TBMM Anayasa Komisyonu, yurtdışında yaşayan Türk vatandaşlarının seçimlerde oy kullanma olanağını kolaylaştıran ve genişleten yasa tasarısını görüşerek benimsedi. Yasa tasarısına göre, yurt dışındaki seçmenler, mektup, sandık, elektronik oylama veya gümrük kapılarında oy kullanma yöntemlerinden biri ile oy verebilecekler. Tasarı seçimlerde parmak boyası uygulamasını sona erdiriyor.
TBMM Anayasa Komisyonu Burhan Kuzu başkanlığında toplanarak, "Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı"nın alt komisyon raporunu görüşerek benimsedi. Toplantıya Hükümet adına katılan Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Cemil Çiçek, tasarı hakkında bilgi verdi, üyelerin sorularını yanıtladı.
-YURTDIŞINDA 3 MİLYON 736 BİN 214 TÜRK SEÇMEN VAR-
Çiçek, yaklaşık 155 ülkede kayıtlı 3 milyon 736 bin 214 seçmen olduğunu bildirdi. Almanya dışında tüm ülkelerin sandıkla oy kullanmaya izin verildiğini belirten Çiçek, "Yasayı olabildiğince esnek tuttuk. Çünkü yabancı ülkelerde karşımıza ne gibi sorunlar çıkacak bilmiyoruz. Yurtdışında yaşayan vatandaşların oy kullanma sorununu çözmek istedik" dedi.
Seçimin güvenliği açısından mümkün olan neyse YSK'nın belirleyeceğini belirten Bakan Çiçek, YSK'nın yurtdışında temsilcisinin olmayışı nedeniyle, Dışişleri Bakanlığı'nın bu konuda yetkili olacağını kaydetti.
Görüşmelerin ardından yasa tasarısı AKP, CHP ve MHP'lilerin oylarıyla kabul edildi.
-TASARI NELER GETİRİYOR-
Tasarıya göre, yurt dışındaki seçmenler, mektup, sandık, elektronik oylama veya gümrük kapılarında oy kullanma yöntemlerinden ancak biri ile oy verebilecekler. Bu yöntemi Yüksek Seçim Kurulu, Dışişleri Bakanlığının görüşünü alarak tespit edecek.
Yüksek Seçim Kurulu'na seçmenleri, resen seçmen kütüğüne kaydetme yetkisi de verildi. Tasarının kanunlaşmasıyla gerçekleşecek en önemli yenilik yurt içinde de geçerli olmak üzere parmak boyamasının kaldırılması olacak.
Tasarıyla, "Yurt dışında bulunan vatandaşların oy kullanmalarıyla ilgili Seçim işlerini yönetmek üzere, Ankara İl Seçim Kuruluna bağlı "Yurtdışı Merkez İlçe Seçim Kurulu" oluşturulacak. İhtiyaç duyulması halinde birden fazla yurt dışı merkez ilçe Seçim kurulu oluşturulabilecek. Bu taktirde de kurullar rakamla belirtilecek.
-YURT DIŞINDAN OY KULLANMA YÖNTEMLERİ-
Yurt dışındaki seçmenler, mektup, sandık, elektronik oylama veya gümrük kapılarında oy kullanma yöntemlerinden ancak biri ile oy verebilecekler.
Yabancı ülkenin durumuna göre, hangi yöntemle oy kullanılacağı Dışişleri Bakanlığının görüşü alınarak Yüksek Seçim Kurulunca belirlenecek.
Milletvekili genel seçimlerinde, üzerinde Yüksek Seçim Kurulu filigranı bulunan özel imal edilmiş kağıtlara basılı birleşik oy pusulalarında, sadece seçime katılan siyasi partilerin özel işaretleri, kısaltılmış isimleri ve tam yazı halinde adlarıyla her siyasi parti için ayrılan bölümün altında, çapı iki santimetre olan boş bir daire bulunacak. Yurt dışındaki seçmenler, milletvekili genel seçimi, Cumhurbaşkanı seçimi ve halk oylamasında oy verebilecekler. Yerel seçimlerde ise oy kullanamayacaklar. Ayrıca sadece seçime katılan siyasi partilere oy verebilecekler.
