Uzmanlar, Cezayir ile Mali arasında 14 ay süren diplomatik kopukluğun ardından ilişkilerin yeniden başlamasının; Mali'nin kuzeyindeki sahada hızla değişen gelişmeler, iki tarafın iletişim kanallarını yeniden etkinleştirme isteği, güvenlik ve jeopolitik kaygılar ile karşılıklı çıkarların sonucu olduğunu değerlendiriyor.

Cezayir, 31 Mart 2025'te ülke sınırında Mali ordusuna ait bir İHA düşürüldüğünü duyurdu. İki ülke arasındaki diplomatik gerginlik Nisan 2025'te "Mali'nin hava sahasını tekrar tekrar ihlal etmesi" nedeniyle Cezayir'in hava sahasını Mali'ye kapatma kararı almasının ardından tırmandı.

Yaklaşık 14 ay aradan sonra Cezayir, 10 Temmuz'da Mali'ye kapattığı hava sahasını yeniden açtığını açıkladı. Hava sahasının açılmasının yanı sıra iki ülkenin büyükelçiliklerinin diğer ülkenin başkentindeki görevine döneceği belirtildi.

Konuya ilişkin AA'ya değerlendirmede bulunan uzmanlar, Nisan 2025'te tetiklenen diplomatik krizin bitmesine yol açan etkenler arasında Mali'nin kuzeyindeki sahada hızla değişen gelişmeler, iki tarafın iletişim kanallarını yeniden etkinleştirme isteği, güvenlik ve jeopolitik kaygılar ile karşılıklı çıkarlar olduğunu düşünüyor.

Cezayir'in Bamako'da varlığını yeniden güçlendirme isteği

Tunuslu jeostrateji araştırmacısı Gazi Mualla, Mali'nin kuzeyinde son dönemde yaşanan askeri gelişmelerin, Cezayir'i iki ülke arasındaki ilişkileri yeniden etkinleştirmeye yönelten başlıca etkenlerden biri olduğunu kaydetti.

Mualla, ayrılıkçı hareketler ve silahlı grupların saldırılarındaki artış ile bunun iktidardaki askeri yönetim üzerinde oluşturduğu baskının, Cezayir'i Mali'nin başkentindeki resmi varlığını yeniden tesis etmenin kendi menfaatine olduğu kanaatine yönelttiğini söyledi.

Bu adımın Cezayir'e Malili yetkililerle doğrudan iletişim kurma ve bölgedeki gelişmelerin dışında kalmama imkanı tanıdığını dile getiren Mualla, "İki ülke arasındaki anlaşmazlıkların devam etmesine rağmen ilişkilerin yeniden başlaması, Cezayir'in Mali'deki varlığını yeniden güçlendirme isteğini yansıtıyor." dedi.

Mualla, Mali'nin, İHA'nın düşürülmesi nedeniyle Cezayir aleyhine açtığı davanın devam ettiğine dikkati çekerek, bu yakınlaşmada taraflar arasında tam bir uzlaşıdan ziyade jeopolitik kaygıların hakim olduğu bir durumun var olduğunu aktardı.

Tunuslu uzman, buna karşın Mali'nin de başkentteki askeri yönetime yönelik bölgesel ve uluslararası baskıların yanı sıra özellikle hava ulaşımı, ticaret ve mal tedariki gibi ekonomik ve lojistik nedenlerle Cezayir'e ihtiyaç duyduğunu belirtti.

Mali'de askeri alandaki gelişmelerin etkisi

Cezayir Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Öğretim Üyesi Ammar Siga ise Mali ordusunun son zamanlarda Rusya'nın desteğine rağmen kuzeydeki silahlı gruplar karşısında zorlandığına işaret ederek, askeri alandaki son gelişmelerin Bamako yönetimini Cezayir'e ilişkin tutumunu yeniden değerlendirmeye sevk ettiğini dile getirdi.

Siga, Mali'de Askeri Konseyin, ülkenin kuzeyinde istikrarın Cezayir'le koordinasyon sağlanmadan tesis edilmesinin zor olduğunu idrak ettiğini belirterek, "Mali'de güvenlik koşullarının kötüleşmesi, Bamako yönetimini Sahel bölgesinin istikrarında kilit aktör olan Cezayir'le ilişkilerini gözden geçirmeye yöneltti." dedi.

Öğretim Üyesi Siga, denize kıyısı bulunmayan Mali'nin ticaret, gıda tedariki ile hava ve kara ulaşımı açısından lojistik bir geçiş kapısı olarak Cezayir'e duyduğu gereksinimin, ilişkilerin yeniden kurulması kararını hızlandırdığını kaydetti.

İlişkilerin yeniden kurulmasının Mali'de siyasi sürecin canlandırılmasına ve diyaloğun yeniden başlamasına zemin hazırlayabileceğini belirten Siga, Cezayir'in de daha önceki arabuluculuk rolünü de yeniden üstlenebileceğini sözlerine ekledi.