OPEC GÜCÜNÜ KAYBEDİYOR

Berkay ÖREN
Berkay ÖREN
Araştırma Uzmanı / Venbey Yatırım
16 Ara 2015 Çarşamba

İran’ın ham Petrol ihracatını artıracağını açıklaması OPEC üreticilerinin küresel arz fazlasını daha da genişleteceği kaygılarını kuvvetlendirdi. Ham Petrol 2009 yılındaki fiyat seviyelerinde işlem görmeye devam ediyor.  İran Petrol Bakanı Amir Hossaein, petrol fiyatlarında düşüş yaşansa bile üretimi yavaşlama planlarının olmadığını vurguladı. Petrol fiyatlarının yavaşlamaya devam edeceği beklentileri kısa pozisyon sayısını rekor seviyeye taşıdı.


8 Aralık’ta açıklanan CFTC raporuna göre net pozisyon sayısı 208.487’den 197.874 seviyesine geldi. Ticari olmayan traderların petrol vadelilerdeki uzun pozisyonu 4.506 artış gerçekleştirirken, kısa pozisyon kontrat sayısı 15.110 kontrat artış gösterdi. Geçtiğimiz Cuma günü açıklanan Baker Hughes raporuna göre petrol kulesi sayısı 1 azalarak 524’e gelirken, Doğal Gaz kule sayısı ise 7 tane azalarak 185 oldu. 


Uluslararası Enerji Ajansı’na göre, piyasadaki arz fazlası, talep büyümesindeki yavaşlama ve OPEC’in üretim artışına devam etme konusundaki kararlılığı 2016 yılında da fiyatların zayıf seyrine devam edeceğini belirtti. Ancak OPEC’in küresel petrol piyasasındaki hâkimiyeti gittikçe azalmaya devam ediyor. ABD’nin kullandığı yeni teknolojiler ile üretimi artırması ve Rusya’nın son dönemdeki ihracat hacmindeki gelişme OPEC’in petrol piyasasındaki gücünü azaltan nedenlerin başında geliyor. 


                                           DÜNYA PETROL FİYATLARI



ABD’nin 11 Eylül saldırısı sonrasında Afganistan ve Irak’a müdahale etmesinin ardından, Ortadoğu bölgesinde petrol üretiminin tehlikeye girmesi kaygıları ile 2003 yılında petrol fiyatları 147.00 dolar seviyelerine geldi. Bu durumdan kazanç sağlamak isteyen OPEC Petrol üretimini günlük ortalama 27.6 milyon varile ulaştırdı. Ancak 2008 yılında yaşanan ABD Mortgage krizi sonrasındaki Dünya Ekonomisinde yaşanan daralma Petrol fiyatlarını tarihi seviyelerde biri olan 36 Dolar’a kadar gerilemesine neden oldu. Yaşanan finansal kriz sonrasında OPEC üretimi kısma kararı aldı ve OPEC harici ülkelerle beraber çalışacağını dile getirdi. ABD finansal krizinin ardından OPEC Petrol üretimindeki lider konumunu kaybetmesi ile Pazar payı yüzde 50’nin altına geriledi. 


                                    ABD KAYA PETROLÜ ÜRETİMİ (SHALE OİL)



ABD Petrol Üretimi Dünya’nın en büyük Petrol tüketicilerinden biri olan ABD gelişen teknoloji ile birlikte kaya petrol üretimini hızlı bir biçimde artırdı. Kaya Petrolü üretimindeki bu artış OPEC’in üretim fiyat politikasını ve fiyatları ciddi bir biçimde etkiledi. Grafikte görüldüğü gibi 2008 yılında günlük ortalama petrol üretimi 5 milyon seviyelerinden 9 milyon üzerine çıkardı. Bu durum ABD’nin ithalatını düşürerek küresel arz fazlasına neden oldu. OPEC ve ABD’nin üretimde gerçekleştirdiği hamlelere paralel Rusya’da petrol üretiminde ciddi bir artışa gitti. 


