(ANKARA) - Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) 2025 itibarıyla nüfusun yüzde 14,8'ini gençlerin oluşturduğunu, genç nüfus oranının en yüksek olduğu ilin yüzde 20,4 ile Şırnak'ta bulunduğunu, 2024'te yüzde 22,9 olan ne eğitimde ne istihdamda olan gençlerin oranının ise geçen yıl yüzde 23,3'e yükseldiğini duyurdu.

TÜİK, 2025 Yılı Gençlik İstatistiklerini açıkladı. Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) sonuçlarına göre 2025 yıl sonu itibarıyla Türkiye'nin toplam nüfusu 86 milyon 92 bin 168 kişiyken 15-24 yaş grubundaki genç nüfus 12 milyon 708 bin 348 kişi oldu. Genç nüfus, toplam nüfusun yüzde 14,8'ini oluşturdu. Genç nüfusun yüzde 51,2'sini erkekler, yüzde 48,8'ini ise kadınlar oluşturdu.

GENÇ NÜFUS ORANI 2030'DA YÜZDE 14,8 OLACAK

Nüfus projeksiyonlarının demografik göstergelerdeki mevcut yapının devam edeceğini varsayan ana senaryosuna göre genç nüfus oranının 2030 yılında yüzde 14,8, 2040 yılında yüzde 12,2, 2060 yılında yüzde 10,3, 2080 yılında yüzde 8,8 ve 2100 yılında yüzde 9,6 olacağı öngörüldü.

Doğurganlık göstergelerindeki hızlı düşüş eğiliminin devam edeceğini varsayan düşük senaryoya göre genç nüfus oranının 2030 yılında yüzde 14,8, 2040 yılında yüzde 12,4, 2060 yılında yüzde 9,2, 2080 yılında yüzde 7,2, 2100 yılında yüzde 7,2 olacağı tahmin edildi.

Doğurganlığı artırıcı tedbirlerin etkili olacağını varsayan yüksek senaryoya göre genç nüfus oranının 2030 yılında yüzde 14,8, 2040 yılında yüzde 12, 2060 yılında yüzde 11,1, 2080 yılında yüzde 9,8, 2100 yılında yüzde 11,4 olacağı öngörüldü.

TÜRKİYE'NİN GENÇ NÜFUS ORANI AB ÜLKELERİNDEN YÜKSEK, DÜNYA ORTALAMASINDAN DÜŞÜK

AB üyesi 27 ülkenin genç nüfus oranları incelendiğinde, 2025 yılında genç nüfus ortalaması yüzde 10,7 oldu. AB üye ülkeleri arasında en yüksek genç nüfus oranına sahip olan ülkelerin sırasıyla yüzde 12,7 ile İrlanda, yüzde 12,2 ile Hollanda ve Danimarka; en düşük olduğu ülkeler ise sırasıyla yüzde 9,4 ile Malta, yüzde 9,5 ile Bulgaristan, yüzde 9,7 ile Litvanya olduğu dikkati çekti.

Genç nüfus oranı dünya ortalaması ise 2025'te yüzde 15,6 oldu.

GENÇ NÜFUS ORANI EN YÜKSEK İL ŞIRNAK, EN DÜŞÜK İL BALIKESİR

ADNKS sonuçlarına göre 2025 yılında genç nüfus oranının en yüksek olduğu il yüzde 20,4 ile Şırnak oldu. Bu ili yüzde 20 ile Hakkari, yüzde 19,8 ile Siirt izledi. Genç nüfus oranının en düşük olduğu il yüzde 11,7 ile Balıkesir oldu. Bu ili yüzde 11,9 ile Ordu ve yüzde 12,0 ile Muğla takip etti.

Genç nüfus yaş grubuna göre incelendiğinde, 2025 yılında genç nüfusun yüzde 30,3'ünün 15-17 yaş grubunda, yüzde 20,4'ünün 18-19 yaş grubunda, yüzde 29,2'sinin 20-22 yaş grubunda ve yüzde 20,1'inin ise 23-24 yaş grubunda yer aldığı görüldü.

Beklenen yaşam süresi 15 yaşındaki gençler için 64,3 yıl oldu. Hayat Tabloları, 2022-2024 sonuçlarına göre doğuşta beklenen yaşam süresi, Türkiye geneli için 78,1 yıl, erkekler için 75,5 yıl ve kadınlar için 80,7 yıl oldu. Türkiye'de çalışma çağının başlangıcı olan 15 yaşındaki gençler için beklenen yaşam süresinin 64,3 yıl, erkekler için 61,7 yıl ve kadınlar için 66,9 yıl olduğu görüldü. Diğer bir ifade ile 15 yaşına ulaşan genç kadınların genç erkeklerden ortalama 5,2 yıl daha fazla yaşayacağı tahmin edildi.

