Biruni Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bölüm Başkanı Prof. Dr. Zeynep Hoşbay, prematüre veya gelişimsel açıdan risk taşıyan bebeklerin sağlık durumunun özellikle ilk aylarda yakından takip edilmesinin ve ihtiyaç halinde desteklenmesinin önemli olduğunu belirtti.

Üniversiteden yapılan açıklamada görüşlerine yer verilen Prof. Dr. Hoşbay, yaşamın ilk aylarında beyin ve sinir sisteminin hızlı bir gelişim gösterdiğini vurguladı.

Hoşbay, "Prematüre doğum, düşük doğum ağırlığı, yenidoğan yoğun bakım öyküsü, doğum sırasında oksijensiz kalma ve bazı nörolojik sorunlar, bebeğin gelişiminin daha yakından izlenmesini gerektirebilir. Belirgin bir gelişimsel gecikmenin ortaya çıkmasını beklemek yerine erken değerlendirme yapılması büyük önem taşıyor. Bu süreçte yenidoğan hekimi, çocuk nörolojisi uzmanı ve fizyoterapistin birlikte çalışması gerekiyor." ifadelerini kullandı.

Yaşamın ilk aylarının beynin öğrenmeye ve değişime açık olduğu dönemlerden biri olduğunu aktaran Hoşbay, "Riskli bebeklerde belirgin bir gelişimsel gecikmenin ortaya çıkmasını beklemek istemiyoruz. İlk aylar, beynin çevresinden aldığı hareket ve duyusal deneyimlere son derece açık olduğu, altın değerinde bir dönemdir. Bebeği erken değerlendirmek ve ihtiyaç varsa erken desteklemek, gelişimi açısından çok kıymetli." değerlendirmesinde bulundu.

Riskli bebeklerde motor gelişim gecikmesi, kas tonusunda farklılık, hareketlerde asimetri, hareket çeşitliliğinde azalma ile baş ve gövde kontrolünde güçlük görülebileceğini belirten Hoşbay, ilerleyen dönemlerde ince ve kaba motor beceriler, denge ve koordinasyon alanlarında da sorunlar ortaya çıkabileceğini kaydetti.

Erken destek gelişimi güçlendiriyor

Erken fizyoterapinin bebeğe yoğun egzersiz yaptırmak anlamına gelmediğini vurgulayan Hoşbay, şunları kaydetti:

"Bebeğin doğal hareketlerini, hareketlerin kalitesini ve çeşitliliğini, kas tonusunu, duruşunu ve sağ-sol tarafını kullanma biçimini değerlendiriyoruz. Amacımız bebeği zorlamak değil, kendi gelişim potansiyelini iyi şekilde kullanabileceği doğru hareket ve duyusal deneyimleri doğru zamanda sunmaktır. Erken müdahalede değerli unsurlardan biri zaman."

Erken müdahale sürecinin önemli bir parçasını ailelerin oluşturduğuna dikkati çeken Hoşbay, bebeğin taşınma biçiminin, zaman geçirdiği pozisyonların ve oyun sırasında aldığı desteğin gelişimini doğrudan etkileyebileceğini aktardı.

Ailelere bebeğin günlük yaşamda doğru biçimde desteklenmesine yönelik eğitim verildiğini belirten Hoşbay, günlük bakımın ve oyun anlarının doğru yönlendirmelerle bebeğin gelişimini destekleyen önemli fırsatlara dönüştürülebileceğini anlattı.

Her riskli bebeğin yoğun fizyoterapiye ihtiyaç duymayabileceğinin altını çizen Prof. Dr. Hoşbay, "Riskli doğmak, bebeğin mutlaka gelişimsel bir sorun yaşayacağı anlamına gelmez. Önemli olan bebeği erken dönemde değerlendirmek, gelişimini yakından izlemek ve ihtiyaç varsa zaman kaybetmeden uygun desteği sağlamak." değerlendirmesini yaptı.

Hoşbay, riskli bebeklerde temel yaklaşımın sorunun ortaya çıkmasını beklemek değil riski erken görmek, gecikmeyi beklemek değil gelişimi düzenli takip etmek ve gerektiğinde erken müdahalede bulunmak olduğunu sözlerine ekledi.