Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının ev sahipliğinde Lütfi Kırdar Kongre Merkezi'nde 2. İstanbul Doğal Kaynaklar Zirvesi-İNRES 2026 düzenlendi.

Zirvede "Değişen Küresel Manzarada Enerji Güvenliği: Bağlantısallık ve İşbirliği" başlıklı Bakanlar Oturumu yapıldı.

Oturumda, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar'ın yanı sıra, Azerbaycan Enerji Bakanı Parviz Şahbazov, Gürcistan Ekonomi ve Sürdürülebilir Kalkınma Bakanı Mariam Kvrivishvili, Libya Petrol ve Gaz Bakanı Khalifa Rajab Abdulsadek, Sudan Enerji ve Petrol Bakanı Moatasem İbrahim Ahmed, Somali Petrol ve Maden Kaynakları Bakanı Dahir Shire Mohamed, Moldova Enerji Bakanı Dorin Junghietu, Nijerya Katı Mineraller Geliştirme Bakanı Oladele Henry Alake değerlendirmelerde bulundu.

"Türkiye'yi enerji üssüne dönüştürecek çalışma"

Oturumda konuşan Azerbaycan Enerji Bakanı Şahbazov, Türkiye ile Azerbaycan'ın enerjide büyük yatırımları olduğunu, petrol ile doğal gaz boru hatları açısından güçlü konumda bulunduklarını ifade etti.

Şahbazov, iki ülke arasında başarılı enerji projelerine de değinerek, "Bir tanesi Bakü-Tiflis-Ceyhan Petrol Boru Hattı, ikincisi de Güney Gaz Koridoru. Bu iki proje şu an en güvenilir, en beklendik sonuçları veren projeler. Sadece ülkelerimizi ve komşularımızı birleştirmiyor, aynı zamanda Azerbaycan, Türkiye ve diğer ortaklarını da bölgemizi Avrasya'daki yeni enerji altyapısının önemli oyuncuları haline getiriyor." diye konuştu.

İki ülke arasında masada olan projelere de dikkati çeken Şahbazov, "Azerbaycan, Gürcistan, Türkiye ve Bulgaristan arasındaki elektrik enterkonnektörleri projemiz bulunmakta. Başka bir enterkonnektör Hazar'daki enerji kaynaklarını alarak Azerbaycan ve Ermenistan üzerinden geçen ve Türkiye'ye bağlanacak Zengezur-Nahçıvan koridoru. Türkiye'yi bir enerji üssüne dönüştürecek bir çalışma bu." değerlendirmesinde bulundu.

En ucuz enerjinin nereden alınacağının artık en önemli mesele olmadığını belirten Şahbazov, enerjinin bulunabilirliğini düşünmek gerektiğini, bu bağlamda uluslararası işbirliklerinin önemli olduğunu söyledi.

"Gürcistan, Türkiye ve Azerbaycan küresel enerji güvenliğinde kritik rol oynuyor"

Gürcistan Ekonomi ve Sürdürülebilir Kalkınma Bakanı Kvrivishvili de bölgesel ve küresel gerilimlerin ülkelerin enerji stratejilerinin önemini daha görünür hale getirdiğini dile getirdi.

Gürcistan'ın önceliğinin elektrik üretiminde dışa bağımlılığı azaltmak olduğunu belirten Kvrivishvili, gelecek 10 yılda kurulu kapasiteyi 11 bin 500 megavata çıkarmayı hedeflediklerini, gelecek 2 yılda ise enerji altyapısının yenilenmesi, modernizasyonu ve genişletilmesi için 1 milyar dolardan fazla yatırım yapılacağını anlattı.

Kvrivishvili, bölgedeki petrol, doğal gaz ve elektrik altyapısının önemine işaret ederek, "Mevcut gerilimler, Gürcistan, Türkiye ve Azerbaycan'ın küresel enerji güvenliği açısından ne kadar kritik bir rol üstlendiğini daha net ortaya koydu. Günümüzde enerji güvenliği artık yalnızca altyapı ve yatırım meselesi değil, aynı zamanda uluslararası işbirliği, bölgesel dayanışma ve barışla doğrudan bağlantılı bir konu haline geldi." diye konuştu.

Libya, Avrupa'nın arz güvenliğinde daha büyük rol oynamaya hazırlanıyor

Libya Petrol ve Gaz Bakanı Abdulsadek, Libya'nın uzun yıllardan sonra ilk kez düzenlediği petrol ve doğal gaz ihalelerine küresel enerji şirketlerinden yoğun ilgi geldiğini, ülkenin enerji üretimini artırmaya ve Avrupa'nın arz güvenliğinde daha büyük rol oynamaya hazırlandığını söyledi.

Geçen yıl duyurulan karasal ve deniz üstü enerji lisans ihalelerinin başarıyla tamamlandığını aktaran Abdulsadek, Türkiye'nin de Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO) aracılığıyla sürece katıldığını, gelecek yıl yeni karasal ve deniz üstü enerji projeleri ihale turu planladıklarını söyledi.

Abdulsadek, doğal gaz tarafında ise bu yaz devreye alınacak yeni projelerle yaklaşık 100 milyon metreküplük ilave gaz üretiminin hedeflendiğini, üretilecek gazın bir bölümünün iç piyasada kullanılacağını, kalan kısmının ise Avrupa'ya ihraç edileceğini dile getirdi.

Sudan, enerji alanında uluslararası yatırım bekliyor

Sudan Enerji ve Petrol Bakanı Ahmed de Sudan'ın toparlanma ve yeniden inşa döneminde olduğuna dikkati çekerek, altyapı ve saha geliştirme alanlarında çalışmaların sürdüğünü bildirdi.

Sudan'ın 400-500 bin varillik petrol üretim kapasitesine ulaştığının altını çizen Ahmed, enerji portföylerini genişletmek, rafinerilerini rehabilite etmek ve üretim sahalarının kapasitelerini artırmak için uluslararası yatırımı teşvik etmeleri gerektiğini ifade etti.

Somali Petrol ve Maden Kaynakları Bakanı Mohamed, Türkiye'nin yurt dışındaki ilk derin deniz arama sondajını Somali'de gerçekleştiren Çağrı Bey Ultra Derin Deniz Sondaj Gemisi'nin çalışmalarının sürdüğünü, yıl sonu itibarıyla olumlu gelişmeler beklediklerini kaydetti.

Somali'nin enerji alanında kaynak geliştirmeye odaklandığını dile getiren Mohamed, "Kaynakları geliştireceğiz ki altyapı kurabilelim. Sınır ötesi altyapıları da düşünmek lazım. Bu yılın sonu itibarıyla artık bizim de birtakım öncelikler belirlememiz ve enerji verimliliğimizi artırmamız gerekiyor diye düşünüyorum" ifadelerini kullandı.

Yenilenebilir enerji, depolama ve esnek üretim yöntemleri öne çıkıyor

Moldova Enerji Bakanı Junghietu, enerji güvenliğini sağlamak için yenilenebilir enerji, depolama ve esnek üretim yöntemlerine odaklandıklarını belirtti.

Elektrik ithalatını azaltmak amacıyla nisanda büyük ölçekli depolama sistemlerini devreye alacaklarını aktaran Junghietu, Romanya ve Ukrayna ile yeni enterkonnektör projeleri üzerinde çalıştıklarını ifade etti.

Junghietu, kamu binalarında yürütülen yalıtım ve güneş paneli projeleriyle enerji tüketiminin azaltıldığını, hastanelerde yenilenebilir enerji kullanımının teşvik edildiğini dile getirdi.

Martta Romanya bağlantı hattına yönelik saldırının ardından bölgesel işbirliği sayesinde olası elektrik krizinin önüne geçtiklerini söyleyen Junghietu, "2,4 milyon insanın elektrik kesintisi olmadan enerjiye erişimini sürdürebildik. Bu krizlerin üstesinden gelmenin tek yolu birlikte hareket etmek." dedi.

Enerji dönüşümünde kaynak çeşitliliği kritik önemde

Nijerya Katı Mineraller Geliştirme Bakanı Alake ise küresel enerji krizleri ve jeopolitik gelişmelerin enerji güvenliğinin önemini artırdığını, enerji dönüşümünde kaynak çeşitliliğinin kritik rolü olduğunu vurguladı.

Enerji sektöründe ülkelerin birlikte hareket etmesi gerektiğinin altını çizen Alake, "Enerji çeşitlendirmesi ve tedarik zincirlerinin geliştirilmesi artık zorunluluk haline geldi." diye konuştu.

Alake, Nijerya'nın madencilik sektöründe güvenliği sağlamaya yönelik önemli adımlar attığını, bu sayede sektöre yatırım çekmeyi hedeflediklerini anlattı.