AK Parti Adana Milletvekili Vahit Kirişçi başkanlığında toplanan Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu, Türkiye Cumhuriyeti Devleti ile Suriye Arap Cumhuriyeti Devleti Arasındaki Kara Sınırı Boyunca Yapılacak Mayın Temizleme Faaliyetleri ile İhale İşlemleri Hakkında Kanun Tasarısı'nı ele aldı. Tasarının görüşmeleri sırasında konuşan Maliye Bakanı Kemal Unakıtan, mayınlı arazilerin daha önce ihaleye çıkarıldığını, ancak arazilerden mayınların temizlenmesi ile bu arazilerin kullanımı işlerinin bir bütün olarak ihaleye çıkarılması nedeniyle Danıştay'ın, ihaleyi durdurduğunu hatırlattı. Sadece mayınlı araziler için bir uygulama getirilmesi ve mayınların temizlenmesi ile bu arazilerin kullanımının aynı firmaya ihale edilmesi için tasarıda yeni düzenlemelere yer verdiklerini anlatan Unakıtan, arazilerden mayınların temizlenmesi işi için firmaların 400 milyon dolar ile 1 milyar 200 milyon dolar arasında maliyet çıkardıklarını ifade etti. Unakıtan, en fazla fiyatı NATO'ya bağlı NAMSA firmasının verdiğini açıkladı. Mayın temizlenmesi işinden sonra danışman firma olarak NAMSA'dan yararlanacaklarını dile getiren Unakıtan, arazilerin mayından temizlenip temizlenmediği konusunda denetimi de bu firmanın yapacağını bildirdi.

Unakıtan, yapılacak ihaleye Türk Silahlı Kuvvetleri ve Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ile birlikte karar vereceklerini, ihalenin Suriyelilere verilmesinin sözkonusu olmadığını kaydetti.

Görüşmelerin sonunda tasarı kabul edildi. Tasarıyla Türkiye ile Suriye arasındaki kara sınırında bulunan anti personel ve anti tank mayınları ile patlamamış mühimmatın temizlenmesi, imha edilmesi ve bu suretle elde edilecek arazilerin tarımsal amaçlı kullanılması işlemlerine ilişkin esas ve usuller düzenleniyor. Tasarıya göre mayın temizleme ihalesiyle bu işlemlere ilişkin olarak danışmanlık hizmeti alınması, Devlet İhale Kanunu ile Kamu İhale Kanunu'na tabi olmaksızın, Kanun Tasarısı'nda belirtilen esaslar çerçevesinde Maliye Bakanlığı tarafından yürütülecek. Mayın temizleme ihalesi, Hazine'ye ait veya Maliye Bakanlığı'nca idare edilen mayından temizlenecek alanlar ile müstakil kullanımı mümkün olmayan ve bu taşınmazlarla bütünlük teşkil eden Hazine'ye ait diğer taşınmazların tarımsal faaliyetlerde kullandırılmak üzere yükleniciye bırakılması karşılığı yapılacak. Ayrıca sözkonusu alanda bulunan ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarına ait olan taşınmazlar da aynı yöntemle Maliye Bakanlığı tarafından ihale edilecek. Mayınlı alanda bulunmakla birlikte askeri yasak bölge ile sınır hattı boyunca tesis edilecek sınır fiziki güvenlik sistemi için ihtiyaç duyulacak alanlar ayrılacak ve tarımsal faaliyetlerde kullanılmak üzere yüklenicinin kullanımına bırakılmayacak.

Maliye Bakanlığı gerekli gördüğü hallerde, taşınmazları bir bütün olarak ya da kısımlara ayırmak suretiyle ihale edebilecek. Maliye Bakanlığı'nın bilgi, belge, teknik personel gibi talepleri diğer kamu kurum ve kuruluşları tarafından öncelikle ve ivedilikle karşılanacak. Temizlenecek mayınlı alanların öncelik sırası, Genelkurmay Başkanlığı, Milli Savunma Bakanlığı, Dışişleri Bakanlığı ve Maliye Bakanlığı'nın mutabakatı ile belirlenecek. İhale komisyonlarının oluşumu ve çalışmasına ilişkin esas ve usuller Maliye Bakanlığı tarafından belirlenecek. Genelkurmay Başkanlığı, Milli Savunma Bakanlığı, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ve Maliye Bakanlığı temsilcilerinin katılımı ile oluşturulacak muayene ve kabul komisyonlarının görevleri ile çalışmasına ilişkin esas ve usuller ise, Genelkurmay Başkanlığı, Milli Savunma Bakanlığı, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ve Maliye Bakanlığı tarafından tespit edilerek ihale şartnamesinde gösterilecek. Mayınlı alanda bulunan maden ve petrol gibi her türlü yeraltı zenginlikleri hakkında Maden Kanunu ve Petrol Kanunu hükümleri saklı kalacak. Tasarıya göre mayın temizleme süresi, taşınmazların yükleniciye tesliminden itibaren 5 yılı geçmeyecek. Taşınmazların temizleme karşılığı tarımsal faaliyetlerde kullanılmasına ilişkin tahmini ihale süresi ise, kabul işlemlerinin yapılmasından itibaren 44 yılı geçmemek üzere, mayın temizleme işinin maliyeti ile kullanıma bırakılacak taşınmazların bir yıllık kira bedeli esas alınarak Maliye Bakanlığı'nca belirlenecek. Mayın temizleme ihalesinin bu kanunda belirtilen esaslar çerçevesinde yapılamaması halinde, söz konusu ihale, Kamu İhale Kanunu hükümlerine göre hizmet satın alınmak suretiyle yapılabilecek. Bakanlar Kurulu, gerektiğinde mayın temizleme işini veya ihale işlemlerini yürütecek kamu kuruluşunu belirlemeye yetkili olacak.

Öte yandan TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu, Tapu Kanunu'nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı ile Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu'nda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Tasarısı'nı da görüşerek kabul etti.

(ZÇ-NÇ-Y)