ABD, zorunlu işçiliği durdurmadıkları gerekçesiyle, ithalatının büyük çoğunluğunu oluşturan 60 ticaret ortağına yeni gümrük vergileri uyguladı. Bu ülkeler arasında Türkiye de var. Yüzde 10 ile yüzde 12,5 arasında değişen vergiler, Çin, Avrupa Birliği, İngiltere, Kanada, Japonya ve Hindistan dahil olmak üzere ABD'nin önemli ekonomik ortaklarını hedef alıyor.Zorla işçi çalıştırılarak üretilen malların ithalatını yasaklamayan ülkelere yüzde 12,5 oranında gümrük vergisi getirildi. Türkiye de bu ülkeler arasında yer alıyor.Bu vergiler, yılın başlarında uygulamaya konulan ve yabancı mallara uygulanan geçici yüzde 10'luk verginin sona ermesiyle birlikte 24 Temmuz Cuma günü yürürlüğe girdi.Bu, ABD Başkanı Donald Trump'ın geçen yıl ikinci kez göreve gelmesiyle yeniden alevlenen küresel ticaret savaşındaki son tırmanış oldu.ABD Yüksek Mahkemesi bu yılın başlarında, olağanüstü hal yetkileri kapsamında küresel olarak uygulanan gümrük vergilerinin çoğunun yasadışı olarak yürürlüğe konulduğuna karar vermişti. Başkan Trump o zamandan beri bu ticaret politikasını sürdürmek için başka yollar arıyordu.Neler kapsam dışı tutuldu?Geçen ay Beyaz Saray, zorla işçi çalıştırılmasına karşı mücadele konusunda yeterince çaba göstermedikleri gerekçesiyle, düzinelerce ülkeden yapılan ithalata %10-12,5 oranında gümrük vergisi uygulanmasını önerdi.23 Temmuz Perşembe günü, ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, Trump'ın talimatı doğrultusunda bu gümrük vergilerinin artık yürürlüğe gireceğini söyledi.Açıklamada, "Bugünkü adım, dünyanın her yerindeki işçilerin refahını iyileştirmek için, hem insan hakları ihlali hem de piyasayı bozan bir ticaret uygulaması olan durumu düzeltmenin başlangıcı olacaktır" denildi.Greer, Amerikan ticaretine yük getiren veya onu kısıtlayan uygulamalara karşı ABD'nin ticari yaptırım mekanizmasını düzenleyen 1974 Ticaret Yasası'nın 301. Maddesi'ni devreye soktu.Bu haftanın başlarında Trump yönetimi, Kanada'dan gelen ürünlere %50 oranında gümrük vergisi uygulamak için 1930 tarihli Gümrük Tarifesi Yasası'nın 338. maddesini yürürlüğe koymuştu.Perşembe günü, ABD Ticaret Temsilciliği Ofisi, son gümrük vergilerinin ülkenin ticaret ortaklarına "zorunlu işçi çalıştırma yoluyla üretilen malların ithalatına yönelik yasağı uygulama ve etkin bir şekilde yürürlüğe koyma konusundaki başarısızlıkları" nedeniyle uygulandığını belirtti.Açıklamada, yeni gümrük vergilerinin ABD'nin en büyük 60 ticaret ortağını kapsadığı ve ABD ithalatının %99,4'ünü oluşturduğu belirtildi.Açıklamada, zorla işçi çalıştırarark üretilen ürünlerin ithalatını yasaklama konusunda "taahhütte bulunan ve bunu etkin bir şekilde uygulayan" ticaret ortaklarına yüzde 10 oranında gümrük vergisi uygulanacağı, taahhütte bulunmayanlara ise daha yüksek olan yüzde 12,5 oranında vergi uygulanacağı belirtildi.Arjantin, Bangladeş, Birleşik Krallık, Kamboçya, Kanada, Ekvador, El Salvador, Guatemala, Honduras, Hindistan, Endonezya, Ürdün, Malezya, Meksika, Pakistan, Sri Lanka ile Trinidad ve Tobago'dan ithal edilen ürünlere yüzde 10 gümrük vergisi uygulandı.Avrupa Birliği, Tayvan, Japonya, Güney Kore ve İsviçre için ise toplam vergi yükünün yüzde 10 veya yüzde 12,5'e ulaşmasını sağlayacak oranlar belirlendi.Diğer 38 ülkeye ise