Ifo: Almanya savunma için aldığı ek borcun üçte birinden fazlasını amacı dışında kullandı

Ekonomik Araştırma Enstitüsü (Ifo), Alman hükümetinin 2025 yılında yürürlüğe giren "savunma ve güvenlik harcamaları muafiyeti" kapsamında üstlendiği ek borcun yüzde 38,5'ini amacı dışında başka harcamalar için kullandığını ileri sürdü.

Münih merkezli Ifo, Almanya'nın 2025 yılı savunma harcamalarına ilişkin "Borç Freni Olmadan Savunma" başlıklı analizini yayımladı.

Analize göre, Berlin yönetimi bütçe kısıtlamalarını aşmak adına devreye aldığı mali reformları, savunma kapasitesini artırmak yerine ana bütçedeki günlük kamu harcamalarını fonlamak ve diğer bakanlıklara mali alan açmak için kullandı.

Çekirdek bütçeye harcama alanı oluşturuldu

Almanya'da 2025 yılından itibaren ülkenin Gayri Safi Yurt İçi Hasılası'nın (GSYH) yüzde 1'ini aşan savunma ve güvenlik harcamalarının doğrudan borçlanmayla finanse edilmesine izin veren "sektörel muafiyet" dönemi başladı. Uygulamanın ilk yılını mercek altına alan Ifo araştırmacısı Emilie Hoeslinger, analizde yer alan değerlendirmesinde "Muafiyet kapsamında yasal sınırların üzerinde borçlanmaya gidildi. Böylece çekirdek bütçede oluşan yeni harcama alanı, savunma yerine diğer amaçlar için kullanıldı." ifadelerini kullandı.

Söz konusu özel muafiyet, doğrudan askeri harcamaların yanı sıra Ukrayna'ya yapılan yardımları, siber güvenliği, sivil savunmayı, nüfusun korunmasını ve istihbarat servislerini kapsıyor. Rapora göre, bu alanlardaki toplam kamu harcamaları 2024 yılında 54,6 milyar avro iken, 2025'te 72,2 milyar avroya yükseldi.

Böylece ilgili sektörlerdeki harcama artışı 17,6 milyar avro seviyesinde kaldı. Hükümetin aynı muafiyete dayanarak 2025 yılında yaptığı ek borçlanma miktarı ise 28,6 milyar avro olarak gerçekleşti.

Ifo analizine göre, aradaki 11 milyar avroluk ek borç hiçbir şekilde savunma ve güvenlik harcamalarına dönüştürülmedi. Bu da Alman hükümetinin 2025 yılında yürürlüğe giren "savunma ve güvenlik harcamaları muafiyeti" kapsamında üstlendiği ek borcun yüzde 38,5'ini amacı dışında başka harcamalar için kullandığını ortaya koydu.

Alman hükümeti, ülke basınında son dönemde bütçe disiplini kurallarını esneterek elde ettiği mali gücü, yapısal askeri dönüşüm yerine rutin harcamaları desteklemek için kullanmakla eleştiriliyordu.

Ifo'nun araştırmasına göre, savunmaya aktarılan sınırlı kaynak da yanlış alanlara yönlendirildi. Ek ödenekler büyük ölçüde mühimmat ve askeri araç gibi klasik askeri teçhizat alımlarına???????, kısmen de doğrudan savunmayla ilgisi olmayan kalemlere harcandı.

Maliye Bakanlığı reddetti

Bu arada Almanya Maliye Bakanlığı ise Ifo Enstitüsü'nün savunma için ayrılan yeni kredi limitlerinin amacı dışında kullanıldığı yönündeki analizini kesin bir dille reddetti.

Alman basınındaki haberlere göre, Ifo'nun yaklaşımını eleştiren Bakanlık yetkilileri, harcanan bazı fonların dolaylı olarak savunma altyapısına hizmet ettiğini savundu. Yetkililer, Ifo'nun yanlış bir hesaplama yöntemi kullandığını savundu.

Maliye Bakanlığı ile Ifo'yu karşı karşıya getiren bu bütçe esnekliğinin temelinde, Mart 2025'te Federal Meclis (Bundestag) ve Federal Konsey'de (Bundesrat) kabul edilen tarihi anayasa değişikliği yatıyor. Almanya'da o dönem yapılan oylamada milletvekilleri, ülkenin yıpranan altyapısını yenilemek ve iklim değişikliğiyle mücadele hedeflerine ulaşmak amacıyla 12 yıl vadeli 500 milyar avroluk "Altyapı ve İklim Nötrlüğü Özel Fonu" oluşturulmasına "evet" demişti. Aynı anayasa değişikliği paketiyle, GSYH'nin yüzde 1'ini aşan savunma harcamaları da anayasal "borç freni" uygulamasından muaf tutulmuştu.