Antalya Diplomasi Forumu kapsamında düzenlenen "Bağlantısallıkta Yeni Fırsatlar" başlıklı panelde küresel ticaret yolları ve altyapı projelerini geliştirme konusu ele alındı.

Anadolu Ajansının (AA) "Global İletişim Ortağı" olduğu, Belek Turizm Bölgesi'ndeki NEST Kongre Merkezi'nde düzenlenen Antalya Diplomasi Forumu (ADF) 2026 kapsamında "Bağlantısallıkta Yeni Fırsatlar" başlıklı panel düzenlendi.

TRT World muhabiri Jaffar Hasnain moderatörlüğünde düzenlenen panelde Dışişleri Bakan Yardımcısı Büyükelçi Berris Ekinci, Kuzey Makedonya Dışişleri ve Dış Ticaret Bakanı Timço Mucunski, Azerbaycan Cumhurbaşkanı Özel Görevler Temsilcisi Elçin Emirbeyov ve Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler Servisi Batı Avrupa İcra Direktörü Yardımcısı Emanuele Giaufret katıldı.

"Bağlantısallık, artık uluslararası gündemin en üst sıralarında"

Dışişleri Bakan Yardımcısı Ekinci, bağlantısallığın bugün her zamankinden daha kritik hale geldiğini söyledi.

Ekinci, "Kovid-19 pandemisi sırasında tedarik zincirlerinde ciddi aksaklıklar yaşadık, ardından Rusya-Ukrayna Savaşı'yla bu kırılganlıklar daha da derinleşti ancak özellikle Körfez Savaşı ile bunun gerçek bir uyanışa dönüştüğünü düşünüyorum." değerlendirmesinde bulundu.

Bağlantısallığın, artık uluslararası gündemin en üst sıralarında yer aldığını dile getiren Ekinci, bu kavramın yalnızca fiziksel altyapıyla sınırlı, dar bir çerçevede ele alınamayacağını belirtti.

Ekinci, "Bağlantıyı artık sadece ulaştırma projeleri üzerinden değil enerji, dijitalleşme, yönetim ve finansmanı da kapsayan çok boyutlu bir ekosistem olarak değerlendirmeliyiz." dedi.

Türkiye'nin uzun süredir altyapı yatırımlarına öncelik verdiğini anlatan Ekinci, stratejik konumunun bu süreçte önemli avantaj sunduğunu ifade etti.

Altyapının güçlendirilmesi için benzeri görülmemiş yatırımlar yapıldığının altını çizen Ekinci, Bakü-Tiflis-Kars demir yolu hattı, Boğaz'ın altından geçen Marmaray Tüneli, Yavuz Sultan Selim Köprüsü ve 1915 Çanakkale Köprüsü'nün de kara yolu bağlantısını önemli ölçüde güçlendirdiğini söyledi.

"Bütüncül ve entegre bir yaklaşım benimsenmeli"

Kuzey Makedonya Dışişleri ve Dış Ticaret Bakanı Mucunski, bağlantısallık konusunda çok boyutlu perspektifin önemli olduğunu belirtti.

Mucunski, "Yalnızca kara yollarına, demir yollarına, enerji hatlarına ya da elektriğe odaklanmak yeterli değil. Bu alanların tümünü kapsayan, bütüncül ve entegre bir yaklaşım benimsenmeli." dedi.

Orta Doğu'daki gelişmelerin küresel sevkiyat sisteminde yarattığı aksamalara dikkati çeken Mucunski, gelinen noktada dayanıklılığın artırılmasının kaçınılmaz olduğunu vurguladı.

Mucunski, "Artık şoklara karşı daha dirençli sistemler kurmamız gerektiğinin farkındayız. Bu da olası krizler karşısında etkileri daha etkin absorbe edebilen yapılar inşa etmek anlamına geliyor." değerlendirmesinde bulundu.

"Projelerin başarısında koordinasyon kilit unsur"

Azerbaycan Cumhurbaşkanı Özel Görevler Temsilcisi Emirbeyov da Zengezur Koridoru'nun hayata geçirilmesinin büyük önem taşıdığının altını çizdi.

Emirbeyov, "Bu proje hayata geçirildiğinde sadece Azerbaycan ana karası ile Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti arasında veya Ermenistan ile Azerbaycan arasında kesintisiz bir ulaşım sağlamayacak, aynı zamanda Asya ile Avrupa arasındaki bağlantı ve ticaret için alternatif ve yeni bir güzergah oluşturacak." dedi.

Projenin yalnızca bölge ülkeleri için değil ABD ve Avrupa Birliği (AB) gibi küresel aktörler açısından da "kazan-kazan" niteliği taşıdığını ifade eden Emirbeyov, Azerbaycan'ın bağlantısallık vizyonunun hem yakın komşularla hem de daha uzak coğrafyalarla ekonomik ve lojistik entegrasyonu güçlendireceğini dile getirdi.

Emirbeyov, projelerin başarısında koordinasyonun kilit unsur olduğuna dikkati çekerek, bu çerçevede Türk Devletleri Teşkilatının öneminin giderek arttığını vurguladı.

"Bu projeye (Orta Koridor) büyük önem veriyoruz"

AB Dış İlişkiler Servisi Batı Avrupa İcra Direktörü Yardımcısı Emanuele Giaufret, Orta Koridor'un geliştirilmesi gereken başlıca alanlardan olduğuna işaret etti.

Giaufret, "Bu projeye (Orta Koridor) büyük önem veriyoruz ve ilerletilmesi yönündeki çalışmalarımızı kararlılıkla sürdüreceğiz." dedi.

"Bağlantısallığın etkin şekilde hayata geçirilebilmesi için uygun koşulların oluşturulması çok önemli." değerlendirmesinde bulunan Giaufret, bunun için güçlü yönetim, risklerin doğru şekilde analizi ve karşılaşılan zorlukların net biçimde ortaya konulması gerektiğini vurguladı.

Giaufret, sürecin başarıya ulaşabilmesi için ele alınması gereken pek çok teknik unsurun bulunduğunu kaydetti.

Bu noktada finansmanın kilit öneme sahip olduğunu belirten Giaufret, "Belirlediğimiz hedeflere ulaşabilmek için özel sektörün de güçlü desteğine ihtiyacımız var." dedi.