Gençlik ve Spor Bakanlığı Eğitim, Araştırma ve Koordinasyon Genel Müdürlüğünce hayata geçirilen e-Rehberlik Sistemi, gençlerin kişilik özellikleri, ilgi alanları, yetenekleri ve mesleki eğilimlerini bilimsel yöntemlerle analiz ederek eğitim ve kariyer planlamalarına destek oluyor.

Bakanlığın açıklamasına göre Eğitim, Araştırma ve Koordinasyon Genel Müdürlüğü tarafından geliştirilen sistem, özellikle üniversite tercihi yapacak öğrenciler ile kariyer planlaması konusunda karar verme aşamasındaki gençlere yönelik bilimsel rehberlik hizmeti sunuyor.

Sistem, gençlere yönelik, "Hangi meslek bana uygun?" ve "Hangi mesleği seçmeliyim?" gibi sorulara bilimsel veriler ışığında rehberlik sunuyor.

15-29 yaş arasındaki gençlere yönelik hazırlanan sistemde, kişilik, ilgi, yetenek, mesleki değer ve mesleki beceri olmak üzere 5 farklı değerlendirme aracı bulunuyor. Envanterlerin bu yaş grubuna yönelik bilimsel geçerlik ve güvenirlik çalışmaları tamamlanırken, gençler kişisel ve mesleki rehberliğe en fazla ihtiyaç duydukları dönemde kendilerini daha yakından tanıma fırsatı elde ediyor.

e-Rehberlik Sistemi, doğrudan bir meslek önerisinde bulunmak yerine, bireyin kişilik özellikleri, ilgi alanları ve yetenekleri doğrultusunda hangi alanlarda daha başarılı ve mutlu olabileceğine ilişkin kapsamlı değerlendirmeler sunuyor. Bunun yanı sıra gençlere geliştirmeleri gereken kişisel, sosyal ve mesleki becerilere ilişkin öneriler de veriliyor.

Sistemi kullanan gençler, Gençlik ve Spor Bakanlığı ile diğer kamu kurumlarınca ücretsiz sunulan, kendi ihtiyaç ve niteliklerine uygun eğitim programlarına da yönlendiriliyor.

Yaklaşık 50 bin gençle bilimsel çalışma yürütüldü

Açıklamaya göre e-Rehberlik Sistemi'nin geliştirilmesinin ilk aşamasında bireyin psikolojik özellikleri ile yetenek ve becerilerini ölçmeye yönelik psikolojik değerlendirme araçları hazırlandı.

Yaklaşık 50 bin gencin katılımıyla yürütülen bilimsel geçerlik ve güvenirlik çalışmaları 3 yılda tamamlandı.

Sistemin ikinci aşamasında ise farklı testlerden elde edilen sonuçları tek bir değerlendirme modeli altında birleştiren algoritmalar geliştiriliyor. Böylece kişilik, ilgi ve yetenek gibi özelliklerin birbirinden bağımsız değil, bütüncül olarak değerlendirilmesi hedefleniyor.

Kişiye özel test teknolojisi kullanılıyor

e-Rehberlik Sistemi'ndeki değerlendirmeler, "Kişiye Uyarlanmış Bilgisayar Testi (Computer Adaptive Testing-CAT)" yöntemiyle uygulanıyor.

Bu teknoloji sayesinde sistem, katılımcının verdiği yanıtlara göre soruları anlık olarak uyarlıyor ve binlerce sorudan oluşan havuz içinden her kullanıcı için farklı bir test oluşturuyor.

Bu yöntemle gençler yaklaşık 20-25 soruyu yanıtlayarak kısa sürede güvenilir sonuçlara ulaşabiliyor. Böylece geleneksel yöntemlerle saatler sürebilecek değerlendirmeler dakikalar içinde tamamlanabiliyor.

Erken uyarı sistemiyle istihdam riskleri izlenecek

Sistem, kariyer planlamasının yanı sıra gençlerin istihdam sürecinde karşılaşabileceği risklerin erken tespit edilmesini de amaçlıyor.