Yurt dışında ve yurt dışı temsilciliklerde Seçim propagandası yapılamayacak.
-YURT DIŞINDAN MEKTUPLA OY KULLANMA-
Yüksek Seçim Kurulu, özel olarak imal ettirdiği oy pusulası ile özel renkte bastırılmış oy zarflarını, Yurt Dışı Merkez İlçe Seçim Kuruluna gönderecek. Yurtdışı Merkez İlçe Seçim Kurulu, arkası kendi mührüyle işaretlenmiş oy pusulası ile oy zarflarını, seçimlerden 45 gün önce seçmenin yurt dışında kayıtlı olduğu adresine gönderecek.
Seçmene oyunu kullanmak üzere gönderilen özel zarflardan, bir köşesi Yurtdışı Merkez İlçe Seçim Kurulunun mührünü taşıyan küçük zarfa oy pusulası konulacak. Bu zarf, üzerinde "Yurtdışı Merkez İlçe Seçim Kurulu Ankara/TÜRKİYE" yazılı orta boy ikinci zarfa konacak ve bu ikinci zarf, üzerinde seçmenin yurt dışı adresi yazılı üçüncü büyük zarfa yerleştirilecek.
Seçmenler oy kullandıkları zarfı, Seçim günü saat 17.00Â'a kadar Yurtdışı Merkez İlçe Seçim Kuruluna ulaşacak şekilde posta ile gönderecekler.
Seçimin yapıldığı gün saat 17.00Â'den itibaren oy torbaları Yurtdışı Merkez İlçe Seçim Kurulunca açılarak sayım, döküm ve birleştirme işlemleri yapılarak sonuçlar, Ankara İl Seçim Kuruluna iletilecek. Sonuçlar, bu Kurulca tarafından da birleştirme tutanağı düzenlenerek Yüksek Seçim Kuruluna gönderilecek.
-SANDIKTA OY KULLANMA YÖNTEMİ-
Yurt dışı seçmen kütüğüne kayıtlı bulunan seçmenler, seçimin yapılacağı günün 45 gün öncesinden başlamak üzere Seçim gününden önceki 7. gün, saat 17.00Â'a kadar TürkiyeÂ'nin yurt dışı temsilciliklerinde ve ihtiyaç duyulması halinde yerel makamların uygun göreceği diğer yerlerde kurulacak Seçim sandıklarında oy kullanabilecekler. Oy kullanma işlemi mahalli saatle 08.00-17.00 arasında yapılacak.
Bu seçimlerde oy kullanacak seçmenler, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarasını taşıyan nüfus hüviyet cüzdanını veya pasaportunu sandık kurulu başkanına verecekler.
-ELEKTRONİK ORTAMDA OY KULLANMA-
Yüksek Seçim Kurulu, yurt dışında bulanan vatandaşların Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası aracılığıyla elektronik ortamda oy kullanabilmeleri amacıyla gerekli teknik alt yapıyı kurmaya, güvenli oy kullanılabilmesi amacıyla seçmenler için şifre veya benzeri güvenlik tedbirleri ile mükerrer oy kullanılmasını engelleyecek önlemleri almaya yetkili kılınıyor.
Yurt dışındaki seçmenler, seçimin yapılacağı tarihten geriye doğru 30 gün öncesine kadar belirlenen süre içerisinde başlamak üzere, Seçim günü saat 17.00Â'a kadar elektronik ortamda oy kullanabilecekler.
-GÜMRÜK KAPILARINDA OY VERME-
Yurt dışı seçmen kütüğüne kayıtlı bulunan seçmenler, seçimin yapılacağı günün 45 gün öncesinden başlamak üzere, Seçim günü saat 17.00Â'a kadar yurda giriş ve çıkışlarında kullandıkları gümrük kapılarında kurulacak Seçim sandıklarında oy kullanabilecekler.
Tasarıyla mükerrer oy vermeye teşebbüs eden veya verenlere ceza verilmesi öngörülürken, sandık kurullarında görev alacak personelin ücretleri de günün koşullarına göre yeniden düzenleniyor. (ANKA)
(BK/ZG)