Rus Krizi ve Turizm Sektörü….

Arda Coşar
Arda Coşar
Araştırma Uzmanı / ALB Menkul Değerler
12 Ara 2014 Cuma

Rusya;  Ukrayna krizinde sergilediği tutum  ardından  ABD ve Avrupa Birliği Ülkelerinin  uyguladığı ekonomik yaptırımlar nedeniyle ekonomik olarak olumsuz etkilenmişti. Rusya’dan para çıkışları görülürken , Rus  Rublesi değer kaybetti.  Batı ülkelerinin Rusya üzerinde uyguladığı ekonomik yaptırımlar  yanı sıra   Rusya’nın ihracat ve bütçe gelirlerinde  çok önemli yer tutan  petrol fiyatlarında  görülen sert gerileme Rusya piyasalarını olumsuz etkilemeye devam ediyor.   Rusya’dan sermaye çıkışı devam ederken , Rus Rublesi Rusya Merkez bankasının döviz satışlarına ve faiz arttırmasına rağmen hızla değer kaybediyor ,  USDRUB paritesi  55.00 ile tarihi zirvelerini test ediyor.  Rusya ekonomi bakanlığı 2014 yılı için ülkeden 125 milyar dolar   sermaye çıkışı beklerken, bu rakam 2015 yılı için 90 milyar USD. Bu görünüm altında 2015 yılında Rusya’nın negatif büyüme sergilemesi ve Rusya piyasalarında dalgalanmanın devam etmesini beklemek mümkün.


Rusya ve Türkiye ekonomik ilişkilerine bakıldığında, 2013  yılı verilerine göre Rusya 25 milyar 64 milyon USD ile en çok ithalat yapılan ülkeyken,  6 milyar 964 milyon USD ile dördüncü büyük ihracat pazarımız. 2014 yılı Ocak ekim verilerine göre ise Rusya’ya yapılan ihracat geçen sene aynı döneme göre yüzde 12.90  azalarak  5 milyar 21 milyon USD olurken, ithalat yüzde 4.00 artarak  21 milyar 104 milyon USD olarak gerçekleşmiştir. İlk 10 ayda denge Türkiye aleyhine  gelişmekle beraber  2015 yılında Rusya’da krizin derinleşmesi dış ticareti daha da olumsuz etkileyebilir.


Rusya’da yaşanabilecek krizde en çok etkilenecek sektör ise Turizm sektörü. 2013 yılında Türkiye’yi ziyaret eden 35 milyon turistten Rus’lar 4 milyon 200 bin ile Alman turistlerden sonra ikinci en büyük ziyaretçi grubu. Rus vatandaşları dünya çapında  2003 yılında 12 milyar 900 milyon USD turizm harcaması yaparken bu rakam 2012 yılına kadar 3 kat artarak 40 milyar USD ye çıkmış ve Rusya pazarından en çok pay alan ülke Türkiye olmuştur.  Bu süreç boyunca Türkiye’de  Rus vatandaşlarından sağlanan turizm geliri 2008-2009 krizi haricinde düzenli olarak yükseltmiştir. Mevcut durumda Rus vatandaşlarının en çok ziyaret ettiği ülkeler arasında Türkiye ilk sıradadır. Ayrıca yurt içi destinasyon dağılımına bakıldığında  Rusya’dan gelen 4 milyon 200 bin turistin yüzde 78.1’i Antalya’yı tercih etmektedir. Yani Rus turistler özellikle Antalya için önem taşımaktadır.


Ancak mevcut durumda Rusya’nın yaşadığı ekonomik  kriz  özellikle 2015 yazı için başta Antalya olmak üzere turizm sektörünü tehdit  etmektedir. 2009 yılında Rus Turist sayısı küresel kriz sebebiyle yüzde 6 azalmıştı . Bu rakam ilk bakışta büyük bir fark olarak görülmese de küresel bazda yaşanan bir krizden kaynaklanıyordu. Bu süreç boyunca hem TL hem de Ruble değer kaybetti. Ancak 2014 yılında durum farklı. 2014 yılı başından bu yana Rus Rublesi yüzde  39.00 değer kaybederek en çok değer kaybeden gelişmekte olan ülke para birimi oldu.  2014 yılı başında TL 15 Rus Rublesine eşitken  , mevcut durumda  24 Rus Rublesine eşit. Bu durum Rus vatandaşlarının alım gücünün küresel bazda gerilediğini, Türkiye’de Rus vatandaşlarının alım güçlerinin  yaklaşık yarı yarıya azaldığı gösteriyor. Rus rublesinde görülen değer kaybının Rus Vatandaşlarının yurt dışındaki alım güçlerini azaltması yanı sıra 2015 yılında Rus ekonomisine dair daralma beklentileri  Türk turizmini olumsuz etkilemesi beklenebilecekken  bu durumun en çok tehdit ettiği yer Antalya. Kabaca Rus Turizminden gelen kayıp  700 milyon dolar ve 1 milyar dolar arasında olabilir.


Piyasa
Hisse Yön Son Fark Saat
Dolar Dolar 43,5393 0,05 16:00
Euro Euro 51,4875 0,16 16:00
İngiliz Sterlini İngiliz Sterlini 59,2608 -0,41 16:00
BIST 100 BIST 100 13.687 -1,47 15:45
BIST 50 BIST 50 11.811 -1,40 15:45
BIST 30 BIST 30 14.877 -1,53 15:45
Gram Altın Gram Altın 6794,8 -1,65 16:00
Çeyrek Altın Çeyrek Altın 10868 -2,03 16:00
Yarım Altın Yarım Altın 21736 -2,03 16:00
Cumhuriyet A. Cumhuriyet Altını 48433 -2,81 15:57
Altın Çevirici
Türü
TL Miktarı
Altın Türü
Döviz Çevirici
Türk Lirası
Amerikan Doları
Euro
İsviçre Frangı
Yen
İngiliz Sterlini
Serbest piyasa verileri kullanılarak hesaplanmaktadır. Tüm Değerler
BİST endeksleri, haberler, Kapalıçarşı, uluslararası parite verileri eşanlı olarak verilmektedir. BİST isim ve logosu "Koruma Marka Belgesi" altında korunmakta olup izinsiz kullanılamaz, iktibas edilemez, değiştirilemez. BİST ismi altında açıklanan tüm bilgilerin telif hakları tamamen BİST’e ait olup, tekrar yayınlanamaz.

SPK’nın 22 Nisan 2002 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan tebliği uyarınca yayımlanması istenen uyarı;
"Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler, mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi, beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir"