1.5 milyar nüfusuyla ucuz işçiliğin adresi olan Çin, Avrupa ve ABD ekonomilerinin kriz zamanlarında gösterdiği %12-%8 büyüme performansıyla Yeni Dünya’nın ikinci efendisi oldu desek yanlış olmaz. Ancak Çin’i atağa kaldıran ucuz işçilik de son dönemde artan Dolar maliyetlerine yenilmeye başlıyor. Nasıl mı? İşte cevabı; 

Dünya’nın başta gelen ekonomilerinde yaşanan durgunluk sebebiyle bir çok firma planlama ve stratejilerinde değişikliğe giderek üretim ölçeklerini düşürdü. Artık eskiye nazaran büyük montanlı ticaret yerine daha düşük hacimde ülkeler ihracat ve ithalatlarını gerçekleştirebiliyorlar. Sipariş adetlerinin azalması da, parça başına maliyeti yükseltici bir unsur.

İkinci olarak ise Çin iç tüketimi artırmak için bölgeler arası gelir eşitsizliğini giderebilmek adına minimum ücret uygulaması getirilerek sonrası asgari ücret yeniden derlenmişti. İşçi memnuniyetsizliklerini giderebilmek adına Çin’deki işçi ücretleri de o günden bu yana artarak devam etti. Çin’de Haziran ayı itibari ile en düşük ücret 8 Yuan, en yüksek ücret ise 19 Yuan. Bu rakamlar geçtiğimiz yıl 7.5 Yuan ile 17 Yuan olarak geçiyordu.1 Şimdi Çin’de iş yapan birçok yabancı şirket Çin’den ayrılmaktadırlar. Çin’den çıkan net yabancı yatırım çıkışları gayri safi yurtiçi hasılaya oranı %1.76’ya ulaştı.2 Bu rakam tüm zamanların en yüksek seviyesi.

Doğrudan yabancı yatırımlardaki net çıkış/GSYH:

Türk Şirketler iç Piyasaya Yöneldi

ABD’li firmalar için Dolar artışı ile Çin’deki ucuz işçilik arasında direk olarak bağlantı kurmak zor olabilir fakat yabancı menşeli bir firmayı ele aldığımızda hem kur maliyetleri hem de işçilik maliyetlerinin artması pazarın avantajını kaybetmesine neden oluyor. Örneğin; Türk Firmaları son dönemde artan kur ve işçi ücretleri nedeniyle, Çin’deki maliyetleri artık uygun bulmuyorlar. Özellikle tekstil firmaları arasında küçük-orta ölçekli üretim yapan firmalar Çin yerine daha ucuz Pazar arayışına veya iç piyasaya yöneldiler. Büyük ölçekli firmalarda sipariş edilen parça miktarı yüksek olduğu için, küçük ve orta ölçeklilere göre daha az etkileniyorlar. Ekonomisinde soğuma yaşayan Çin, önümüzdeki dönemlerde bir de ihracat ve siparişlerdeki azalma nedeniyle önlem alacağına benziyor. Fakat bu durumdan Merkez Bankası’nın indireceği faizler ya da borsadaki düşüşü önlemek için atılan adımlar yeterli olmayacağı aşikardır. Ağustos ayında Çin’in art arda yaptığı devalüasyon sonrasında 9 Eylül’de Çin Başbakanı Li yaptığı konuşmada Yuan’ın değer kaybının sürmesi için temel olmadığını ve oluşabilecek kur savaşında Çin’in zarar göreceğini açıkça belirtti. Özetlemek gerekirse Çin, Dolar karşısında Yuan’ı düşürdükçe, ekonomide ipin ucunu kaçırabilir.

1 Kaynak: http://www.china-briefing.com/news/2015/05/26/complete-guide-2015-minimum-wage-levels-across-china.html

2 Kaynak: Dünya Bankası