(ANKARA) - Tüketici Hakları Derneği Genel Başkanı Ergün Kılıç, Basitleştirilmiş Gümrük Beyannamesi kapsamının değiştirilerek, yurt dışındaki e-ticaret platformlarından daha önce 30 avroya indirilen gümrük muafiyetinin tümüyle kaldırılmasının ardından yaşanan tartışmalara ilişkin olarak, ürün güvenliği açısından oyuncak, saraciye ve ayakkabıda sıkıntılar yaşandığına dikkati çekerek, bu üç ürünü yasaklamak yerine verilen toptancı yasaklama kararını eleştirdi. Kılıç, "Gençlerin dijital olarak kendine fayda sağlayacak alışlarını engellemek ne gibi bir fayda sağlayacak? Onun için bunu bir daha gözden geçirmeleri gerekiyor. Yasaklayıcı değil önlem alıcı, denetleyici, hak odaklı anlaşılabilir bir durum ortaya çıkması lazım" ifadesini kullandı.

E-ithalatta "Basitleştirilmiş Gümrük Beyannamesi" kapsamının değiştirilmesine ilişkin düzenleme hakkında Ticaret Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada sınır ötesi e-ticaret platformlarında satışa sunulan ürünlerden farklı kategorilerde temin edilen toplam 182 ürünün incelendiği, uygunsuz ürün oranının yüzde 81 olarak tespit edildiği belirtildi. Açıklamada ayrıca "1 Şubat 2026 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere, yurt dışı e-ticaret platformları üzerinden satışı yapılan tüm ürünler bakımından, sipariş edilen eşyanın değerine bakılmaksızın 'Basitleştirilmiş Gümrük Beyannamesi' uygulamasına son verilmiştir" denildi.

Konuya ilişkin Tüketici Hakları Derneği Genel Başkanı Ergün Kılıç, ANKA Haber Ajansı'na şu değerlendirmede bulundu:

"Ticaret Bakanlığı bu yapmış olduğu uygulamanın doğru olduğunu düşünüyoruz"

"Ticaret Bakanlığı özellikle ithal edilen ürünlerle ilgili 181 ürünü analiz ediyor. Bu analiz sonucunda 3 noktada sıkıntı olduğunu görüyor. Yani ürün güvenliği açısından bir tanesi oyuncak, bir tanesi saraciye ve çanta, bir tanesi de ayakkabı olarak gözüküyor. Tabii olumlu bir durum. Güvenli ürünlerin ülkemize gelmesi konusunda Ticaret Bakanlığı bu yapmış olduğu uygulamanın doğru olduğunu düşünüyoruz. Ancak burada şöyle bir sıkıntı var. Şimdi öncelikle bir kısıtlamaya gittiler. 30 avro diye bir rakam koydular. Basitleşmiş gümrük statüsüne aldılar. Ve 1 Şubat'tan itibaren de bunu komple kaldırıyorlar. Sadece bir istisna getiriyorlar. O da sağlıkla ilgili bin 500 avroya kadar alım yapılabileceği internet üzerinden.

"Toptancı yargıların hiç kimseye faydası yok"

Biz tüketici örgütleri olarak hep şunu söyledik. Dedik ki toptancı yargıların hiç kimseye faydası yok. Sonunda bunun kaçağı başka merdiven altı ya da başka ithalat yöntemleriyle bunun ülkeye sokulmasına neden olabilir mi? Bu konuda kuşkuluyuz. Ticaret örgütlerine bakıyoruz. Bunu olumlu buluyor. Elbet ki kendi mensuplarının faaliyetleriyle ilgili satış noktasında kuvvetlendirebilir mi? Elbet ki kuvvetlendirilebilir. Standartlarla ilgili aynı düzeye ulaşılabilir mi? Bu bir denetim problemi. Bununla ilgili ciddi bir kaygı duyuyoruz.

"3 ürünü yasaklamak yerine toptan hepsini yasaklayarak tüketiciler cezalandırılıyor mu"

Tüketici Hakem Heyeti başvurularında ayıplı ürün başvurusunda yıllardır birinci sırada ayakkabı yer almakta. Ürün güvenliği ile ilgili olarak sadece bunu basitleştirilmiş gümrüğü uygulamasına odaklanarak açıklayamayız. İnternet üzerinden alınan ayakkabı oranı nedir ne gibi önlem alındığı tüketiciler tarafından bilinmiyor.

Şimdi baktığınız zaman doğru bir yöntem ayakkabıyla ilgili bir karar alınıyor. Bu karar doğru gibi algılanıyor. Ama bu 3 ürünü yasaklamak yerine toptan hepsini yasaklayarak tüketiciler cezalandırılıyor mu? Çünkü gençlerin dijital olarak kendine fayda sağlayacak alışlarını engellemek ne gibi bir fayda sağlayacak? ya da Türk ekonomisine ne gibi bir katkısı olacak bu bir soru işareti. Onun için bunu bir daha gözden geçirmeleri gerekiyor. Yasaklayıcı değil önlem alıcı, denetleyici, hak odaklı anlaşılabilir bir durum ortaya çıkması lazım.

"Öğrencilerin kendi ihtiyaçlarını karşılayacak diğer ürünleri yasaklanmasının pek olumlu olduğunu düşünmüyoruz"

Tüketici Hakları Derneği olarak; ayakkabı güvensiz, oyuncak güvensiz, saraciye güvensiz. Peki bununla ilgili bizim hangi markaların, hangi ürünlerin bize bu konuda ürün güvenliğini ihlal ettiğiyle ilgili bilgimiz var mı? Tüketici Hakları Derneği Genel Başkanı olarak bunu bilmiyorum. Peki ben bilmiyorsam tüketiciler bunu nasıl bilebilir? Bu konuda eksiklik var. Yani geri çağırma, geri toplama diye ürün güvenliğindeki olan birçok yöntem var. Ama bunların hiçbirinin tanığı değiliz. Onun için biz toptancı yargıları değil, ürün bazlı hangi ürünlerde güvenliği zedeleyecek, ürün güvenliğini ortadan kaldıracak bir durum söz konusuysa onların ülkeye girişiyle ilgili gerekli önlemlere alınması gerektiğini destekliyoruz. Ancak tüketicilerin, gençlerin, öğrencilerin kendi ihtiyaçlarını karşılayacak diğer ürünleri yasaklanmasının pek olumlu olduğunu düşünmüyoruz. Bununla ilgili geriye bakıldığı zaman birçok şeyler yasaklanmış ama şu anda yasak olmayan para biriminden tutun birçok şeyi sıralayabiliriz."