yüzde 12,5 oranında gümrük vergisi uygulanması kararlaştırıldı.ABD'nin ekonomisi için kritik olan bazı ürünlerse kapsamı dışı tutuldu. Kapsam dışı olanlardan bazıları şunlar: Vergi uygulanan ülkelerin yanıtı ne oldu?AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Birliğin yeni tarifeleri şaşkınlıkla karşıladığı ve Washington'ın bu tarifelere ilişkin gerekçesinin mantıklı olmadığı değerlendirmesini yaptı.Reuters'a Manila'da düzenlenen ASEAN toplantıları sırasında konuşan Kallas, şunları söyledi: "İş gücü yasalarımızı ABD'ninkilerle karşılaştıracak olursanız, bizim ücretli yıllık izinlerimiz var, çalışanlarımız için çok iyi çalışma koşulları sağlıyoruz. Bu nedenle bu gerekçenin sağlam bir temele dayandığını söylemek mümkün değil."Çin daha önce her türlü tek taraflı gümrük vergisine karşı olduğunu ve zorla çalıştırma iddialarını reddettiğini belirtmişti.Çin Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Mao Ning, "Çin'de sözde zorunlu çalışma diye bir şey yok ve bunu siyasi manipülasyon için bahane olarak kullanmaya karşıyız" dedi.Ancak çeşitli uluslararası insan hakları grupları, Çin'de, özellikle Sincan'daki Müslüman etnik azınlıklar arasında zorla çalıştırmanın var olduğunu belirtiyor.Brezilya da dahil olmak üzere bazı ülkeler bu açıklamaya tepki gösterdi. Brezilya hükümeti bu adımı "haksız" ve "keyfi" olarak nitelendirdi.Brezilya hükümeti yaptığı açıklamada, Washington'ın korumacı ticaret politikasını desteklemek için işçi hakları açısından "büyük önem taşıyan bir konuyu manipüle etmeyi" seçtiğini belirtti.ABD'nin %12,5'lik yeni gümrük vergisi uyguladığı Brezilya, "karşılıklılık yasası" kapsamında önlemler alacağını ve diğer ticaret ortaklarını da değerlendireceğini belirtti.Bu ayın başlarında ABD, Brezilya'dan ithal edilen mobilya, makine, şeker ve diğer ürünlere ayrı bir %25'lik gümrük vergisi uygularken, sığır eti ve kahve de dahil olmak üzere bazı ürünlere muafiyet tanıdı.Japonya hükümeti Cuma günü yaptığı açıklamada, ABD'nin yeni gümrük vergilerinden "üzüntü duyduğunu" ve ticaretinin uluslararası kurallara uygun olarak yürütüldüğünü belirtti.Avustralya Ticaret Bakanı Don Farrell, vergilerin "tamamen haksız" olduğunu ve ülkesinin mallarına uygulanan tüm gümrük vergilerinin kaldırılması için Washington'a baskı yapmaya devam edeceğini söyledi.Trump'ın en belirgin politikasıTrump uzun zamandır gümrük vergilerinin Amerikalı işçileri koruduğunu ve ABD ekonomisini canlandırdığını savunuyor.Nisan 2025'te Trump, "Kurtuluş Günü" olarak adlandırdığı günde küresel ticaret ortaklarına %50'ye varan oranlarda gümrük vergisi uyguladı ve bunu ülkesinin maruz kaldığı haksızlığı gidermek amacıyla yaptığını söyledi.Şubat ayında ABD Yüksek Mahkemesi bu gümrük vergilerini iptal ederek başkanın yetkisini aştığına karar verdi ve bunun sonucunda on milyarlarca dolar iade yapıldı.Ancak Beyaz Saray o zamandan beri ithalat vergilerini uygulamak için alternatif yollar aradı.Yüksek Mahkeme'nin önceki vergi kararını iptal etmesi üzerine Trump, farklı yasal yetkilere dayanarak ithalata yüzde 10'luk vergi getirmişti. Ancak bu vergi Cuma günü sona erdi.Orijinali İngilizce olan bu makalenin çevirisinde yapay zekadan yararlandık. Yayınlanmadan önce çeviriyi bir BBC gazetecisi kontrol etti. .