2 farklı ham madde kullanarak ürettik. Bunlardan biri, normal MDF üretiminde kullanılan lif ham maddesi, diğeri ise PLA. Doğada kendini yok edebilen ve diğer plastik türlerine göre avantajlar sunan bir plastik üründür. Dolayısıyla gelecekte bu malzemenin üretiminde farklı ham maddelerin de denenmesi ve kullanılması söz konusu olabilir. Malzemenin hafif olması, kullanım aşamasında da çeşitli avantajlar sağlayacaktır. Özellikle taşıma ve nakliye maliyetlerinin azaltılması mümkün olabilir. Tabii burada bazı dezavantajlardan da bahsetmek gerekiyor. Bu malzemenin kullanılabilmesi için alternatif birleştirme yöntemlerinin geliştirilmesi veya mevcut yöntemlerin malzemeye uygun hale getirilmesi gerekiyor. En önemli dezavantajlardan biri de sandviç panellerde görüldüğü gibi, bu malzemede de birleştirme konusunda ortaya çıkıyor" ifadelerini kullandı.

ALTERNATİF ÜRÜN ARAŞTIRMASI

Projede araştırmacı olarak görev alan Dr. Öğretim Üyesi Mesut Uysal ise "Projemizde, yarı piramidal çekirdekli sandviç paneller geliştiriyoruz. Çekirdek katmanlarının üretiminde ahşap liflerinin yanı sıra biyoplastik bir malzeme olan polilaktik asitten (PLA) de yararlanıyoruz. Bu malzemeleri hem konvansiyonel yöntemlerle hem de 3 boyutlu yazıcılarla, yani eklemeli üretim yöntemiyle geliştiriyoruz. Böylece eklemeli üretimin orman ürünleri sanayisinde katma değerli ürünlerin geliştirilmesinde kullanılmasını hedefliyoruz. Ayrıca geliştirdiğimiz malzemelerin eğilme, çekme ve yüzey yapışma dirençlerini test ederek MDF ve yonga levha gibi geleneksel malzemelere alternatif olup olamayacağını araştırıyoruz" diye konuştu.

'TAŞIMA VE MALZEME MALİYETİ AZALACAK'

Projede geliştirilecek ikame malzemenin döngüsel analizlerini gerçekleştirerek, çevresel etkileriyle insan sağlığına olan zararlarını ortaya koymakla görevli olduğunu söyleyen Doç. Dr. Çağatay Taşdemir de "Geliştirilen malzemenin mobilya sektörü için önemli bir alternatif olabilmesi açısından yalnızca üretilebilirliği değil, çevresel ve ekonomik açıdan uygulanabilirliği de büyük önem taşıyor. Bu kapsamda malzemenin çevresel etkilerini MDF, yonga levha ve sunta gibi geleneksel malzemelerle karşılaştıracağız. Aynı zamanda üretim maliyetlerini analiz ederek ekonomik fizibilitesini de ortaya koyacağız. Sonuçların olumlu olması durumunda, yatırımcılar açısından geleneksel malzemelere alternatif olabilecek yeni bir ham madde seçeneği ortaya çıkmış olacak. Taşıma ve sevkiyat maliyetlerinin azalmasının yanı sıra, son kullanıcının ürünü taşırken harcadığı fiziksel eforun da azalması mümkün olabilir. Geliştirilen malzemenin yüzde 40 daha az odun veya ahşap ham maddesi gerektirmesi, orman kaynaklarının daha verimli ve sorumlu kullanılmasına katkı sağlayacaktır. Bu nedenle proje, hem çevresel hem ekonomik hem de lojistik açıdan sürdürülebilir bir malzeme geliştirilmesine odaklanmaktadır" dedi.