Borç ödemelerinde "gecikme faizi" terimi, özellikle sözleşmelerde ve resmi alacaklarda sıkça gündeme geliyor. Peki bu faiz ne zaman devreye giriyor ve hangi koşullarda uygulanıyor? Ödemeler vadesinde yapılmadığında, borçluya ek yük olarak yansıtılan gecikme faizinin kapsamı ve işleyişi, birçok kişi tarafından merak ediliyor. Konu ile ilgili detaylar haberin devamında yer alıyor.

GECİKME FAİZİ NEDİR?

Gecikme faizi, bir borcun ödeme tarihinin geçilmesi durumunda, borçlunun borca ek olarak ödemek zorunda olduğu faizdir. Borcun zamanında ödenmemesi halinde alacaklı, geciken tutara faiz işletme hakkına sahip olur. Bu uygulama, hem devlet alacaklarında hem de özel sektörde sözleşmeye bağlı borçlarda sıkça görülür.

GECİKME FAİZİ NE ZAMAN UYGULANIR?

Gecikme faizi, borcun ödeme tarihinin geçmesi ile birlikte uygulanır. Yani vade tarihinden sonraki her gün, gecikme faizi hesaplamasında dikkate alınır. Devlet alacaklarında ve vergi borçlarında gecikme faizi, vade tarihinden itibaren aylık oran üzerinden işlem görür.

ÖDEME KAÇ GÜN GECİKİRSE GECİKME FAİZİ UYGULANIR?

Genel olarak gecikme faizi, borcun 1 gün bile gecikmesi durumunda uygulanmaya başlar. Ancak bazı ticari sözleşmelerde veya özel anlaşmalarda, faiz uygulaması için belirli bir "gecikme süresi" tanınabilir. Yine de yasal olarak, devlet alacaklarında vade geçtiği anda gecikme faizi işler.

GECİKME FAİZİ NE KADAR?

• 21 Mayıs 2024 itibarıyla aylık %4,50
• Önceki dönem (14 Kasım 2023 – 20 Mayıs 2024) aylık %3,50 olarak uygulanmaktaydı.

Hesaplama formülü genel olarak:

• Gecikme faizi tutarı = Gecikme zammı oranı × ay sayısı × gecikme faizi uygulanacak tutar şeklindedir.

Örnek Hesaplama:

• Diyelim ki bir vergi borcu 100.000 TL ve bu borç 2 ay gecikmiş olsun:
• Aylık oran: %4,50
• Ay sayısı: 2
• Borç tutarı: 100.000 TL
• Gecikme faizi = 100.000 × 0,045 × 2 = 9.000 TL

Yani bu durumda borcun üzerine 9.000 TL gecikme faizi eklenmiş olur. Eğer ay kesirleri varsa, günlük oran üzerinden de hesap yapılabilir.