Enflasyon artarsa ne olur? Türkiye İstatistik Kurumu bugün enflasyon rakamlarını açıklayacak. Enflasyon açıklanmadan önce ekonomik gelişmeleri yakında takip eden ve bilgi sahibi olmak isteyenler için Enflasyon artarsa ne olur? Enflasyonun artması ne demek? Enflasyonun ekonomi üzerindeki etkisi nedir? sorularına yanıt aradık. İşte enflasyonun etkileri haberimizde....

ENFLASYON ARTARSA NE OLUR?

Yüksek enflasyon ortamı, ekonomik birimler açısından belirsizlik yaratarak alınacak kararları etkilemekte ve bireyleri tüketim ve yatırım konularında kararsızlığa itmektedir. Fiyatlarda yaşanan sürekli ve değişken artış, tüketicilerin farklı mal ve hizmetleri birbiriyle kıyaslamasını ve dolayısıyla alacağı ürünü seçmesini zorlaştırmaktadır. Bu durum tüketicilerin tüketimlerini sınırlamasına sebep olabilmektedir. Ayrıca, firmalar gelecek dönemdeki maliyetlerini ve kârlarını öngöremediklerinden yatırım yapma konusunda daha az istekli olmaktadır. Yatırımlar genellikle orta ve uzun vadeli olarak yapılmaktadır. Enflasyon ortamında fiyatlar sürekli artmakta, hatta fiyatların artış hızı farklı dönemlerde değişkenlik gösterebilmektedir. Yatırımlara ait giderlerin orta ve uzun vadede ödeneceği, yatırımlardan elde edilecek kârların ise kısa sürede elde edilemeyeceği düşünüldüğünde, firmaların söz konusu yatırımların başarılı olup olamayacağı konusunda hesap yapmaları zorlaşmaktadır. Örneğin, üretim için kullanılacak olan bazı makine, teçhizat ve ekipmanın yatırıma başlanmasından belirli bir süre sonra alınacak olması durumunda, söz konusu kalemlerin o dönemki maliyetinin ne olacağını hesaplamak kolay olmamaktadır. Benzer şekilde, yatırım projesinin tamamlanması sonrasında tüketiciye sunulacak mal ve hizmetin satış fiyatının ne olacağını doğru tahmin etmek de güçleşmektedir.

Enflasyonun maliyetini anlamak için enflasyonun etkilerini anlamak gerekmektedir. Enflasyon, günlük hayatı pek çok açıdan ilgilendirmektedir. Tasarruflarımızı değerlendirdiğimiz mevduat faizleri, ihtiyacımız olan mal ve hizmetleri satın almak için zaman zaman kullandığımız kredilerin faizleri, çalışmamız karşılığında aldığımız maaş ve ücretler, sosyal güvenlik primleri ve emeklilik aylıkları enflasyon artışından etkilenmektedir.

Enflasyon, zaman içinde mal ve hizmet fiyatlarının ortalama düzeyinin yükselmesi olduğundan farklı zamanlardaki mal ve hizmet fiyatlarının karşılaştırılması, paranın satın alma gücünde yaşanan değişimler nedeniyle anlamlı olmamaktadır. Bu durumda mal ve hizmetlerin nominal değerleri yerine reel değerlerinin karşılaştırılması gerekmektedir. Paranın veya kredinin fiyatı olan faizin de enflasyondan etkilenmesi kaçınılmaz olduğundan enflasyonist ortamlarda fon arz edenlerin nominal faizden daha çok reel faizi bilmeleri gerekmektedir.

Yüksek enflasyon ortamının neden olduğu ekonomik dalgalanmalar, ekonomik büyümenin kalıcı olmamasına, hatta ardından resesyona neden olabilmektedir. Geçici ve dengesiz ekonomik büyüme, işgücü piyasasını da olumsuz etkilemektedir. Sık yaşanan resesyon dönemleri, toplu işten çıkarmalara yol açmakta ve işgücü piyasasını daraltmaktadır.

Fiyatlarda yaşanan hızlı artış, ülkenin mal ve hizmetlerine olan dış talebi düşürürken, ekonominin diğer ülke mal ve hizmetleriyle rekabet gücünü azaltmaktadır. Uluslararası rekabet gücünün azalması ihracatı olumsuz etkilemekte ve sonuç olarak ülkenin ödemeler dengesinin açık vermesine yol açmaktadır.

Öte yandan yüksek enflasyon vergi kalemleri üzerinde de olumsuz etki yaratabilmektedir. Tahakkuk eden vergilerin tahsil edilmesi uzun bir döneme yayıldığından, enflasyonun artması reel vergi kalemlerinde bir azalmaya neden olacaktır. Ayrıca yüksek enflasyon, maliyetleri artırmak yoluyla işletme kârlarını da düşüreceğinden, gelirler üzerinden tahakkuk eden vergi miktarını da azaltmış olacaktır.

Enflasyon, ülkedeki gelir dağılımını da olumsuz etkilemektedir. Enflasyonist bir ortamda tasarruf edebilme imkânı olan kesim yüksek reel faizlerden yararlanırken, toplumun gelir düzeyi düşük kesim bu imkâna sahip olmadığından gelir dağılımı giderek bozulur.