Haberler

40'ından Sonra Baba Adayları İçin Oksidatif Stresten Korunma Yolları

ilandır
Güncelleme:

Oksidatif stresin özellikle ileri yaş baba adayları için önemli bir sorun olduğunu söyleyen Üroloji Uzmanı Prof. Dr. Kaan Aydos, oksidatif stresten korunma yollarını anlattı.

Oksidatif stres, çocuk sahibi olamayan çiftlerde erkeği tehdit eden en önemli faktörlerden birisidir. Çünkü yumurtayı dölleyecek olan spermin en can alıcı yeri olan genetik malzemesini, yani DNA'sını bozar. Genetik malzemesi bozuk bir sperm ise ya yumurtayla birleşemez ya da birleşse bile embriyo rahimde tutunamayarak düşükle sonuçlanır. Gerçekten de izah edilemeyen düşük olgularının en başta gelen problemleri arasında erkekte hasarlı DNA içeren spermlerindeki artış gösterilmiştir. İşte oksidatif stres, spermlerde DNA hasarını artırarak gebeliği önler.

Oksidatif stres demek, spermlerin içinde yüzdüğü seminal sıvıda zararlı oksijen metabolitlerinin (ROS) artışı anlamına gelir. Bunlar aslında belli bir düzeyde yapılarak, spermin normal işlevlerini görmesini sağlar. Testislerde üretilen bazı koruyucu enzimler de ROS'un fazla yapılmasını önler. Ancak lökositler yani iltihap hücreleri ya da morfolojisi bozuk spermler artmışsa, bunlar fazladan ROS üretilmesine neden olurlar. Eğer üretilen ROS miktarı, testislerin koruyucu enzimlerinin gücünü de aşarsa, işte o zaman bu maddeler yarar yerine spermlere zarar vermeye başlar.

Erkeklerde de yaşlandıkça, testislerin koruyucu enzim yapım gücü azalır. Bir yerden sonra seminal sıvıda zararlı metabolitler artarak birikmeye başlar. Bunlar önce spermlerin zarlarını parçalayarak içine girerler. Daha sonra da enerji makineleri olan mitokondrilerinin çalışmasını bozar. Böyle spermlerin hareketi yavaşlayarak yumurtayı delme güçleri kalmaz. Zamanla spermlerin genetik malzemeleri de etkilenmeye başlar. DNA hasarı arttıkça, yumurtanın döllenmesi zorlaşır, döllenme gerçekleşse bile rahimde tutunamayarak düşükle sonuçlanır.

40 yaş üzeri erkeklerde böyle bir risk söz konusudur. İlişki sırasında atılan semen volümü azalır, spermlerin sayısı, hareketi ve şekli bozulur. Burada kanda testosteron hormonunda azalma, damar darlıkları, diyabet, yüksek tansiyon gibi sistemik hastalıklar, prostatit, obezite gibi eşlik eden başka faktörler de söz konusu olmakla birlikte, spermleri asıl etkileyen unsur, oksidatif stresten kaynaklanmakta. Çünkü klasik sperm değerleri ile gebelik gelişmesi arasında her zaman doğrudan bir ilişki bulunmayabilir. Oysa spermler detaylı olarak incelenir ve DNA'larındaki hasar durumu araştırılırsa, buradaki hasarların gebeliği doğrudan etkilediği görülebilir. Gerçekten de, yapılan geniş çaplı meta-analizler, gebelik kayıpları ile sperm DNA hasarları arasında anlamlı bir ilişki bulunduğunu ortaya koymuştur.

Çok sayıda bilimsel araştırma, erkekte yaş ilerledikçe hasarlı DNA içeren sperm sayısında artış olduğunu göstermekte. Sperm sayısı normal bile olsa, böyle spermler hasarlı DNA barındırabilir. İşte bu nedenledir ki sperm tahlilleri normal olan çiftlerde de gebelik gelişmeyebilir. Oysa bunlarda DNA hasarı araştırılsa, arttığı görülecektir. Her ne olursa olsun, erkeğin 40, kadının da 35 yaşı geçtiği durumlarda gebelik olasılığı düşme eğilimine başlar. Tüp bebekte de aynı sorun söz konusudur. Erkeğin her 5 yıllık yaşlanması, canlı doğum oranlarını %26 düşürmekte.

