Temmuz Enflasyon Değerlendirmesi
Temmuz ayı TÜFE verisi beklentilerin biraz altında %0.09 seviyesinde gerçekleşti. Piyasa katılımcıları arasında negatif enflasyon bekleyenlerde vardı ancak genel ortalama olarak %0.10 seviyesinde beklenti oluşmuştu. Bununla birlikte TÜFE yıllık bazda %6.81 seviyesine gerilerken, yılbaşından bugüne enflasyon oranı ise %4.85 düzeyine ulaştı. Bilindiği gibi TCMB enflasyon raporunda 2015 yılı enflasyon hedefini orta noktası %6.9 olarak belirlemiş ve %6 ile %7.8 arasında gerçekleşebileceğini öngörmekteydi. Şimdiden hedefin büyük kısmına ulaşırken, yılın geri kalanında %6.9 hedefi yakalamak için %2.05 gibi bir enflasyon oluşması gerekli. Biraz zor görünüyor.
Gıda Temmuzda pozitif
Temmuz ayında sıkça konuşulan Gıda enflasyonunda geçen ayki düşüş durmuş görünüyor. Kontrollüde olsa yükseliş var. Ancak aylık enflasyona en büyük katkı 0.12 puan ile Ev Eşyasından gelmiş görünüyor. Lokanta ve oteller 0.084 puan ile ikinci en büyük katkıyı yaparken, Gıda ve Alkolsüz içecekler 0.068 puan ile en yüksek üçüncü katkıyı yapmış görünüyor. Enflasyonu negatif etkileyen harcama guruplarında ise 0.37 puan gibi önemli oranda giyim ve ayakkabı grubu öne çıkıyor. Yine Haberleşme ve Eğitim grupları çok azda olsa negatif etkileyen gruplar arasında.
Mevsimsellik, enerji ve işlenmemiş gıda enflasyonda ılımlı etkiler yaratmış
Özel kapsamlı harcama gruplarına bakıldığında Mevsimlik ürünlerin, İşlenmemiş gıda ürünlerinin ve enerjinin enflasyonu aşağı çeken etkisi görülüyor. Fiyatı en çok düşen maddelere bakıldığında bu rahatlıkla görülebilir. LPG dolum ücreti, benzin, mazot, patates, kabak, salatalık, spor ayakkabısı, etek, tişört gibi maddeler fiyatı düşen ürünler arasında bulunuyor. Hepsi de, işlenmemiş gıda, enerji ve mevsimlik ürünlere ait.
Çekirdek enflasyon son 3 ayın en düşünde
Çekirdek enflasyon olarak izlediğimiz I endeksinde de yıllık bazda %7.31 seviyesindeyiz. Geçen aya göre %7.51’den gerileme var. Son üç ayın en düşük verisi diyebiliriz. Bilindiği gibi Nisan ayında %7 seviyesine gerilemişti. Çekirdek enflasyonda 2014 yılının Mayıs ayından itibaren yıllık bazda düşüş trendi bu yılın Mayıs ayında bozulmuştu. Son üç aydır dalgalanmalar devam ediyor.
Değerlendirme: Baz etkisi yine ön planda
Sonuç olarak, Enflasyonda yıllık bazda düşüşte baz etkisinin büyük önemi bulunuyor. Geçen yıl Temmuz ayında aylık artış %0.45 seviyesinde oluşmuştu. Diğer yandan mevsimsellik, enerji ve işlenmemiş gıda ürünleri enflasyonda ılımlı bir seyir yaratan unsurlar olmuş. Ancak gıda’da Haziran ayında görülen negatif seyir kaybolmuş durumda. Bu gelecek aylarda yine bir katılık yaratabilir. Diğer yandan baz etkisi Ağustos ve Eylül aylarında ortadan kaybolacak. Yıllık bazda ağustos ayında da düşüşün sürmesi için nerdeyse negatif enflasyon oluşması gerekli. Baz etkisini olumlu bir şekilde Ekim ayında da görebiliriz belki ancak sonra Kasım ve Aralık aylarında yine düşük veriler bulunuyor. Yıllık bazda hedefin tutması baz etkilerine bakıldığında zor görünüyor. Bu açıdan bakıldığında Merkez Bankası’nın elini çok rahatlatacak bir veri değil.