Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, yapılan projeksiyonların Türkiye'de 2013 yılında 164 bin ton et açığı olacağını gösterdiğini belirterek, gerekli tedbirler alınmazsa ilerleyen dönemlerde et ithalatı yapılmasının kaçınılmaz olacağını söyledi.
Bayraktar, dünyada ve Türkiye'de et sektöründe yaşanan gelişmeler dikkate alınarak hazırlanan 'Kırmızı Et Sektör Değerlendirme Raporu'na açıkladı. Birlik Merkezi'nde düzenlediği basın toplantısında konuşan Bayraktar, Türkiye'de kırmızı et üretiminin hızla azaldığını vurguladı. Bayraktar, " FAO verilerine göre, dünya toplam kırmızı et üretimi 1990 yılına göre 2005 yılında yüzde 16 artmıştır. Türler bazında üretime bakıldığında; sığır eti yüzde 12, koyun eti yüzde 18, keçi eti yüzde 74, manda eti ise yüzde 37.5 artmışken, aynı yıllarda ülkemizde toplam et üretiminin yüzde 13.7 azaldığı, türler bazında üretime bakıldığında ise, sığır etinde yüzde 10.8 koyun etinde yüzde 10.5, keçi etinde yüzde 31.8 ve manda etinde de yüzde 86'lık bir azalma olduğu görülmektedir" dedi. Bayraktar, kesilen hayvan sayısında da azalma olduğunu belirterek, dünya kesilen hayvan sayısı 1990-2005 yılları arasında yüzde 24.2 artarken, aynı yıllar arasında Türkiye'de toplam kesilen hayvan sayısının yüzde 18.5 azaldığını bildirdi.
YÜZDE 40 KAYITDIŞI Ülkesel rakamlarda çelişkiler ve kırmızı et üretiminde ciddi çelişkiler bir kayıtdışılık olduğuna da işaret eden Bayraktar, et üretimi ve kesilen hayvan sayısı konusunda TÜİK ve FAO rakamları arasındaki farkın kayıtdışılığın işareti olduğunu belirten Bayraktar, "Öte yandan, ülkemizin AB Katılım Öncesi Mali Yardım kaynaklarının nerelerde kullanılacağını tespit etmek amacıyla 'Kırmızı Et Sektör Analiz Raporu'nda da ülkemizde et üretiminin büyükbaşta yüzde 22'sinin, küçükbaşta yüzde 69'unun toplamda ise yüzde 40'ının kayıt dışı olduğu belirtilmektedir" diye konuştu.
2007 yılında yem fiyatlarında önemli artışlar olduğuna da dikkat çeken Bayraktar, yem fiyatlarının et fiyatlarına göre 2007 yılında rekor seviyeye ulaşarak yüzde 12.5 kat daha fazla arttığını söyledi.
2000-2003 yıllarında sığır etinde üretici-toptan ve perakende fiyatları ciddi şekilde artarken, 2004 yılından sonra artışın cüzi miktarlarda kaldığını belirten Bayraktar, üretici fiyatları artmazken perakende fiyat marjlarının yüksekliğinin tüketimi tehdit ettiğini söyledi.
KIRMIZI ETTEN, MAKARNA VE PİRİNCE YÖNELİŞ Türkiye'deki kırmızı ve beyaz et tüketiminin gelişmiş ülkelere göre çok düşük olduğunu ifade eden Bayraktar, incelenen ülkelerde tüketicilerin Türkiye'ye göre yaklaşık 4-6 kat daha fazla kırmızı et tükettiğini kaydetti. Türkiye'de özellikle kırmızı et tüketiminden bir kaçış olduğunu belirten Bayraktar, 1994 yılında 20.7 kilogram olan kişi başı yıllık et tüketiminin 2005 yılında yüzde 51.2 azalışla 10.1 kilograma gerilediğini bildirdi. Bayraktar, "Son 10 yıllık süre zarfında tüketimimiz yarı yarıya düşmüştür. Buna karşılık yıllık kişi başı kanatlı ürünleri tüketiminin 1994 yılında 2.5 kilogram iken 2005 yılında yüzde 214 artışla 8.5 kilograma yükseldiği görülmektedir. Kırmızı et ve et ürünlerine ulaşmada sıkıntı yaşayan halkımızın, tavuk eti ürünleri yanında ciddi oranda makarna ve pirince yöneldiği görülmektedir. 1994-2005 yılları arasında pirinç tüketiminin yüzde 21, makarna tüketiminin ise yüzde 53.8 oranında artması bu eğilimi açıkça göstermektedir" diye konuştu. Bayraktar ayrıca, dünyada gıda harcamalarına daha az pay ayrılmaya başlandığını da belirtti.
Türkiye'de gıda harcamaları içerisinde et ve su ürünlerine ayrılan kaynağın son 5 yılda arttığını kaydeden Bayraktar, "2002-2007 yıllarını kapsayan 5 yıllık süreçte sadece et ve et ürünleri ile su ürünleri ve sebze-meyvelerin oranının arttığı, diğer ürün gruplarında ise azalma olduğu görülmektedir. Yani tüketiciler bu ürün gruplarını almak için daha çok para ayırmak zorunda kalmışlardır" dedi.
Bayraktar, Türkiye'de bazı yayın organları tarafından kırmızı etin tehlikeli bir gıda gibi gösterildiğini, kolesterol yükselmesine yol açtığı gerekçesiyle halkın kırmızı etten kaçınmasına sebep olunduğunu belirterek, "Kırmızı et konusunda yanlış bilgilendirmeler de halkın tüketimden kaçışına neden olmaktadır" dedi.
Türkiye'nin hayvansal katma değerin yüzde 25'ini hayvan hastalıkları nedeniyle kaybettiğine dikkat çeken Bayraktar, hayvanlardan insanlara geçen hastalıkların da tüm dünyada ciddi bir tehdit oluşturduğunu ve bu konularda ilgili kuruluşlar arası işbirliğinin zorunlu olduğunu kaydetti. Bayraktar, Türkiye'de de Avrupa Birliği'nde olduğu gibi çiftlikten sofraya gıda güvenliğini sağlayacak tedbirlerin alınması gerektiğine vurgu yaptı.
"2013'TE 164 BİNTON ET AÇIĞI OLACAK" DPT ve 9. Kalkınma Planı Hayvancılık Raporu'nda, koyun ve sığır sayısı her yıl yüzde 2 artırılmazsa ve hayvan başına verim yükseltilmezse, Türkiye'de 2013 yılında kırmızı ette 164 bin ton et açığının olacağının belirtildiğini kaydeden Bayraktar, "Eğer besicilik tüm ülkeyi kapsayacak şekilde desteklenmezse ve bugünkü gibi para kazanılmayan bir üretim dalı olmaya devam ederse, yukarıda bahsedilen sorunlara kalıcı çözümler bulunmayacak olursa bu açık daha da artabilecek, ilerleyen dönemlerde tüketicilerin talebini karşılamak için et ithalatı yapılması kaçınılmaz olacaktır" şeklinde konuştu.
(MÜG-RA-E)
SON DAKİKA :
Haber Yorumlarınız