O halde, ileri yaş erkeklerde baba olma şansını artırmak için neler yapılmalı? Bu konuda bazı tedbirler almak mümkün. Örneğin eğer varsa varikosel onarılmalı, yaşam tarzı yeniden düzenlenmeli ve antioksidan ürünlerle desteklenmelidir. Antioksidan ürünler, oksidatif strese neden olan zararlı oksijen metabolitlerini nötralize eder. Böylece spermlerin membran ve genetik malzemesinin yıkımının önüne geçilebilir. Daha önce de bahsettiğimiz gibi, yaşa bağlı olarak testislerin antioksidan kapasitesi azalmakta. Gerek beslenme alışkanlığındaki bozulmadan gerekse metabolizmada başlayan aksamalardan dolayı, böyle vitaminlerin ve moleküllerin kandaki düzeyi düşer. Dışarıdan C ve E vitamini, selenyum, çinko, folik asit, N-asetil sistein, L-karnitin ve ko-enzimQ10 alınması bu yönde faydalı olabilir. Ama her ilaç kullanımında olduğu gibi, bu ürünler kontrolsüz tüketilmemelidir. Mutlaka oksidatif stresin artmış olduğu testlerle ortaya konulmalı ve bu ürünlerin kullanımına mani bir durumun bulunmadığı gösterilmiş olmalıdır. Fazla miktarda alınmaları da ciddi yan etkiler yaratabilir. Kesinlikle kontrol altında ve belli bir süre için kullanılmalı, düzelmenin sağlanamayacağı anlaşılırsa, gereksiz yere devam edilmemelidir. Günümüzde oksidatif stresi ölçmeye yarayan son derece hassas testler yapılabilmekte.

Diğer yandan, sigara ve elektromanyetik dalgalar oksidatif stresin başta gelen nedenleridir. Erkekte sigaranın kesilmesi ve elektronik ortamlardan mümkün olduğunca sakınılması bile sperm sağlığı için önemli katkı sağlar. Semende enfeksiyon ajanları ve lökosit miktarı araştırılıp, tedavi edilmelidir. Çevresel endüstriyel zararlı maddelere maruziyet varsa önlemi alınmalı, günlük alışkanlıklar yeniden gözden geçirilmelidir.

Netice olarak oksidatif stres, özellikle ileri yaş baba adayları için önemli bir sorundur. Ancak bunu ortaya koyacak hassas testler de var. Bunların sonucuna göre gerekli tedavi ve düzenlemelerin yapılması, sperm sağlığının korunması ve düzeltilmesinde gerek doğal yolla gerekse üremeye yardımcı tekniklerde yüz güldürücü sonuçların alınması anlamında önemli bir yer tutar.

Prof.Dr. Kaan AYDOS

Advertorial Haberler Haberler

Tonya Belediye Başkanı Osman Beşel çalışanları tarafından dövüldü

Tonya Belediye Başkanı Osman Beşel çalışanları tarafından dövüldü

Özgür Özel'den Cumhurbaşkanlığı sorusuna net cevap: Tek hedefim CHP'nin iktidar olduğu gece partinin genel başkanı olmak

Özgür Özel'den Cumhurbaşkanlığı sorusuna net cevap: Tek hedefim CHP'nin iktidar olduğu gece partinin genel başkanı olmak

2 çocuk annesi boğazı kesilerek katledildi! 3 altın bilezik için öldürmüş

2 çocuk annesi boğazı kesilerek katledildi! 3 altın bilezik için öldürmüş

Bakmadan Geçme

Osman Beşel kimdir? Tonya Belediye Başkanı Osman Beşel hangi partiden seçildi? KURBAN BAYRAMINA KAÇ GÜN KALDI 25 MAYIS 2024: Kurban bayramı ne zaman, hangi tarihe denk geliyor? Bugün hangi maçlar var? Bugün maç var mı? 25 Mayıs Bu akşam hangi maçlar var, hangi kanalda? 25 Mayıs hangi burç? 25 Mayıs'ta doğanlar hangi burç oluyor? 25 Mayıs tarihi hangi burç olur? 25 MAYIS BİM AKTÜEL ÜRÜNLER KATALOĞU! Bu hafta BİM'de neler var, hangi ürünler geldi? Okulların Kapanmasına Kaç Gün Kaldı (SAYAÇ)? 25 Mayıs Okullar ne zaman, hangi tarihte kapanacak? Dün gece deprem oldu mu? İzmir'de, İstanbul'da, Ankara'da deprem mi oldu? 25 Mayıs dün gece deprem mi oldu? Bugün hangi sınav var? Bugün ne sınavı var? 25 Mayıs Cumartesi hangi sınav yapılacak? İşte ÖSYM Sınav Takvimi Steam çöktü mü? 25 Mayıs Cumartesi Steam sorun mu var? Galatasaray'da seçim ne zaman, seçim bugün mü? Son Depremler! Bugün İstanbul'da deprem mi oldu? 25 Mayıs AFAD ve Kandilli deprem listesi! 25 Mayıs Ankara'da, İzmir'de deprem mi oldu? #128680 Yeni eğitim müfredatı onaylandı mı? Talim ve Terbiye Kurulu müfredatı onayladı mı? 25-26 Mayıs Konya'da elektrik kesintisi yaşanacak ilçeler! (GÜNCEL) MEDAŞ Konya elektrik kesintisi ne zaman bitecek? 25-26 Mayıs 2024 Antalya elektrik kesintisi! GÜNCEL KESİNTİLER Antalya'da elektrikler ne zaman gelecek? 25 Mayıs 2024 Sayısal Loto çekiliş sonuçları açıklandı mı? Sayısal Loto sonuçları saat kaçta açıklanacak? Sayısal Loto CANLI izle! #128680
Tebliğ yapanlara vatandaştan tepki: Namazdan milleti soğuttunuz, defolun

Tebliğ yapanlara vatandaştan tepki: Namazdan milleti soğuttunuz, defolun

title