Bursa, on parmağında on marifet olan zarif insanlara benzer. İnsan hangi yönünü öveceğini, onu nasıl anlatacağını şaşırır. Boşuna değildir romanlara konu oluşu, hikâyelerde ve efsanelerde âdeta kanlı canlı bir kahraman gibi can buluşu…
Bu güzide şehre doğru İstanbullu yazarlar, arkeoloji bilimine ve turizm alanına emek verenlerle birlikte yola çıktık. Heritage ve Bursa Büyükşehir Belediyesi nin davetiyle, ev sahipliğiyle insanoğlunun sanatı, kültürü, gelenek göreneği, dili ve inancıyla var ettiği mirasına uzandık. Nâzım Hikmet'in mısralarındaki gibi bizler kapalı bir kutudayken ve dünya iki yandan akarken zaman da yolu takip etti.
Heritage ile Bursa'ya Kültürel Miras Gezisi, böylece Muradiye El Yazmaları Müzesinde; Bursa Büyükşehir Belediyesi Kent Tarihi, Tanıtım ve Turizm Daire Başkanı Sayın Güney Özkılınç'ın nazik karşılaması ve misafirperverliğiyle başladı. Müzede araladığımız her kapı bizi tarihin derinliklerinde Bursa'nın sanatıyla buluşturdu. Ebru, tezhip, minyatür ve nicesi… Heyecan verici karşılaşmalar yaşadık. Dede Korkut El Yazması'nın Bursa'daki varlığını öğrenmek olağanüstü bir duyguydu… Dresden, Vatikan, Ankara ve Günbed nüshalarıyla birlikte edebî ve tarihî açıdan değerli bir kaynak olan eser, 1580-1593 yılları arasında üretilen kâğıdın üzerine 1600'lerde yazılmış. On iki hikâyede, iki yüz otuz sekiz sayfa boyunca Oğuzlar'ın cesaretini, sevgisini, savaşını ve barışı anlatan hayranlıkla izlediğim "Dede Korkut Bursa Yazması"nın yanından ancak Müzeler Şube Müdürü Sayın Dilek Yıldız Karakaş'la röportaj için sözleştikten sonra ayrılabildim.
Bursa'nın Geçmişine Yürümek
Bilal Canpolat'ın yönlendirmeleri, Faruk Bey'in rehberliğinde Bursa'nın tarihini, hikâyelerini dinledik; kapılarından geçtik, geçmişine yürüdük. Burada her mekânın sıklıkla gerçek bir hikâyesi ve bu hikâyeyi takip eden pek çok efsanesi var. Osmanlı Dönemi'nde ekildiği söylenen nice ağaç bizi bilge bilge izlerken efsanelerin çoğalmasından Bursa Mevlevihanesi'ne yaklaştığımızı anladık. Büyüklük ve güzellik, mevlevihanede usul usul dolanan bir rüzgâr sanki… İnsan buradaki maneviyatı derinlerinde hissederken duvarlara kazınan müziği, sükûneti ruhunda duyuyor. Bu etkileyici salonda sıklıkla konser verildiğini öğreniyoruz. Rehberimizin yönlendirmeleriyle eserleri inceledikten sonra bahçede bizi bekleyen çeşmeye yanaştığımızı sanıyoruz. Oysa buluşmamız sıradan bir çeşmeyle değil "Selsebil" ve hikâyesiyle... İnsanın dünyaya tek başına gelişi, evlenip iki oluşu, çocuğuyla üç oluşu; sonunda yine tek başına kalışı ve yok oluşu oldukça düşündürücü… Taş ve suyun bir araya gelerek hayatın özetini çıkarışına hayretle bakıyoruz.
Sokakların, taşların, caddelerin, insanların arasından yürüyerek 1926 yılında adliye binası olarak inşa edilen ve 2004'te Kent Müzesi'ne dönüştürülen binada nefesleniyoruz. Şehrin kültürü, sanatı ve insanı bu müzede bir araya getirilmiş. Süreli sergilerle canlı tutulan bu hafıza mekânı çok şey anlatıyor. Zeki Müren Sergisi ve Uludağ 100 Yaşında Sergisi ile hem sanat hayatına tanıklık etmek hem de şehrin doğal mirasına yaklaşmak çok anlamlı... Nâzım Hikmet'i, Bursa Hapishanesinde çizdiği portreler için ayrılan bölümde, ressam kimliğiyle görüyoruz. Duvardaki 1947 tarihli Uludağ'a Dair şiirinin satırları arasından açılan pencere, insanı bambaşka düşüncelere sürüklüyor. Usta şair şiirleri, kitapları, resimleri ve hatırasıyla burada… Nâzım Hikmet'e veda edip bir yandan Müzeyyen Senar'a selam veriyor diğer yandan Bursa'nın ipeğinin, nakışının, sanatının, motiflerinin içinde kayboluyoruz. Atatürk ve Bursa bölümü insanı nice duyguyla buluşturuyor, Nutuk'un Osmanlıca baskısının başında nasıl olduğunu anlamadan büyük bir gönül borcu hissederek dakikalar geçiveriyor…
Müzeyi hayranlıkla gezdikten sonra Bursa Büyükşehir Belediyesi Kent Tarihi, Tanıtım ve Turizm Daire Başkanı Sayın Güney Özkılınç'ı ziyaret ettik. Güney Bey bizleri içten konukseverliğiyle makamında ağırladı. UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alışıyla evrensel değer kazanan Bursa'da yürüttükleri projeleri ve geleceğe yönelik planları hakkında bilgi aldık. Fethinin 700. yılında Bursa'da kültürün, sanatın, üretimin ve bilimin gelişmesi için benimsenen nice projenin varlığından haberdar olmak mutluluk vericiydi.
