Avrupa Birliği (AB) liderleri, ABD Başkanı Donald Trump'ın Grönland'a ilişkin açıklamaları ve ilave gümrük vergisi tehditlerinin ardından Belçika'nın başkenti Brüksel'de bir araya geldi.

2026 yılının ilk AB Liderler Zirvesi, AB üyesi 27 ülkenin devlet veya hükümet başkanlarının katılımıyla Brüksel'de başladı.

Gayriresmi ve akşam yemeği formatında yapılan toplantıya, AB Konseyi Başkanı Antonio Costa başkanlık ediyor.

Zirve girişinde basına açıklamalarda bulunan AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, ana gündemin transatlantik ilişkiler olduğunu dile getirdi.

2026 yılına şimdiye kadar "öngörülemez" bir sürecin hakim olduğuna işaret eden Kallas, sorunların en başında ise Rusya- Ukrayna savaşının bulunduğunu söyledi.

Kallas, temel çabaların bu savaşın durdurulmasına yöneltilmesi gerektiğinin altını çizerek, "Barış ve diplomatik çözüm adına çok sayıda girişim gördük ancak bunlar tamamen tek taraflı kaldı. Rusya tarafından herhangi bir taviz görmedik." ifadelerini kullandı.

Avrupa ile ABD arasında yaşanan her türlü anlaşmazlığın yalnızca "hasımları" memnun edeceğini belirten Kallas, gerçek tehditlere karşı durabilmek için transatlantik ilişkilere yatırım yapılması ve ilişkilerin güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

Kallas, "Transatlantik ilişkiler son bir haftada ciddi bir darbe aldı. Ancak geçen 1 yıl bize şunu öğretti, Avrupa açısından bu ilişkiler artık eskisiyle aynı değil. Yine de 80 yıllık iyi ilişkileri bir kenara atmaya niyetli değiliz ve bu ilişkiler için çalışmaya devam etmeye hazırız. Zamanımızı ve enerjimizi bu yönde harcamaya da kararlıyız." diye konuştu.

ABD'ye verilmesi gereken mesajın "gücümüz birlikten doğar" olduğunu belirten Kallas, değerleri ve çıkarları savunmak için harekete geçmeye hazır olduklarını, bu mesajı hem hasımlara hem de müttefiklere vermek gerektiğini dile getirdi.

Kallas, transatlantik ilişkilerin darbe almasından en çok Rusya ve Çin'in faydalandığını belirterek, şu değerlendirmede bulundu:

"Bu nedenle ABD'ye de şunu göstermek istiyoruz, Eğer Rusya'dan ve Rusya kaynaklı güvenlik tehditlerinden endişe ediliyorsa, odağımız enerjiye ve Ukrayna'ya somut destek vermeye yönelmeli. Ukrayna'nın Rusya'ya karşı koyabilecek durumda olması için yardım etmeliyiz. Rusya üzerinde bu savaşı durdurması için baskı kurmalıyız."

Avrupa ve ABD'nin Rusya ve Çin'den gelen baskıya karşı birlikte çalışmak zorunda olduğunu vurgulayan Kallas, hiç kimsenin mevcut sorunlarla tek başına baş edebilecek kadar güçlü olmadığını ifade etti.

Barış Kurulu

Kallas, Gazze için oluşturulan Barış Kurulu'na AB'nin katılımına ilişkin olarak, "Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK) kararında bu barış kurulu öngörülmüştü ancak 2027'ye kadar sınırlı bir süre için ve Filistinlilerin sorumluluğu devralmasına yönelik net bir yol haritasıyla." dedi.

Barış Kurulu'nun BMGK kararında öngörüldüğü şekilde sınırlı kalmasını istediklerini aktaran AB Yüksek Temsilcisi, bunun başarılması halinde birlikte barış için çalışmaya devam edebileceklerine işaret etti.

Trump'ın Grönland tehdidi AB'yi harekete geçirdi

Trump, Grönland'ın satın alınmasına karşı çıktıkları gerekçesiyle Danimarka, Norveç, İsveç, Fransa, Almanya, İngiltere, Hollanda ve Finlandiya'ya gümrük vergisi uygulanacağını, bu ülkeler için 1 Şubat 2026'dan itibaren yüzde 10, 1 Haziran 2026'dan sonra ise yüzde 25 oranında vergi getirileceğini bildirmişti.

Trump, ayrıca Grönland'ın tamamen ve eksiksiz satın alınmasına yönelik bir anlaşmaya varılana kadar bu oranların geçerli olacağını açıklamıştı.

21 Ocak'ta ise Trump, Davos'ta yaptığı açıklamada, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile Grönland konusunda bir "anlaşma çerçevesi" oluşturduklarını ve bu kapsamda 1 Şubat'ta yürürlüğe girmesi planlanan gümrük tarifelerini durdurduklarını duyurmuştu.

Buna rağmen, AB Konseyi, Grönland'a ilişkin tehdidi ele alacakları zirvenin gerçekleşeceğini duyurmuş, zirvede AB ülkelerinin Gazze için oluşturulan Barış Kurulu'na katılımının da ele alınacağını bildirmişti.