Türkiye'nin Cezalı Kentleri
BASIN BÜLTENİDİR.
BASIN BÜLTENİDİR.
Devlet, 2006 ve 2009 yılları arasında vergi, yargı, idari ve diğer para cezası olarak 59.8 milyar liralık cezasının yüzde 85’ini 10 kente fatura etti. İlk sırada İstanbul yer alırken son sıra Bayburt’un oldu.
İstanbul Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odası (İSMMMO) ilkini 2009’da hazırladığı ve para cezalarında rekor artışı masaya yatıran “Cezalandırılıyoruz” raporunu güncelledi. “Türkiye’nin Cezalı Kentleri” başlıklı, son 4 yıllık gerçekleşme rakamlarını içeren hesaplamaya göre, bu dönemde en çok para cezası İstanbul’da kesilirken, 10 kente tahakkuk ettirilen cezaların toplamı 50.8 milyar lirayı buldu. Böylece, dört yılda kesilen, toplam 59.8 milyar liralık cezanın yüzde 85’i 10 kentin hanesine yazıldı. En az para cezası ise sanayiden nasibini alamayan kentlerde uygulandı. 2006-2009 döneminde en az para cezası kesilen il Bayburt olurken, bu kenti Tunceli ve Gümüşhane izledi.
İSMMMO’nun Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü ve Merkez Bankası verilerinden yaptığı hesaplama, hükümetin, özellikle kriz dönemi olarak anılabilecek, 2008 ve 2009 yıllarında gelirini artırmak için cezalara yüklendiğini ortaya koydu. 2008’de başta vergi olmak üzere, trafik, yargı, idari ve diğer para cezaları olmak üzere 14.9 milyar liralık ceza kesen devlet, 2009 yılında bu rakamı yüzde 23.5 oranında arttırarak 18.5 milyar liraya yükseltti. 2010 yılının ilk altı ayında gerçekleşen rakamlara göre tahsil edilen para cezaları toplamı ise 2.4 milyar TL’ye ulaştı.
İSMMMO Başkanı Yahya Arıkan, verilere ilişkin değerlendirmesinde, devletin gelir elde etmek için değil, esasında kamu düzenini sağlamak gerekçesiyle kestiği para cezalarında hemen her yıl rekor artışlar olduğuna dikkat çekti. Ancak, veriler incelendiğinde, özellikle kaynak sıkıntısı çekilen 2009’da tahakkukta yüzde 23, tahsilatta da yüzde 30 artış olduğunu belirten İSMMMO Başkanı Arıkan, “Kesilen para cezalarının bir mantığı olmalı. Bu artışın bir açıklaması olmalı. Toplum, sürekli ceza yemekten hoşlanıyor, uslanmıyor mu ki, kamu düzenini sağlamak için kesilen cezalar sürekli artıyor” dedi.
Cezalardan sağlanan kaynağın, he kadar gelir amaçlı olarak kesilmese de bütçeye doğrudan gelir olarak kaydedildiğini ifade eden İSMMMO Başkanı şöyle devam etti: “Muhasebe meslek mensuplarını zorlayan bazı para cezalarındaki mantık, daha doğrusu mantıksızlık bu alanda ne yaşandığının göstergesi. Ba-Bs adında, şirketlerin, alım ve satım hareketlerini gösteren formlar var. Bir süre önce, kayıt dışı ile mücadele çerçevesinde bu formlar belli dönemlerde İdare tarafından istenmeye başladı. Vergi matrahıyla hiç ilgisi yok. Ama vaktinde teslim etmediğinizde, gecikme süresine bağlı olarak para cezası kesiliyor. İşletmeler de mali müşavirleri de güç durumda kalıyor. Kayıt dışı ile mücadele gerekçesiyle, kayıtlı olan işletmeye belgesini geç verdi diye ceza kesilmesi, kayıt içinde olanı adeta cezalandırmaktır.”
İSMMMO Başkanı Yahya Arıkan, devletin para cezalarına sarılmasıyla 2006-2009 yıllarını kapsayan dört yıllık dönemde yaklaşık 60 milyar lira ceza kesildiğini, ancak sadece 15.7 milyar lira tahsil edilebildiğini söyledi. Arıkan, verilerin, devletin 2010 yılına da oldukça hızlı başladığını gösterdiğine dikkat çekti. Arıkan, “Türkiye’de işçi, işveren ve hatta vatandaşın krizin etkilerini azaltmaya çalıştığı 2009 yılında hükümet de gelirlerini artırmak için cezaya yüklendi. Hukuken, her ne kadar cezanın amacı gelir yaratmak değil kamu düzenini sağlamak olarak ifade edilse de kesilen cezalardaki artış ve tutar bunun bir gelir amacı taşıdığını ortaya koydu” değerlendirmesini yaptı.
İSMMMO’nun “Türkiye’nin Cezalı Kentleri” başlıklı araştırmasında yer alan saptamalar şöyle:
* Dört yıllık dönemde en çok para cezası İstanbul’da kesilirken, 10 kente tahakkuk ettirilen cezaların toplamı 50.8 milyar lirayı buldu. Cezaların yüzde 85’i 10 kentte kesildi. 2006-2009 döneminde en az para cezası kesilen il Bayburt olurken, bu kenti Tunceli ve Gümüşhane izledi.
* Dört yılda 59.8 milyar liralık ceza kesen hükümet 2010 yılına da hızlı başladı. Bütçe gelirleri içinde, para cezası tahsilatı 2.4 milyar liraya yükseldi. Böylece, Maliye, 2010 için öngörülen 3.1 milyar liralık toplam para cezasının yüzde 77’sini altı ayda tahsil etmiş oldu.
* Devlet, 2006 yılında 13.2 milyar lira para cezası tahakkuk ettirdi. 2007 yılında tahakkuk eden yani kesilen para cezası miktarı yüzde 0.6 oranında azalarak 13.1 milyar liraya geriledi. 2007 yılındaki düşüş sonraki yıllarda fazlasıyla telafi edildi. Üstelik tam da küresel krizin etkilerinin görüldüğü 2008 yılında ceza tahakkuku yüzde 13.8 artarak 14.9 milyar liraya, 2009 yılında ise yüzde 23.5 oranında artırılarak 18.5 milyar liraya ulaştırıldı.
2006
2007
artış
%
2007
2008
artış
%
2008
2009
Artış
(%)
2009
Toplam
Para Cezaları tahakkuk
13.231.780
-0.6
13.144.949
13.8
14.959.966
23.5
18.474.100
59.810.795
Para Cezaları tahsilat
4.516.545
-15
3.845.505
-1.7
3.203.647
31.4
4.209.304
15.775.001
* Buna karşın aynı performans tahsilatta gösterilemedi. Gerek itirazlar, gerekse uzlaşmalar sonucu 2006 yılında 13.2 milyar liralık tahakkukun ancak 4.5 milyar lirası tahsil edilirken, 2007 yılında bir önceki yıla göre tahsilatta yüzde 15’lik gerileme yaşandı ve miktar 3.8 milyara düştü. Kesilen cezanın yüzde 13.8 oranında arttığı 2008 yılında ise tahsilat yüzde 1.7 gerileyerek 3.2 milyar liraya indi. Devlet 2007 ve 2008 yıllarında tahsilatta yaşanan düşüşü 2009 yılında fazlasıyla telafi etti. Geçen yıl tahsilat oranı yüzde 31.4 artarak 4.2 milyar liraya yükseldi.
* Böylece, küresel finansal krizin yaşandığı 2006 ve 2009 yılları arasındaki dört yıllık dönemde tahakkuk eden cezaların toplamı 59.8 milyar, tahsilatların tutarı ise 15.8 milyar lirayı buldu.
En büyük “gelir” vergi cezasından sağlandı
* 2006 ile 2009 yılları arasında ceza tahsilatı içinde en önemli kısmını vergi kalemi oluşturdu. Vergi cezası olarak 2006 yılında 3.5 milyar, 2007 yılında 2.7 milyar, 2008 yılında 1.7 milyar, 2009 yılında 2.5 milyar lira tahsil edildi. 2010 yılının ilk altı iki ayında ise vergi cezası tahsilatı 1 milyar 494 milyon lira olarak gerçekleşti. Böylece 2006 yılından 2010 yılının haziran ayına kadar geçen sürede vergi cezası olarak toplanan miktar 11.9 milyar lirayı buldu.
* Ceza tahsilatlarında ikinci önemli “gelir” kalemini ise idari para cezaları oluşturdu. Bu alanda 2006’da 398 milyon, 2007’de 711.4 milyon, 2008’de 917.3 milyon, 2009’da 1 milyar 136.4 milyon, 2010 yılının ilk altı ayında da 749.8 milyon liralık tahsilat yapıldı. Söz konusu dönemde idari para cezalarından sağlanan “gelir” de 3.9 milyar lirayı bulmuş oldu.
Devlet kriz yılları 2008 ve 2009’da cezalara yüklendi (Bin TL)
Yıllar
Top. para cezası
tahsilatı
Yargı p.cezası
tahsilatı
İdari.p.cezaları
tahsilatı
Vergi Cezaları
tahsilatı
Diğer p.cezaları
tahsilatı
2006
4.360.574
112.067
398.611
3.506.495
343.401
2007
3.675.028
159.837
711.427
2.687.174
116.590
2008
2.920.271
184.013
917.222
1.736.213
82.823
2009
3.908.022
201.375
1.136.473
2.481.326
88.848
2010*
2.392.592
89.127
749.857
1.494.239
59.369
Toplam
17.256.487
746.419
3.913.590
11.905.447
691.031
* Yargı para cezaları ise 2006’dan bugüne kadar geçen sürede sistemli bir biçimde artış gösterdi ancak, bu alandan bütçeye kaydedilen gelir tutarı diğer iki kalem kadar yüksek olmadı. 2006’da 112 milyon, 2007’de 159.8 milyon, 2008’de 184 milyon, 2009’da 201.4 milyon, 2010’un ilk altı ayında ise 89.1 milyon lira yargı para cezası tahsilatı yapıldı. Böylece dört yıl altı ayda yargı para cezalarından devletin kasasına giren tutar da 746.4 milyon liraya ulaşmış oldu. Aynı dönemde diğer para cezalarından elde edilen “kaynak” da 691 milyon liraya ulaştı.
Faturanın yüzde 85’i 10 kente
* Söz konusu cezalar, “suçu işleyenleri” kamusal düzene pek “uydurmamış” olsa gerek ki yıllar içinde tahakkuk eden miktarlarda önemli artışlar yaşandı. Özellikle, sanayileşmeden payını almış 10 kentin girişimcileri, yatırımcıları ve vatandaşları bu cezalardan fazlasıyla nasibini aldı. Öyle ki, devlet, 2006-2009 yılları arasında toplam 59.8 milyar liralık cezanın yüzde 85’ini bu 10 kentte kesti.
* Dört yılda en çok ceza 20.8 milyar lirayla İstanbul’a kesildi. Diğer bir ifadeyle, Türkiye genelinde kesilen cezaların yüzde 34.8’i İstanbul’a kesilmiş oldu. İstanbul’u 8.7 milyar lirayla Ankara, 5.7 milyar lirayla İzmir, 2.9 milyar lirayla Antalya izledi. Diğer altı il ise sırasıyla, Mersin, Bursa, Adana, Kocaeli, Gaziantep ve Konya oldu. 10 ile kesilen 50.8 milyar liralık ceza ise Türkiye genelindeki cezaların yüzde 85’ini oluşturdu.
En çok ceza
kesilen kentler En az ceza
kesilen kentler
İl adı Ceza
tahakkuk
( Bin TL) İl adı Ceza
tahakkuk
( Bin TL)
İstanbul 20.853.784 Bayburt 9.223
Ankara 8.715.420 Tunceli 13.506
İzmir 5.709.188 Gümüşhane 17.781
Antalya 2.959.760 Hakkari 19.881
Mersin 2.937.516 Siirt 21.869
Bursa 2.889.318 Ardahan 23.765
Adana 2.601.182 Çankırı 29.583
Kocaeli 1.736.956 Bingöl 36.788
Gaziantep 1.430.609 Bitlis 41.559
Konya 1.053.241 Muş 44.264
TOPLAM 50.886.974 TOPLAM 258.219
* En az para cezası ise 9.2 milyon lira ile Bayburt’a kesildi. Bayburt gibi sanayiden payını alamayan Tunceli de 13.5 lira ile en az ceza kesilen kentler arasında ikinci sırada yer aldı. Tunceli’yi 17.8 milyon lira ile Gümüşhane izlerken diğer kentler sırasıyla,Hakkari, Siirt, Ardahan, Çankırı, Bingöl, Bitlis ve Muş oldu.
