(ANKARA) - CHP Tokat Milletvekili Kadim Durmaz, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı'nın yanıtlaması talebiyle verdiği soru önergesinde, 2026 yılında yapılacak et ithalatını sordu. Durmaz, "2026 yılında ESK aracılığıyla ithal edilmesi planlanan besilik sığır sayısı kaç baştır? Bu plan hangi gerekçe ve ihtiyaç analizine göre belirlenmiştir?" soruyla birlikte 15 soruya yanıt aradı.

CHP Tokat Milletvekili Kadim Durmaz, Tarım ve Orman Bakanlığı'nın 2026 yılı besilik hayvan ithalatı başvurularını 12–23 Ocak 2026 tarihleri arasında alacağı ve ithalatın Et ve Süt Kurumu (ESK) aracılığıyla yapılacağına ilişkin açıklama üzerine, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı'nın yanıtlaması istemiyle TBMM'ye yazılı soru önergesi verdi.

Hayvancılık sektörünün girdi maliyetlerindeki artış, finansmana erişimde zorluk, bakım-besleme ve enerji giderleri ile pazarlama sorunları nedeniyle ciddi bir sıkışma yaşadığını belirten CHP'li Durmaz önergesinde "Üretici destek beklerken çözümün yine ithalatla aranması, sektörde belirsizliği büyütüyor, üretim motivasyonunu zayıflatıyor." ifadelerine yer verdi.

İthalat kararlarının hangi ihtiyaç analizine dayandığının kamuoyuna açık biçimde ortaya konulması gerektiğini vurgulayan Durmaz, ESK aracılığıyla yürütülecek temin sürecinde miktar, takvim, tedarik ülkeleri, teknik kriterler, ihale/temin yöntemi ve denetim mekanizmalarının açıklığa kavuşturulmasını istedi. Durmaz ayrıca ithalatın hayvan sağlığı açısından doğurabileceği risklere dikkat çekerek, karantina ve izleme süreçlerinin, şap, tüberküloz, brusella gibi hastalıklara karşı alınacak tedbirlerin ve varsa Bakanlığın bilimsel/istatistiki değerlendirmelerinin kamuoyuyla paylaşılması çağrısında bulundu.

Hayvancılıkta yaşanan daralmanın, genç nüfusun üretimden uzaklaşması, işletmelerde kuşak devamlılığının kırılması ve kadın çiftçilerin sosyal güvenlik yükü altında üretimde tutunmakta zorlanması gibi yapısal sorunları derinleştirdiğini kaydeden Durmaz; genç ve kadın üreticilere özel teşvikler, kadın çiftçilere prim/SGK destekleri, küçük aile işletmelerine erişilebilir kredi, borçların yapılandırılması ve yem–kaba yem üretimini artıracak kalıcı maliyet düşürücü önlemlerin eş zamanlı açıklanması gerektiğini söyledi.

Kadim Durmaz, önergesinde şu sorulara yer verdi:

1. 2026 yılında ESK aracılığıyla ithal edilmesi planlanan besilik sığır sayısı kaç baştır? Bu plan hangi gerekçe ve ihtiyaç analizine göre belirlenmiştir?

2. 2026 yılı ithalatında ülke/ülkeler bazında tedarik planı nedir? Hangi ülkelerden, hangi kriterlere göre alım yapılacaktır?

3. İthal edilecek hayvanların ırk, yaş, canlı ağırlık, sağlık sertifikaları ve karantina/izleme kriterleri nelerdir? Bu kriterler ne zaman yayımlanacaktır?

4. 2026 yılı için hazırlanacağı ifade edilen "Besilik Sığır İthalat Talimatı ve Teknik Kriterleri" hangi tarihte yayımlanacaktır?

5. İthalat için başvuran işletmelerde Türkvet kapasite güncellemesi şartının kapsamı nedir? Kapasite güncellemesi yapamayan küçük aile işletmelerine yönelik bir kolaylaştırıcı düzenleme planlanmakta mıdır?

6. İthalat kapsamında ESK'nın yapacağı alımlarda ihale/temin yöntemi ne olacaktır? Bu alımlarda şeffaflık ve denetim mekanizması nasıl işletilecektir?

7. 2026 ithalatının toplam kamu maliyeti ne kadar öngörülmektedir?

8. İthal hayvanların yetiştiriciye satışında uygulanacak fiyatlandırma yöntemi nedir? Satış fiyatı belirlenirken üreticinin maliyetleri ve piyasadaki yerli hayvan fiyatları dikkate alınacak mıdır?

9. İthalatın, yerli besicinin elindeki hayvan fiyatlarına ve yem/et-süt paritesine etkisine dair Bakanlığınızın yaptığı bir etki analizi var mıdır? Varsa sonuçları nelerdir?

10. 2026 yılında ithalat yerine/yanında yerli üretimi güçlendirmek için; yem desteği, buzağı desteği, damızlık programları, mera islahı, üreticiye uygun faizli kredi ve borç yapılandırma gibi hangi ilave somut adımlar planlanmaktadır?

11. 2025 yılında ilan edilen ithalat hedefi ile gerçekleşen ithalat miktarı nedir? Hedef gerçekleşme farkının gerekçesi nedir?

12. 2026 yılında kırmızı et ithalatı planlanmakta mıdır? Planlanıyorsa miktar nedir ve hangi koşullarda yapılacaktır?

13. İthalatla birlikte hayvan hastalıkları riskine karşı sınır kontrol ve ülke içi izleme tedbirleri nelerdir? 2024-2025 yıllarında ithalat kaynaklı tespit edilen vaka sayısı var mıdır?

14. ESK aracılığıyla ithal edilen hayvanların ülke içinde dağıtımında il/ilçe bazlı kontenjan uygulanacak mıdır? Tokat ili için öngörülen kontenjan/dağıtım planı var mıdır?

15. Tokat'ta besicilik yapan üreticilerin girdi maliyetleri ve finansmana erişim sorunları dikkate alınarak 2026 yılında Tokat'a özel destek, proje veya pilot uygulama planlanmakta mıdır?