                                                  ÇİN EKONOMİK BÜYÜME



OPEC ve OPEC harici ülkeler arasındaki Petrol savaşlarına ek olarak Dünya’nın en büyük enerji Tüketicisi konumunda olan Çin’in yavaşlamaya başlayan ekonomisi petrol fiyatlarında kayıpları destekledi. Çin’deki ekonomik kaygılar ve talep yetersizliği OPEC’in üretimine 2016 yılında revizyona gitmesine neden olabilir. ABD Ham Petrol’ünün ihraç edilebileceği tartışmaları enerji piyasalarının gündeminde yer tutmaya başladı. ABD, Kaya petrolü teknolojisi ile OPEC’e rakip olabilecek mi?  2016 yılında enerji piyasaları Petrol üretim savaşlarını izlemeye devam edecek. 


HAM PETROL (WTI)


4 Aralık Cuma günü Viyana’da gerçekleşen OPEC ülkelerinin buluşmasından karar enerji piyasalarını mutlu etmedi. OPEC üretim seviyesinde bir azatlıma gitmedi. 4 Aralık sonrasında yaşanan satış baskısı fiyatları 34.50 seviyelerine kadar gerilemesine neden oldu. Geçtiğimiz hafta ABD DOE damıtılmış ham petrol stoklarında artış yaşanırken, ABD Cushing Oklahoma stokları beklentilerin altında kaldı. WTI alçalan trend ile yoluna devam etmesi durumunda ilk olarak 33.00 seviyesi takip edilmelidir.  Satışların derinleşmesi durumunda 31.95 ve 30.90 destekleri aşağı yönde hedeflenebilir. Petrol yönünü yukarı çevirmesi durumunda 35.70 seviyesi önemlidir. Bu kademenin üzerinde kalınması halinde 36.30 ve 36.90 dirençleri takip edilmelidir. Bu hafta ABD Ham Petrol Stokları verisi ve ABD FED Faiz oranı kararı enerji piyasalarında önemle takip edilecektir. 


Destekler 33.00,  31.95, 30.90


Dirençler 37.50, 38.00, 38.50


DOĞAL GAZ


Yeni haftaya aşağı yönde gap(boşluk) ile başlangıç yapan doğal gaz, 2002 yılındaki en düşük seviyesini gördü. ABD’de hava sıcaklıklarının mevsim normallerinin üzerinde seyretmesi Doğal Gaz Vadelilerin baskılanmasına neden oluyor. Bu hafta açıklanacak olan ABD Doğal Gaz Stokları önemle takip edilecektir. Geri çekilmenin devamında 1.840 desteği önemlidir. Bu seviyenin altında kalınması durumunda 1.780 ve 1.750 seviyeleri takip edilmelidir. 1.920 kademesinin üzerinde potansiyel yakalanması durumunda 1.950 ve 1.980 dirençleri hedeflenebilir. 


Destekler 1.840, 1.780, 1.750


Dirençler 1.920, 1.950, 1.980


Piyasa
Hisse Yön Son Fark Saat
Dolar Dolar 43,5393 0,05 16:00
Euro Euro 51,4875 0,16 16:00
İngiliz Sterlini İngiliz Sterlini 59,2608 -0,41 16:00
BIST 100 BIST 100 13.687 -1,47 15:45
BIST 50 BIST 50 11.811 -1,40 15:45
BIST 30 BIST 30 14.877 -1,53 15:45
Gram Altın Gram Altın 6794,8 -1,65 16:00
Çeyrek Altın Çeyrek Altın 10868 -2,03 16:00
Yarım Altın Yarım Altın 21736 -2,03 16:00
Cumhuriyet A. Cumhuriyet Altını 48433 -2,81 15:57
Altın Çevirici
Türü
TL Miktarı
Altın Türü
Döviz Çevirici
Türk Lirası
Amerikan Doları
Euro
İsviçre Frangı
Yen
İngiliz Sterlini
Serbest piyasa verileri kullanılarak hesaplanmaktadır. Tüm Değerler
BİST endeksleri, haberler, Kapalıçarşı, uluslararası parite verileri eşanlı olarak verilmektedir. BİST isim ve logosu "Koruma Marka Belgesi" altında korunmakta olup izinsiz kullanılamaz, iktibas edilemez, değiştirilemez. BİST ismi altında açıklanan tüm bilgilerin telif hakları tamamen BİST’e ait olup, tekrar yayınlanamaz.

SPK’nın 22 Nisan 2002 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan tebliği uyarınca yayımlanması istenen uyarı;
"Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler, mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi, beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir"