Hayes yayımladığı "Situationship" başlıklı yazıda, yapay zeka altyapısındaki olası çöküşün 2000'deki internet balonundan çok 2008'deki kredi krizine benzeyeceğini savundu. Yöneticiye göre yatırımcılar veri merkezlerine yapılan harcamaları yüksek kârlı teknoloji yatırımları olarak görüyor. Hayes ise bu harcamaları kaldıraçlı gayrimenkul yatırımlarına benzetiyor.

Hayes'e göre veri merkezlerinin arazisi, binaları, enerji bağlantıları ve soğutma sistemleri bir inşaat projesine benziyor. İçlerindeki işlemciler ise daha yeni ve verimli çipler çıktıkça değer kaybediyor.

Yönetici, bankaların, sigorta şirketlerinin ve özel kredi fonlarının kârlı talep yavaşlamaya başladığında bile veri merkezi inşaatlarını finanse etmeyi sürdüreceğini düşünüyor. Zayıf projeler borç, kira ve faiz yükümlülüklerini karşılayacak nakdi üretemediğinde zararların ortaya çıkacağını, önde gelen teknoloji şirketleri kârlı kalsa bile stresin kredi verenlere yayılabileceğini savunuyor. Hayes, yapay zeka harcamalarındaki büyümenin 2027'nin ikinci yarısında yavaşlayacağını ve etkilerin 2028'de belirginleşeceğini öngörüyor.

Hayes'in Bitcoin senaryosu, beklediği politika tepkisine dayanıyor. Yöneticiye göre ABD, hesaplama kapasitesi Çin ile ekonomik rekabetin bir parçası haline geldiği için stratejik önemdeki yapay zeka şirketlerini ve onlara borç verenleri koruyacak. Hayes, bu müdahalenin yaratacağı parasal genişlemenin Bitcoin'i destekleyebileceğini düşünüyor. Yönetici Bitcoin'in önce 60 bin ile 70 bin dolar arasında kalabileceğini, 50 bin dolara kadar gerileyebileceğini ve ardından 1 milyon dolara doğru yükselebileceğini öngördü. Bu seviyeler garanti hedefler olarak sunulmuyor. Bunlar Hayes'in beklediği koşullara bağlı senaryolar olarak aktarılıyor. Hayes ayrıca Ethereum'un yıl sonuna kadar 5 bin dolara ulaşacağını tahmin etti ve kendi fonu Maelstrom'un bu yönde pozisyon oluşturmayı planladığını belirtti.

BÜYÜK TEKNOLOJİDE 2026'DA HENÜZ KREDİ KRİZİ YOK

Şirketlerin son sonuçları, yapay zeka harcamalarında bir çöküş yaşandığını göstermiyor. Alphabet, ikinci çeyrekte 44,9 milyar dolarlık yatırım harcaması yaptı ve 2026 yatırım öngörüsünü 180 milyar ile 190 milyar dolar aralığından 195 milyar ile 205 milyar dolar aralığına yükseltti. Google Cloud geliri de bir önceki yıla göre yüzde 82 artarak 24,8 milyar dolara ulaştı.

Microsoft'un çeyreklik yatırım harcaması 41 milyar dolara çıkarken bulut geliri yüzde 27 artışla 59,3 milyar dolara yükseldi. Amazon'un bulut birimi AWS ise gelirini yüzde 37 artırarak son 18 çeyreğin en hızlı büyümesini kaydetti.

Ancak tablo iki yönlü ilerliyor. Amazon'un son 12 aylık serbest nakit akışı, büyük ölçüde yapay zekaya bağlı 66,1 milyar dolarlık ek yatırımın etkisiyle 7,6 milyar dolarlık açığa döndü. Güçlü bulut büyümesi talebin çöktüğü tezini zayıflatırken, düşen nakit akışı ve artan yükümlülükler inşaat harcamalarının mali baskı yaratabileceğini gösteriyor. Yüksek harcama tek başına kredi krizi yaratmıyor. Böyle bir kriz için birden fazla şirket ve kredi verende zayıflayan nakit üretimi, yeniden finansman sorunları ve temerrütler gerekiyor. Açıklanan belgeler ise yaygın bir temerrüt veya devlet kurtarma programı göstermiyor.

Yapay zeka altyapısındaki kira taahhütleri de dikkat çekiyor. Bir haber ajansının derlemesine göre Microsoft, Meta, Oracle, Amazon ve Alphabet, çoğu henüz başlamamış olmak üzere veri merkezi kiraları için yaklaşık 1,09 trilyon dolarlık ödeme taahhüdünde bulundu. Bu tutar, şirketlerin hâlihazırda bilançolarında tanıdığı yaklaşık 285 milyar dolarlık kira yükümlülüğünün neredeyse dört katına denk geliyor. Ancak bu rakam doğrudan borç sayılmıyor ve yıllara yayılan iskonto edilmemiş ödemeleri temsil ediyor.

Özel finansman da ABD'deki veri merkezi projelerinde daha görünür hale geliyor. Meta ile BlackRock, Teksas'ın El Paso kentinde 10 milyar doları aşan yatırımı temsil eden bir kampüs için ortaklık kurdu. Meta'nın Blue Owl Capital ile daha önce kurduğu ortaklık ise Louisiana'da yaklaşık 27 milyar dolarlık bir veri merkezi kampüsünü kapsıyordu. Bu projede dış finansmanın bir bölümü PIMCO ve diğer tahvil yatırımcılarına özel olarak satılan borçla sağlandı.

Mali baskı şirketten şirkete değişiyor. Bir analize göre Oracle'ın borcunun faiz, vergi ve amortisman öncesi kâra oranı yaklaşık 4,3 kat seviyesinde bulunuyor. Alphabet, Amazon, Microsoft ve Meta'da ise bu oran birin altında kalıyor. S&P Global analisti Andrew Chang, Oracle'ın 15 ila 19 yıl süren veri merkezi kiralarının önemli bir risk taşıdığını, çünkü müşteri sözleşmelerinin en fazla beş yıl sürdüğünü belirtti.

FED FAİZİ SABİT TUTTU: KURTARMA PAKETİ YOK

Hayes'in senaryosunun dayandığı devlet müdahalesi ise şimdilik ortaya çıkmadı. ABD Merkez Bankası (Fed), 29 Temmuz'da politika faizini yüzde 3,50 ile yüzde 3,75 aralığında sabit tuttu. Karar 9'a karşı 3 oyla alındı. Fed, yapay zeka şirketleri için bir kurtarma fonu, acil kredi programı veya yeni bir varlık alım planı açıklamadı.

Fed, bankacılık sistemindeki rezervleri yeterli düzeyde tutmak için Hazine bonosu alımları yürütüyor. Temmuz raporuna göre bu alımlar ocak başından bu yana yaklaşık 250 milyar dolara ulaştı. Ancak işlemler resmi olarak parasal genişleme veya kurtarma programı olarak tanımlanmıyor. Hayes bilanço büyümesini ve sabit faizleri gelecekteki piyasa likiditesi açısından destekleyici görüyor ancak bu yorum tartışmaya açık.

Kısa vadede tablo Hayes'in beklentisinin tersine de işleyebilir. Bir kredi şokunun ilk aşamasında yatırımcılar likit varlıkları satıp kaldıraç azaltırken Bitcoin de değer kaybedebilir. Olası bir toparlanma ise parasal desteğin ölçeğine, hızına ve Bitcoin talebinin sürmesine bağlı kalır. Fed'in bir sonraki toplantısı 15-16 Eylül'de yapılacak. Yapay zeka şirketlerine yönelik talep zayıflamadıkça veya finansman stresi belirginleşmedikçe Hayes'in argümanı, henüz gerçekleşmemiş bir kredi krizine dayanan ileriye dönük bir Bitcoin tezi olmayı sürdürecek.

Bitcoin ve kripto para yatırımlarınız için Stablex.

Serkan KÖSE

Haberler.com