ABD'de eski Başkan Donald Trump döneminde uygulanan gümrük tarifeleriyle ilgili geri ödeme süreci devam ederken, milyarlarca dolarlık iadeden büyük şirketler yararlanıyor. Ancak tarifeler nedeniyle daha yüksek fiyatlar ödeyen ABD vatandaşları için doğrudan bir iade mekanizması bulunmuyor.

Apple'ın geçen çeyrekte yaklaşık 2,2 milyar dolar, Amazon'un 600 milyon dolar, Nike'ın ise 300 milyon dolar gümrük vergisi iadesi aldığı tahmin ediliyor.

Söz konusu ödemelerin ise yalnızca başlangıç olduğu belirtiliyor. ABD Yüksek Mahkemesi'nin Trump'ın en kapsamlı tarifelerinden bazılarını iptal etmesinin ardından hükümet, şirketlerin yaptığı iade başvurularını işlemeye devam ediyor.

ABD Gümrük ve Sınır Koruma Kurumu'nun mahkemeye sunduğu belgelere göre, hükümetin yüz binlerce ithalatçıya toplamda yaklaşık 166 milyar dolar geri ödeme yapması gerekiyor. Bu tutarın yarısından biraz fazlasının şimdiye kadar ödendiği belirtiliyor.

Vergilerin ABD'deki hane halklarına geçen yıl ortalama 1.000 dolara mal olduğu tahmin ediliyor. Trump yönetimi daha önce, toplanan tarife gelirlerinin bir bölümünü vatandaşlara aktarmak amacıyla 2.000 dolarlık tarife iade çekleri verilmesi fikrini gündeme getirmişti. Ancak bu plan hayata geçirilmedi.

ABD vatandaşları neden tarife iadesi alamıyor?

İade sisteminin yapısı nedeniyle gümrük vergisini doğrudan ödeyen şirketler veya onların adına işlem yapan gümrük müşavirleri geri ödeme talebinde bulunabiliyor.

Bu nedenle örneğin Nike'ın artan gümrük maliyetlerinin bir bölümünü fiyatlara yansıtması sonucu daha pahalı bir çift ayakkabı satın alan ABD vatandaşı, ödediği ek tutarın iadesini yasal olarak talep edemiyor.

Üstelik şirketlerin aldığı iadelerin ne kadarının tüketicilerin cebinden çıktığını hesaplamak da oldukça zor.

Bunun temel nedenlerinden biri, Trump'ın ikinci başkanlık döneminde mahkeme tarafından iptal edilen tarifelerin yanı sıra farklı dönemlerde yeni gümrük vergileri de uygulamaya koyması. Dolayısıyla bir şirketin fiyat artırmasının hangi tarifeden kaynaklandığını net biçimde belirlemek çoğu durumda mümkün olmuyor.

Ayrıca şirketlerin tamamı tarife maliyetlerinin tamamını tüketicilere yansıtmadı. Bazı şirketler maliyetlerin bir bölümünü kendi bünyelerinde karşılamayı tercih etti.

Amazon'dan dikkat çeken iade açıklaması

Amazon, diğer büyük perakendecilerden farklı olarak bazı müşterilere tarife iadesi yapılabileceğinin sinyalini verdi.

Amazon Mali İşler Direktörü Brian Olsavsky, şirketin belirli durumlarda uygulanan ithalat ücretlerinin doğrudan müşterilere yansıtıldığını tespit edebildiğini söyledi.

Olsavsky, bu durumlarda iade ödemesi alındığında etkilenen müşterilerle iletişime geçilerek geri ödemenin otomatik olarak yapılacağını belirtti.

Bunun dışındaki iadelerin ise müşteriler için düşük fiyatları korumaya yönelik yatırımlarda kullanılacağını ifade etti.

Özgür Umut Demirci

Haberler.com