EVLİ GENÇ KADINLARIN ORANI, EVLİ GENÇ ERKEKLERİN ORANININ 3,5 KATI OLDU

Genç erkek nüfusun 2025 yılında yüzde 96,8'inin hiç evlenmemiş, yüzde 3,1'inin evli, yüzde 0,1'inin boşanmış olduğu görülürken genç kadın nüfusun yüzde 88,9'unun hiç evlenmemiş, yüzde 10,7'sinin evli, yüzde 0,4'ünün ise boşanmış olduğu görüldü.

EN FAZLA GÖÇ HAREKETLİLİĞİ 15-24 YAŞ GRUBUNDAKİ GENÇLERDE EĞİTİM NEDENİYLE OLDU

İç Göç İstatistiklerine göre Türkiye'de 2024 yılında en fazla göç hareketliliğinin yaşandığı 15-24 yaş grubunun göç etme nedenleri incelendiğinde, bu hareketliliğin en büyük nedeninin eğitim olduğu belirlendi. Gençlerin 448 bin 826'sının eğitim, 102 bin 660'ının işe başlamak veya iş bulmak ve 79 bin 831'inin ise hane ya da aile fertlerinden birine bağımlılık nedeniyle göç ettiği görüldü.

Türkiye'de yükseköğretim net okullaşma oranı, 2024/25 öğretim yılında yüzde 46,3 oldu. Yükseköğretim net okullaşma oranı cinsiyete göre incelendiğinde, erkeklerde bu oran yüzde 39,9, kadınlarda ise yüzde 53 olarak kaydedildi.

GENÇLERİN YÜZDE 23,3'Ü NE EĞİTİMDE NE İSTİHDAMDA

Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçlarına göre gençlerde işgücüne katılma oranı, 2024 yılında yüzde 47,2 iken 2025 yılında yüzde 47,6 oldu. Genç erkeklerde işgücüne katılma oranı 2024 yılında yüzde 59,5 iken 2025 yılında yüzde 60,1, genç kadınlarda ise bu oran 2024 yılında yüzde 34 iken 2025 yılında yüzde 34,3 oldu.

Gençlerde işsizlik oranı, 2024 yılında yüzde 16,3 iken 2025 yılında yüzde 15,3 oldu. Genç erkeklerde işsizlik oranı 2024 yılında yüzde 13,1 iken 2025'te yüzde 11,7'ye, genç kadınlarda aynı dönemde yüzde 22,3'ten 2025 yılında yüzde 22,1'e düştü.

Ne eğitimde ne istihdamda olan gençlerin oranı ise 2024 yılında yüzde 22,9 iken 2025 yılında yüzde 23,3'e yükseldi. Genç erkeklerde ne eğitimde ne istihdamda olanların oranı 2024 yılında yüzde 16,2 iken 2025 yılında yüzde 16,3, genç kadınlarda ise bu oran 2024 yılında yüzde 30,1 iken 2025 yılında yüzde 30,9 oldu.

İSTİHDAMDAKİ GENÇLERİN YÜZDE 57,9'U HİZMET SEKTÖRÜNDE YER ALDI

Genç nüfusun istihdam oranı, 2024 yılında yüzde 39,5 iken 2025 yılında yüzde 40,3'e yükseldi. Genç erkeklerde istihdam oranı 2024 yılında yüzde 51,7 iken 2025 yılında yüzde 53, genç kadınlarda ise bu oran 2024 yılında yüzde 26,4 iken 2025 yılında yüzde 26,7 oldu.

Genç nüfusun istihdamı sektörlere göre incelendiğinde, istihdam edilen gençlerin 2025 yılında yüzde 11,6'sının tarım sektöründe, yüzde 30,5'inin sanayi sektöründe, yüzde 57,9'unun ise hizmet sektöründe yer aldığı görüldü. İstihdam edilen genç erkeklerin yüzde 11'inin tarım sektöründe, yüzde 36,6'sının sanayi sektöründe, yüzde 52,4'ünün hizmet sektöründe yer aldığı görülürken genç kadınların yüzde 12,9'unun tarım, yüzde 17,7'sinin sanayi, yüzde 69,5'inin ise hizmet sektöründe yer aldığı belirlendi.

GENÇLERİN YÜZDE 54,4'Ü MUTLU

Yaşam Memnuniyeti Araştırması sonuçlarına göre, 2025 yılında 18 ve daha yukarı yaştaki bireylerden kendini mutlu hissettiğini belirtenlerin oranı yüzde 53,3 iken kendini mutsuz hissettiğini belirtenlerin oranı ise yüzde 13 oldu. 2025 yılında 18-24 yaş grubundaki genç nüfus içinde kendini mutlu hissettiğini belirtenlerin oranı yüzde 54,4 iken kendini mutsuz hissettiğini belirtenlerin oranı ise yüzde 11,9 oldu.