Gençlerin eğitim gördükleri alanlardaki istihdam imkanları ile kişisel ve sosyoekonomik durumları birlikte değerlendirilerek olası işsizlik risklerine yönelik erken uyarı ve takip mekanizması işletilecek.

Bu sayede gençlerin ihtiyaçlarına uygun eğitim programlarına yönlendirilerek istihdam imkanlarının güçlendirilmesi hedefleniyor.

Türkiye'nin yetenek ve beceri haritası oluşturulacak

Eğitim, Araştırma ve Koordinasyon Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen çalışma sayesinde 81 ilin ilgi, yetenek, değer ve beceri haritalarının oluşturulması ve bu verilerin eğitim ile insan kaynağı planlamasında kullanılması hedefleniyor.

e-Rehberlik Sistemi, bireysel rehberlik hizmetinin yanı sıra stratejik insan kaynağı planlamasına da katkı sunacak.

Bu verilerin, eğitim yatırımlarının bölgesel ihtiyaçlara göre planlanmasına katkı sağlaması, iş dünyasının ihtiyaç duyduğu niteliklerle gençlerin potansiyelinin daha doğru şekilde eşleştirilmesine imkan tanıması amaçlanıyor.

Geleceğin mesleklerine hazırlık

Sistem aracılığıyla gençler, Gençlik ve Spor Bakanlığının Eğitim Deneyim Uygulama Platformu ile diğer kamu kurumlarınca sunulan uzaktan ve yüz yüze eğitim programlarına yönlendiriliyor.

İnternet tabanlı eğitimler, sanal sınıf uygulamaları ve gençlik kamplarında gerçekleştirilen uygulamalı beceri geliştirme faaliyetleriyle gençlerin hem yaşam becerilerinin hem de istihdam edilebilirliklerinin artırılması hedefleniyor.

Ayrıca Gençlik ve Spor Bakanlığı yurtlarında kalan yaklaşık 1 milyon öğrenciye de üniversite müfredatına ek olarak mesleki ve kültürel gelişimlerine katkı sağlayacak kurslar sunuluyor.

Tüm gençlere ücretsiz sunulacak

Gelişmiş ülkelerde ücretli olarak sunulan kapsamlı kariyer envanterlerinin Türkiye'nin en ücra köşesindeki gençlere kadar ücretsiz ulaştırılması hedefleniyor.

Gençlik merkezleri, spor tesisleri ve yurtlarda her yıl 2 milyondan fazla gencin yararlandığı eğitim faaliyetlerinin de e-Rehberlik Sistemi ile desteklenmesi planlanıyor.

15-29 yaş grubundaki gençlerin, özel sektörde her biri yaklaşık 2 ila 3 bin lira değerindeki değerlendirme testlerine ücretsiz erişebilmesiyle, kullanıcı başına yaklaşık 10 bin liralık hizmetin kamu tarafından karşılanacağı öngörülüyor.

Yıllık 1 milyon kullanıcı hedefi doğrultusunda sistemin her yıl yaklaşık 10 milyar liralık sosyal değer üretmesi beklenirken, asıl katkının doğru eğitim ve uygun istihdamla buluşan gençlerin ülke ekonomisine sağlayacağı uzun vadeli kazanımlar olacağı değerlendiriliyor.

Açıklamada ayrıca, sistemin üçüncü aşamasında Orta Asya Türk Cumhuriyetleri için test uyarlama çalışmalarının planlandığı, orta vadede ise Arapça ve İngilizce başta olmak üzere farklı dillere uyarlanarak uluslararası ölçekte kullanılmasının hedeflendiği bildirildi.

Bu kapsamda, yurt dışındaki yetenekli gençlerin de sistem aracılığıyla belirlenerek Türkiye Bursları gibi programlarla desteklenmesinin amaçlandığı kaydedildi.