Enflasyon nedir? Enflasyon neden yükselir?
Bir ülkede mal ve hizmetlerin fiyatları sürekli olarak artış gösteriyorsa bu durum enflasyon kavramı ile açıklanmaktadır. Enflasyon kavramından bahsedebilmek için fiyat artışının sürekli olması gerekmektedir. Birkaç kere olan fiyat artışları enflasyona neden olmamaktadır. Peki, Enflasyon nedir? Enflasyon neden yükselir? Enflasyonun avantajları ve dezavantajları nelerdir?
Pandemi döneminden sonra hem dünyada hem de ülkemizde enflasyon hızla yükseldi ve halkın alım gücü düştü. Temel anlamıyla kullanımda olan paranın değer kaybetmesi demek olan enflasyon, ülkenin genel olarak ekonomik yapısını etkileyen bir durumdur. Peki, Enflasyon nedir? Enflasyon neden yükselir? Enflasyonun avantajları ve dezavantajları nelerdir? İşte detaylar haberimizde...
ENFLASYON NEDİR?
Enflasyon, o ülkede kullanımda olan para biriminin satın alım gücünün düşmesidir. Zaman içinde gerçekleşen bu düşüş, belirli mal ve hizmetlerden oluşan bir sepetin fiyatlarının incelenmesi ile ortaya çıkar. Yüzde olarak ifade edilir. Enflasyon yüzdesinin artması demek, para biriminin önceki döneme göre çok daha düşük bir satın alma gücüne sahip olması demektir.
Enflasyon, yalnızca birkaç üründe yaşanan fiyat artışından çok daha fazlasıdır. İnsanların günlük hayatına devam etmesi için gıda, yakıt ve benzeri bazı temel ihtiyaçları vardır. Bu temel ihtiyaçlarla beraber hizmet sektörünü etkileyen farklı ürünler de vardır. Tüm bunların fiyatları üzerinden yapılan bir değerlendirme sonucuna göre eğer fiyatlar bir önceki döneme göre çok daha yüksekse ve halkın bunları alım gücü düşmüşse bu enflasyondur.
Enflasyon sepetine eklenerek fiyatları incelenen ürün ve hizmetler arasında tahıl, metal, yakıt, elektrik, ulaşım, sağlık, eğlence gibi pek çok farklı insan ihtiyacı var. Söz konusu para birimi değer kaybettikçe halkın bu ürün ve hizmetlere ulaşması azalır. Sonuç olarak o ülkenin ve hatta ekonomik ilişkileri olan diğer ülkelerin ekonomik büyümesi olumsuz etkilenir. Yani enflasyon yalnızca halkın alım gücünün düşmesi değil, o ülkenin ekonomik büyümesinin yavaşlaması ve hatta durmasıdır.
ENFLASYON NEDEN YÜKSELİR?
Devletin fazla para basması ve dağıtması
İhale para biriminin yasal olarak değerinin düşürülmesi
Devlet tahvilleri satın alarak bankaların rezervinden ödünç para verilmesi
Enflasyonun en yaygın olarak görülen üç temel nedeni bunlardır. Biraz karmaşık olduğu için özetleyelim, enflasyonun temel nedeni, para arzındaki artıştır. Yani piyasada ne kadar çok aynı para biriminden olursa o paranın satın alma gücü düşer ve bu da enflasyona neden olur. Para arzını arttıran, o devletin para otoriteleridir.
ENFLASYONUN AVANTAJLARI VE DEZAVANTAJLARI NELERDİR?
Enflasyon genel olarak kötü bir ekonomik durum olarak kabul edilir ancak bazı istisnaları vardır. Örneğin kendi para biriminde fiyatlandırılan bir mülkünüz ya da stok malınız varsa enflasyon sayesinde çok daha yüksek kar oranı ile satış yapabilirsiniz. Şirket hisseleri üzerinden yüksek kar sağlamak amacıyla spekülasyon yapan kişiler için de enflasyon avantajlıdır.
Elbette elimizi vicdanımıza koyduğumuz zaman enflasyonun yalnızca dezavantajdan ibaret olduğunu söylemeliyiz. Paranın alım gücünün düşmesini kimse istemez. Bir ay önce 100 birime alınan X ürününün, bu ay 500 birim olması ne tüketiciyi ne de üreticiyi memnun eder. Çünkü tüketicinin maaşı, üreticinin geliri artıyor gibi görünse bile harcamalar da aynı hatta daha yüksek oranda arttığı için her zaman bir kayıp durumu yaşanmaktadır.
