Petrol fiyatlarındaki düşüşte ABD’de artan kaya gazı üretimi arz tarafında önemli etkenlerden biri olarak öne çıkarken, Avrupa Birliği’nin Rusya’ya olan bağımlığını azaltacak bir formül olarak, kaya gazının LNG (sıvılaştırılmış doğal gaz) yoluyla Avrupa’ya taşınması fikri tartışılıyor. Peki, ABD açısından Avrupa’ya LNG yoluyla gaz aktarımı ne kadar mümkün? Her ne kadar ABD ve Avrupa Birliği, ekonomide stratejik iki ortak olarak bilinse de rakamlar, kaya gazının Avrupa’ya taşınmasını karlı bulmamakta. Bununla birlikte kaya gazı üretimindeki çevresel etkenler, Avrupa’daki kaynakların üretimde kullanılmasını engelliyor. 

AVRUPA BİRLİĞİ NEDEN KENDİ KAYNAKLARINI KULLANMIYOR?

Avrupa Birliği içerisinde de şu anda kaya gazı konusunda ciddi rezervlerin olduğu biliniyor. Fakat üretim teknikleri açısından oluşan riskler Avrupa’daki rezervlerin kullanımını engelliyor. Kaya gazı, doğal gazdan farklı olarak yatay sondaj tekniklerinin kullanıldığı bir üretim biçimine sahip. Basınçlı su ve kimyasal maddeler ile içerisinde gaz molekülleri bulunan kayaların parçalanılması ile kaya gazı elde edilmekte. Kaya gazı üretiminde kullanılan kimyasallar, yer altındaki su kaynaklarını kirletmekte. Bu noktada Fransa’nın kaya gazı üretimini askıya aldığı ve daha çevreci tekniklerin geliştirilmesi konusunda çalışmalar yaptığı biliniyor. Almanya ise hidrolik kırma tekniğine bir takım kısıtlamalar getirdi. Çevresel faktörler haricinde, hidrolik kırma yönteminin, sismik hareketlere neden olup olmadığı konusunda net bilgi bulunmamakta. Sonuç olarak Avrupa Birliği, kendi rezervlerini kullanma konusunda çekimser davranıyor.

ABD İLE YAPILACAK LNG TİCARETİ NE KADAR MÜMKÜN?

ABD’de üretilen kaya gazının LNG yolu ile Avrupa’ya taşınması pek mümkün görülmemekte. LNG’nin taşınması için öncelikle ticareti yapan ülkelerde ihracat ve ithalat terminalleri gerekmektedir. Doğal gazın sıvıya dönüştürülerek taşınması ve tekrar gaza çevrilmesi ciddi bir maliyet unsurudur. İkinci olarak ABD’deki fiyatlara taşıma maliyetleri eklendiğinde, Avrupa’ya gaz taşınması karlı olmayacaktır. ABD’den Avrupa’ya 1000 m3 gazın taşınması, sabit maliyetler hariç 140 $’a mal olmakta. 1000 metreküp doğalgaz fiyatının ABD’de 140 $, Avrupa’da ortalama 387 $ ve Asya’da ise 550 $ seviyelerinde bulunması, ABD açısından Asya piyasasını daha cazip kılmaktadır. Bu noktada ABD’deki kaya gazı devrimi sonrası Avrupa’ya yapılacak LNG ticareti hem maliyet hem de teknik açıdan kısa vadede mümkün değildir.

AVRUPA BİRLİĞİ'NİN RUSYA'YA BAĞIMLILIĞI DEVAM EDECEK 

Tüm bu sonuçlar, Rusya Ukrayna krizi sonrası gerilen Avrupa Birliği – Rusya ilişkilerini gündeme getiriyor. Rusya, Avrupa Birliği’ne 160 milyar metreküp gaz ihraç ediyor ve bu da Avrupa’nın toplam tüketiminin yüzde 40'ına denk gelmekte. ABD’den LNG ticareti mümkün olsa da bu rakamın orta vadede 25 milyar metreküp ile sınırlı kalacağı düşünüldüğünde, Avrupa’nın enerji konusunda Rusya’ya olan bağımlılığı devam edecek.