Müzeden ayrılıp birkaç adımda ulaştığımız Ulu Cami ve Hanlar Bölgesi'ni rehberimizden dinlerken Evliya Çelebi'nin sesi âdeta araya karışıyor. Kültürel miras hikâyelerle görünür kılınıyor…
9. Heritage Uluslararası Koruma, Restorasyon, Arkeoloji, Müzecilik ve Kütüphanecilik Fuarı ve Konferansı Basın Toplantısı
Tarihî gezinin ardından Muradiye El Yazmaları Müzesinde gerçekleşen basın toplantısını ilgiyle dinledik. Cultural Heritage Platforms kurucusu Osman Murat Akan, 9. Heritage Uluslararası Koruma, Restorasyon, Arkeoloji, Müzecilik ve Kütüphanecilik Fuarı ve Konferansı'nın; uluslararası kurumları, sanatçıları ve kültür çalışanlarını bir araya getirirken 2023'te başlatılan şehir dışı basın toplantılarının bu yıl Bursa'da gerçekleştirilmesinden duyduğu memnuniyeti dile getirdi.
Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı ve Marmara Belediyeler Birliği Başkanı Sayın Mustafa Bozbey sözlerine: "2026 yılı Bursa için çok özel bir yıl. Kentimizin fethinin 700. yılını kutlarken, geçmişimizi hatırlıyor ve köklerimizle bağımızı güçlendiriyoruz. Bursa, sadece Osmanlı'nın değil, Cumhuriyet'in de tarihsel birikimini taşıyan bir kenttir. UNESCO Dünya Mirası Listesi'ndeki yerimizle bu miras, artık evrensel bir değer kazanmıştır. Somut olmayan kültürel mirasımızla Bursa, yaşayan ve güçlü bir hafıza olarak tarih boyunca üretimin, mimarinin ve sanatın geliştiği çok katmanlı bir şehir olduğunu göstermektedir," cümleleriyle başladı ve sürdürdü: "Bizler, bu büyük mirası sadece anmakla yetinmiyoruz; geçmişten bugüne uzanan değerlerimizi bugüne ve geleceğe ışık tutacak şekilde görünür kılmayı amaçlıyoruz. 2 Nisan'da Heritage İstanbul Fuarı'nda düzenleyeceğimiz 'Beylikten İmparatorluğa, Başkentlerde Osmanlı Mirası' paneli ve 2027'de European Museum Academy toplantısı ile ödül törenini Bursa'da gerçekleştirerek, kentimizin kültürel mirasını ulusal ve uluslararası alanda ön plana çıkaracağız. Hep birlikte bu zengin mirası koruyacak ve gelecek nesillere aktaracak bir vizyon inşa ediyoruz."
Heritage Projeleri Kurucusu Sayın Osman Murat Akan ise fuarla ilgili son gelişmeleri paylaşarak söz aldı. Bu yıl mekân değişikliğine gidildiğini, Heritage İstanbul'un Yenikapı Avrasya Fuar ve Gösteri Merkezi nde geniş bir alanda gerçekleştirileceğini belirtti. Dokuzuncu yılında da uluslararası kültürel miras camiasının en önemli organizasyonlarından biri olmayı sürdüren fuarın, dünyanın farklı coğrafyalarından katılımcıları ağırlayacağını ifade etti. Yüz otuzun üzerinde ulusal ve uluslararası katılımcı ve on bini aşkın ziyaretçiyle Heritage İstanbul'un kültür mirası alanında küresel bir buluşma noktası hâline geldiğini vurgulayan Akan; dört gün boyunca kültürel mirasın tüm bileşenlerinin tartışılacağını, konferanslar, miras sohbetleri, atölyeler, B2B toplantılar ve teknik turlarla zengin bir program sunulacağını dile getirdi. Osman Murat Akan, Heritage İstanbul'un kültürel miras alanında uluslararası iş birliklerini güçlendiren bir platform olmaya devam edeceğini ifade ederek sözlerini sonlandırdı. Özellikle İstanbul Suriçi'nde yürütülen restorasyon, kazı ve müzecilik çalışmalarının konferanslarda ele alınacağı ve bu yılın temasının İstanbul olacağı belirtildi.
Ülkemizin ilk ve tek kültür mirası fuarı Heritage ve Bursa Büyükşehir Belediyesi iş birliğiyle Bursa'da kültürel miras kavramının yeniden ele alınışına tanıklık etmek, doğal, somut ve somut olmayan kültürel mirasını saha gezisiyle incelemek harikuladeydi. Nazik davetleri ve misafirperverlikleri için Sayın Osman Murat Akan'ın nezdinde Heritage İstanbul ekibine ve Ebru Tekfidan'a; Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Sayın Mustafa Bozbey'e, Kent Tarihi, Tanıtım ve Turizm Daire Başkanı Sayın Güney Özkılınç'a teşekkürlerimle… 9. Heritage Uluslararası Koruma, Restorasyon, Arkeoloji, Müzecilik ve Kütüphanecilik Fuarı ve Konferansı'nı merak ve ilgiyle bekliyoruz.
