Yarım Asırlık Hesap Kapandı

İbrahim Yılmaz - Türkiye, 1947'de üye olduğu,

1961'de ilk kaynak sağladığı Uluslararası Para Fonuna (IMF) borcunu, mali ve

siyasi istikrarı ile bütçe disipliniyle elde ettiği güç sayesinde 52 yılın

ardından bugün bitirdi.

AA muhabirinin derlediği bilgilere göre, Türkiye 1947'de İsmet İnönü

döneminde tanıştığı IMF ile bugüne kadar 19 stand-by anlaşması yaptı. Fonla son

anlaşmasını 2005'te imzalayan dönemin hükümeti AK Parti, 2008 yılında IMF ile

stand-by anlaşması yapmama kararı aldı.

Türkiye'nin yarım asırdan fazla süren IMF borç sarmalına 8 cumhurbaşkanı ve

38 hükümet tanıklık etti.

Ülke, 2014-2016 döneminde İcra Direktörlüğü üstleneceği IMF'den bugüne kadar

50 milyar doları aşan kaynak kullandı. Türkiye böylece, Uruguay ve Filipinler ile

birlikte IMF ile en çok anlaşma imzalayan 3 ülkeden biri olarak kayıtlara geçti.

IMF ile 52 yıl içinde gerçekleştirdiği stand-by anlaşmalarına bakıldığında,

pek çoğunun bitmesi gereken zamandan önce başarılamadan sona erdiği görülüyor.

Türkiye ilk stand-by anlaşmasını 1 yıllık süresiyle 1 Ocak 1961'de yaptı. Bu

tarih aynı zamanda Türkiye Avrupa Birliği (AB) ilişkilerinin de başladığı döneme

rastlıyordu.

Uzun süre kısa vadeli anlaşmalarla IMF ile ilişkisini sürdüren Türkiye, en

zorlu anlaşmasına 2001 krizinden sonra imza attı. Başbakanlığını Bülent Ecevit'in

yaptığı 57. Hükümet, uzun görüşme ve pazarlıklar sonucunda fondan 19 milyar

dolarlık kredi aldı.

Türkiye, IMF ile stand-by anlaşması yapmama kararı aldığı 2008 yılından

sonra ise ekonomide başarılı performans sergiledi.

Hazine, IMF'ye borcunun son taksit ödemesini bugün itibariyle yaptı. Böylece

Türkiye, 52 yıllık borcunu sıfırlamış oldu.

-Türkiye, en yüksek katkı sağlayan 23. ülke-

Türkiye bu yeni dönemde IMF'ye 5 milyar dolarla 39 ülke içerisinde en büyük

katkıyı sağlayan 23. ülke olacak. Geçen yıl Temmuz ayına kadar Fonda toplam 456

milyar dolar birikmişti.

Son olarak ekim ayında Cezayir'in 5 milyar dolar, Brunei'nin de 300 milyon

dolarlık taahhüdünün ardından, katkı sağlayan ülke sayısı 39'a yükselirken, fonun

büyüklüğü 461,3 milyar dolara ulaştı.

Şu ana kadar fona en büyük katkıyı sağlayan ülke, 60 milyar dolarla Japonya

oldu. Fona, Almanya 54,7 milyar dolar, Çin 43 milyar dolar, Fransa 4,4 milyar

dolar, İtalya 31 milyar dolar, İspanya 19,6 milyar dolar, Hollanda 18 milyar

dolar ve İngiltere 15 milyar dolar taahhütte bulundu.

Türkiye, IMF'nin kurtarma fonuna 5 milyar dolar katkıyla Singapur,

Lüksemburg, Slovakya, Çek Cumhuriyeti, Güney Afrika, Kolombiya, Slovenya, Malezya

ve Yeni Zelanda'nın üzerinde yer aldı.

-Türkiye-IMF stand-by anlaşmaları-

Tarih Süre (Ay) Tahsis (milyon $) Kullanım (milyon $)

1 1961 12 57 24

2 1962 9 47 23

3 1963 11 33 33

4 1964 11 33 29

5 1965 12 33 -

6 1966 12 33 33

7 1967 11 41 41

8 1968 9 41 41

9 1969 12 41 15

10 1970 12 136 136

11 1978 24 453 136

12 1979 12 378 347

13 1980 36 1.888 1.888

14 1983 12 340 85

15 1984 12 340 255

16 1994 14 923 696

17 1999 36 22.707 17.726

18 2002 36 19.360 17.990

19 2005 36 10.060 10.060

Toplam 56.942 49.557

Yayıncı: Zülal Eser - ANKARA