Yabancıların 2003 yılı başından bu yılın Mayıs sonuna kadar olan dönemde Türkiye'deki doğrudan yatırımlarından elde ettiği karlar ile "sıcak para" olarak gelen dış sermayenin portföy yatırımlarından sağladığı getirilerden ülkelerine aktardığı bölüm 25 milyar doları aştı.

Yılbaşından bu yana tırmanan ekonomik ve siyasi istikrarsızlık yüzünden yabancı sermayenin ürküp kaçması olasılığı ise yüksek boyutlardaki cari açığın finansmanında güçlük yaşanacağı kaygılarını artırıyor.

ANKA'nın Merkez Bankası ödemeler dengesi verilerinden yaptığı hesaplamaya göre anılan dönemde yabancılar, Türkiye'deki doğrudan yatırımlarından elde ettikleri karların 7 milyar 569 milyon doları ile Borsa, devlet iç borçlanma senetleri gibi finansal araçlara yaptıkları portföy yatırımlarından kazandıkları 17 milyar 798 milyon doları yurt dışına transfer ettiler. Böylece anılan dönemde Türkiye'de elde edilen karların 25 milyar 367 milyon dolarlık bir bölümü ülkeden çıkarak, başka ekonomilere aktı.

-DOĞRUDAN YATIRIMLARDA KAR TRANSFERİ KATLANARAK ARTIYOR

Doğrudan yabancı sermaye girişleri, son iki yılda Türkiye'nin gayri safi milli hasılasının yüzde 8'i dolayında gerçekleşen cari işlemler açığını sürdürebilmesini kolaylaştırırken, "doğrudan" yatırımlardan elde edilen karlardan yapılan transferlerin de son yıllarda hızla büyüdüğü gözlendi. Küresel konjonktür ve iç siyasi-ekonomik istikrarsızlığın etkisiyle yavaşlayan yabancı sermaye girişlerinin, izleyen dönemde cari işlemler açığını nasıl etkileyeceği tartışmasını gündeme getirdi.

2000'li yılların başında 300-400 milyon dolar arasında seyreden, 2003 yılında 643 milyon dolar olan doğrudan yatırımlardan kar transferleri 2004 yılıyla birlikte belirgin bir şekilde arttı. Doğrudan yatırımlarda anılan yıl 1 milyar 43 milyon dolara ulaşan kar transferi, 2005'te 1 milyar 51 milyon, 2006'da 1 milyar 168 milyon ve 2007 yılında 2 milyar 193 milyon dolara ulaştı. Bu yılın ilk beş ayında da doğrudan yatırımlarda 1 milyar 471 milyon dolarlık bir kar transferi yaşandı. Böylece doğrudan yatırımlarda 2003 başından bu yana gerçekleşen toplam kar transferi 7 milyar 569 milyon dolara ulaştı.

-17.8 MİLYARI PORTFÖY YATIRIMLARINDAN

"Sıcak para" olarak gelen ve Türkiye'de Borsa ve devlet iç borçlanma senetleri (DİBS) başta olmak üzere çeşitli finansal yatırım araçlarına yatırım yapan yabancı sermayenin bu yolla elde ettiği kazançlardan yurt dışına transfer edilen tutar da son yıllarda hızla büyüdü.

2003 yılında 2 milyar 616 milyon olan yabancıların portföy yatırımlarından elde ederek yurt dışına aktardığı tutar, 2004 yılında 2 milyar 905 milyon, 2005 yılında 3 milyar 326 milyon dolara çıktı. Yabancıların portföy yatırımlarından yaptığı kar transferleri, 2006 yılında 3 milyar 463 milyon, 2007'de 3 milyar 735 milyon dolara yükseldi.

Bu yılın Ocak-Mayıs döneminde ise yurt dışı yerleşikler Türkiye'deki portföy yatırımlarından elde ettikleri 1 milyar 753 milyon doları yurt dışına aktardı.

Böylece 2003 başından bu yılın Mayıs sonuna kadar olan dönemde yabancıların Türkiye'de portföy yatırımlarından elde ederek yurt dışına aktardığı tutar 17 milyar 798 milyon dolara, doğrudan yatırımlardaki ile birlikte toplam kar transferi 25 milyar 367 milyon dolara ulaştı.

/**

Yabancı yatırımcıların Türkiye'den kar transferleri(Milyon$)

     Doğrudan Portföy

     Yatırımlar Yatırımları Toplam

2003 643 2.616 3.259

2004 1.043 2.905 3.948

2005 1.051 3.326 4.377

2006 1.168 3.463 4.631

2007 2.193 3.735 5.928

2008 Ocak-Mayıs 1.471 1.753 3.224

TOPLAM 7.569 17.798 25.367

/**

(ANKA)

(ES/NB/ZG)