Gerileme var ama finansman iyi değil

Cari işlemler açığı Haziran ayında 3.356 milyon $ düzeyinde gerçekleşti. Beklentiler 3-3.2 milyar $ seviyesi arasında değişmekteydi. Geçen yılın Haziran ayına göre cari açıkta 812 milyon $ azalma var. Bununla birlikte on iki aylık birikimli cari açık 44.691 milyon $ seviyesinde oluştu. Geçen yıla göre %7.8 oranında düşüş görülüyor. Ocak-Haziran arası 6 aylık cari açık rakamı ise 22.705 milyon $ seviyesine gelmiş durumda. Bu veride de g eçen yıl aynı döneme göre yine %7.3’lük bir azalışa işaret ediyor. Merkez Bankası beklenti anketinde cari açığın yılsonunda 38.600 milyon $ seviyesinde oluşması bekleniyor.

Cari işlemler verisindeki azalışta en önemli faktör dış ticaret açığının geçen yıl aynı döneme göre 1.429 milyon $ azalarak 4.839 milyon $ seviyesine gerilemesi etkili olmuş görünüyor. Altın ithalatında ise geçen yıl aynı dönemde 1.74 milyon $ net ithalat gerçekleşirken bu dönemde 196 milyon $ seviyesine gerilemiş olması da diğer bir faktör. Seyahat kalemindeki geçen yıla göre 558 milyon $ azalma Turizm’de işlerin geçen yıla göre iyi gitmediğinin göstergesi olmaya devam ediyor. Yine yatırımlar kaleminde çıkış devam ederken 822 milyon $ seviyesinde oluşmuş.

Dışarıdan sağlanan krediler en büyük finans kalemi

Finans hesabına bakıldığında ise en büyük finansmanın bankaların yurtdışı muhabirlerindeki 1.030 milyon $ mevduat azalışı olduğu ve özel sektörün yurtdışı sağladığı krediler olarak görünüyor. Genel Hükümet yurtdışında 135 milyon $ kredi sağlarken, özel sektörün sağladığı kredi 2.219 milyon $ seviyesinde oluşmuş. Bankacılık Haziran ayında 144 milyon $ net kredi ödeyicisi olmuş.

Doğrudan yatırımlar yavaşlıyor

Bununla birlikte doğrudan yatırımlar kaleminde Haziran ayında 554 milyon $ giriş olurken, yılın altı ayında 4.170 milyon $ giriş oluşmuş. Geçen yıla göre doğrudan yatırımlar kaleminde 532 milyon $ azalma görülüyor.

Portföy çıkışları devam ediyor

Portföy çıkışları ise bu ayda devam ediyor. Haziran ayında 661 milyon $ çıkış olurken, 6 aylık çıkış 4.010 milyon $ seviyesinde oluştu. Geçen yıl aynı dönemde 10.253 milyon $ giriş oluştuğunu hatırlatmak isterim.

Yine Merkez Bankasından rezerv kullanmak zorunda kalmışız

Son olarak yine de Merkez Bankası rezervlerinden 783 milyon $ kullanmak zorunda kalmışız. Başka deyişle bu ayki cari işlemlerin yine bir kısmını rezervlerden karşılamak zorunda kalmışız. Yılın 6 ayında Merkez Bankası rezervlerinden kullanım 4.548 milyon $ seviyesine ulaşmış durumda. Bu finansman tarafındaki sorunu gösteriyor.

Net hata noksan ise bu ay 1.443 milyon $ negatif bölgede bulunuyor. Başka deyişle sıkça kullanılan nereden geldiği belli olmayan bir para değil, nereye gittiği belli olmayan bir para. Ancak bu kalem tabi ki bu anlama gelmiyor. Yıl içinde iki karşı hesaptaki mahsuplaşmalarla bu kalemdeki şişkinlikte gidecektir.

Finansman kalitesi kötü

Sonuç olarak cari açık yıllık bazda gerilemeye devam ediyor. Buna karşın on iki aylık verinin Ocak ayında bu yana 44 milyar $ seviyesinin altına gerilemediğini gözlüyoruz. Bununla birlikte finansman kalitesinin iyi olduğu söylenemez. Merkez Bankasından rezerv kullanımı olumlu değil. Cari açık halen %5 seviyesinin üzerinde seyrini koruyor.