Kendini mutlu olarak hisseden 18-24 yaş grubundaki erkek nüfusun oranı yüzde 52,3, kendini mutsuz hissettiğini belirtenlerin oranı ise yüzde 13,3 olarak belirlendi. Kendini mutlu hissettiğini belirten 18-24 yaş grubundaki genç kadın nüfusun oranı yüzde 56,7, mutsuz hissettiğini belirtenlerin oranı ise yüzde 10,4 olarak kaydedildi.

GENÇLERİN BAŞLICA MUTLULUK KAYNAĞI SAĞLIK

Yaşam Memnuniyeti Araştırması sonuçlarına göre 2025 yılında gençlerin mutluluk kaynağı olan değerler arasında yüzde 38,8 ile sağlık ilk sırada yer aldı. Bunu, yüzde 22,8 ile başarı, yüzde 16,6 ile para izledi. Mutluluk kaynağı cinsiyete göre incelendiğinde, genç erkeklerde yüzde 33,7 ile ilk sırayı sağlık alırken bunu yüzde 24,2 ile para ve yüzde 21,9 ile başarı takip etti. Genç kadınlarda ise yüzde 44,2 ile ilk sırayı sağlık alırken bunu yüzde 23,8 ile başarı ve yüzde 20,1 ile sevgi takip etti.

18 ve daha yukarı yaştaki bireylerin genel sağlık durumlarından memnuniyet oranı 2025 yılında yüzde 68,6 oldu. Genç nüfusun genel sağlık durumundan memnuniyet oranının 2025 yılında yüzde 87,2 olduğu görüldü. Bu oran genç erkeklerde yüzde 88,2, genç kadınlarda ise yüzde 86,2 olarak gerçekleşti.

GENÇLERİN YÜZDE 75,5'İ İŞİNDEN MEMNUN OLDUĞUNU BELİRTTİ

2025 yılında, gençlerin yüzde 75,5'i çalıştığı işinden memnun olduğunu, yüzde 52 elde ettiği kazançtan memnun olduğunu belirtti. Genç erkeklerde çalışılan işten duyulan memnuniyet oranı yüzde 77,5, elde edilen kazançtan memnuniyet oranı yüzde 54 olurken genç kadınlarda ise bu oranlar yüzde 70,8 ve yüzde 47,5 olarak gerçekleşti. 2025 yılında, gençlerin yüzde 73'ü şimdiye kadar almış olduğu eğitimden memnun olduğunu aktardı. Bu oran genç erkeklerde yüzde 72,3 iken genç kadınlarda yüzde 73,7 oldu.

GENÇ KADINLAR EN FAZLA PSİKOLOJİK ŞİDDETE MARUZ KALDI

Türkiye Kadına Yönelik Şiddet Araştırması, 2024 yılı sonuçlarına göre son 12 ayda en fazla şiddete maruz kalanların, 15-24 yaş grubundaki genç kadınlar olduğu görüldü. Genç kadınlara yönelik şiddet türleri arasında yüzde 15,2 ile psikolojik şiddet ilk sırayı alırken, bunu yüzde 7,3 ile dijital şiddet, yüzde 5,8 ile ısrarlı takip, yüzde 4,6 ile ekonomik şiddet, yüzde 3,8 ile fiziksel şiddet ile yüzde 1,8 ile cinsel şiddet izledi.

GENÇLERİN YAPAY ZEKA KULLANMA ORANI YÜZDE 39,4 OLDU

Yapay Zeka İstatistiklerine göre 2025 yılında internet kullanan bireylerden üretken yapay zeka kullandığını beyan eden 16-24 yaş grubundaki gençlerin oranı yüzde 39,4 oldu. Üretken yapay zeka kullanan gençler cinsiyete göre incelendiğinde, bu oranın genç erkeklerde yüzde 38,3, genç kadınlarda ise yüzde 40,5 olduğu görüldü. Yapay zeka kullanan gençlerin yüzde 75,3'ü özel amaçlar için, yüzde 53,9'u örgün eğitim için, yüzde 19,7'si ise mesleki ve iş amaçlı kullandıkları dikkati çekti. Yapay zeka kullanmadığını beyan eden gençlerin kullanmama nedenlerinin, yüzde 80,7 ile yapay zekaya ihtiyaç duyulmaması, yüzde 8,2 ile yapay zekanın nasıl kullanılacağının bilinmemesi, yüzde 8,1 ile yapay zekanın varlığından haberdar olunmaması ve yüzde 2,8 ile gizlilik, güvenlik veya emniyetle ilgili endişeler olduğu görüldü.