Ankara Sanayi Odası (ASO), hazırladığı raporda orta ölçekli firmaların Avrupa Birliği'nin (AB) Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması'na (SKDM) uyum sürecinde desteklenmesi gereken öncelikli gruplardan biri olduğunu belirtti.

Odadan yapılan yazılı açıklamaya göre, ASO, Avrupa Birliği'nin (AB) SKDM'sinin Türkiye ve Ankara sanayisi üzerindeki etkilerini ele alan "Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması Kapsamında Türkiye ve Ankara Analizi" başlıklı araştırma raporunu yayımladı.

Firma düzeyindeki veriler esas alınarak hazırlanan raporda, 2013-2023 döneminde Türkiye ve Ankara sanayisinin üretim, ihracat ve finansman yapısı incelendi. Ekonometrik analizlerle SKDM duyurusu sonrasında firmaların ihracat ve yatırım göstergelerinde ortaya çıkan göreli değişimler değerlendirildi.

Raporda, Ankara'nın AB pazarındaki konumunu güçlendirdiğine işaret edilerek, kent sanayisinin ana metal ağırlıklı yapıdan daha ileri işlenmiş ürünlere yöneldiği ifade edildi.

"Ankara'nın AB pazarındaki konumu güçlendi"

Raporda, Türkiye'nin toplam ihracatının 2013-2023 döneminde 161,5 milyar dolardan 255,6 milyar dolara yükseldiğine ve SKDM kapsamındaki ürünlerin ihracatının 2023 yılında toplam ihracatın yüzde 7,75'ini oluşturduğuna değinildi. Raporda Ankara'da SKDM kapsamındaki ürünlerin kent ihracatı içindeki payının yaklaşık yüzde 7 olarak gerçekleştiği bildirildi.

Ankara'nın, Türkiye'nin AB'ye yönelik SKDM ihracatı içindeki payının 2013 yılında yüzde 3,33'ten 2023 yılında yüzde 4,44'e çıktığı belirtilen raporda, aynı dönemde AB'ye SKDM kapsamındaki ihracatın yaklaşık 95 milyon dolardan 334 milyon dolara çıktığına işaret edildi.

Raporda ayrıca, ana metallerin imalatı payının yüzde 72,63'ten yüzde 25,83'e gerilediği, fabrikasyon metal ürünleri imalat payının yüzde 12,01'den yüzde 33,83'e yükselerek ilk sıraya yerleştiği, makine ve ekipman imalatının yüzde 10,58'lik payla öne çıktığı vurgulandı.

Orta ölçekli firmalar için dönüşüm daha kritik

Orta ölçekli firmaların SKDM sürecinde desteklenmesi gereken öncelikli gruplardan biri olduğu kaydedilen raporda, Ankara'daki bu nitelikteki firmaların Türkiye genelindeki orta ölçekli firmaların toplam ihracatı içindeki payının yaklaşık yüzde 4'ten yüzde 3,45'e gerilediği bildirildi.

Raporda, emisyonların hesaplanması ve raporlanması, enerji ve üretim süreçlerine yönelik yatırımlar ile yeşil finansmana erişim ihtiyacının, teknik ve mali kapasiteleri daha sınırlı firmalar üzerinde ilave yük oluşturabileceğine de dikkat çekildi.

Firmalar alternatif pazara yöneldi

Ankara'da SKDM'ye daha yüksek düzeyde maruz kalan firmaların AB pazarındaki konumlarını koruduğu belirtilen raporda, söz konusu firmaların AB dışındaki pazarlara yönelik SKDM kapsamındaki ihracatlarını Türkiye geneline kıyasla daha güçlü artırdıklarına işaret edildi.

Raporda makine ve ekipman imalatında Ankara'nın sahip olduğu kapasitenin yüksek katma değerli ve düşük karbonlu üretimle desteklenerek AB pazarındaki konumunun güçlendirilmesi de öncelikli alanlar arasında yer aldığı ifade edildi.

"Daha ileri işlenmiş ürünlerin öne çıkması önemli"

Açıklamada rapora ilişkin görüşlerine yer verilen ASO Başkanı Seyit Ardıç, karbon maliyetinin, uluslararası ticaretin doğrudan bir unsuru haline geldiğini bildirdi.

Ankara sanayisinin ürün kompozisyonundaki değişimin önemine dikkati çeken Ardıç, "Ankara sanayisinin üretim gücünü korumak kadar, bu gücü düşük karbonlu, verimli ve uluslararası pazarlarda rekabetçi bir yapıya dönüştürmek de önem taşıyor. Yeşil dönüşümü Ankara sanayisinin rekabet gücünü artıracak bir fırsata dönüştürmeliyiz." ifadelerini kullandı.

Ardıç, SKDM'nin oluşturduğu yeni rekabet ortamında firmaların emisyonlarını raporlamalarının yeterli olmayacağını vurgulayarak, şunları kaydetti:

"Ana metal ağırlığı azalırken fabrikasyon metal ve makine gibi daha ileri işlenmiş ürünlerin öne çıkmasını önemli buluyoruz. Önümüzdeki süreçte bu üretim kabiliyetini enerji ve kaynak verimliliği, düşük karbonlu teknolojiler ve güçlü karbon yönetimiyle desteklemeliyiz. Üretimde enerji ve kaynak verimliliğini artırmak, karbon yoğunluğunu düşürmek, finansmana erişimi güçlendirmek ve özellikle KOBİ'lerimizin dönüşüm maliyetini yönetilebilir hale getirmek gerekiyor. ASO olarak sanayicimizin bu dönüşüme hazırlanmasına, doğru finansman ve destek mekanizmalarına erişmesine ve kamu politikalarının sanayimizin ihtiyaçları doğrultusunda şekillenmesine katkı sağlamayı sürdüreceğiz."