Maliye 2010 yılına hızlı başladı
Dört yılda 59.8 milyar liralık ceza kesen hükümet 2010 yılına da hızlı başladı.
* Bütçe gelirlerinde para cezası tahsilatı 2010 yılının ocak-haziran döneminde 2 milyar 392 milyon 592 bin liraya yükseldi. Böylece, Maliye, yılın ilk altı ayında 2010 için öngörülen 3 milyar 164 milyon TL'lik para cezası hedefinin yüzde 77’sini tutturmuş oldu.
2010’da para cezası gelirindeki artış bütçe geliri artışını solladı
Ceza türü (Bin TL) Ocak
2010 Şubat
2010 Mart 2010 Nisan
2010 Mayıs
2010 Haziran 2010 2010
Ocak- Haziran
toplam 2010 yılı
bütçe hedefi
3.Para Cezaları 406.602 318.888 458.293 431.947 406.780 370.082 2.392.592 3.163.975
a) Yargı Para Cezaları 12.713 12.176 15.210 15.315 15.843 17.870 89.127 172.502
b) İdari Para Cezaları 98.593 98.714 127.576 151.249 146.066 127.659 749.857 871.598
c) Vergi Cezaları 285.098 200.886 306.264 254.552 233.839 213.600 1.494.239 2.024.877
d) Diğer Para Cezaları 10.198 7.112 9.243 10.831 11.032 10.953 59.369 94.998
* 2010 yılının haziran sonu itibarıyla, vergi cezalarındaki tahsilat 1 milyar 494.2 milyon liraya ulaştı. Vergi cezalarında yılın ilk altı ayında en yüksek gelir elde edildiği ay 306.2 milyon lira ile mart oldu. Maliye, 2010 yılı bütçe hedefleri çerçevesinde 2 milyar 25 milyon TL'lik vergi cezası hedefi koymuştu. Böylece bu kalemde, hedefin yüzde 73.7’si yılın ilk altı ayında yakalanmış oldu.
* Aynı dönemde idari para cezalarından elde edilen “gelir” ise 749.8 milyon TL'ye yükseldi. Yargı para cezaları tahsilatı ise anılan dönemde 89.1 milyon TL oldu. Diğer para cezaları tahsilatı da 59.3 milyon TL'ye ulaştı.
İllere göre tahakkuk tutarları (Bin TL)
İl adı 2006 2007 2008 2009 2006-2009
toplamı
Adana 488.884 513.106 554.295 632.385 2.188.670
Adıyaman 14.212 18.888 25.212 46.469 104.781
Afyonkarahisar 41.803 40.394 48.284 64.638 195.119
Ağrı 12.038 14.730 17.676 24.441 68.885
Amasya 16.383 12.488 15.377 21.849 66.097
Ankara 1.473.791 1.604.579 2.033.989 2.433.652 7.546.011
Antalya 588.725 534.424 636.114 796.713 2.555.976
Artvin 15.877 15.026 18.117 20.883 69.903
Aydın 161.470 149.803 159.854 202.572 673.699
Balıkesir 153.851 165.112 116.846 142.524 578.333
Bilecik 8.208 11.763 15.267 19.586 54.824
Bingöl 3.355 4.617 6.218 20.346 34.536
Bitlis 4.970 9.036 10.628 13.510 38.144
Bolu 16.111 17.928 24.510 36.798 95.347
Burdur 36.151 18.536 20.831 26.419 101.937
Bursa 522.635 565.083 606.759 744.394 2.438.871
Çanakkale 51.426 28.480 39.978 49.603 169.487
Çankırı 4.563 5.800 6.741 9.180 26.284
Çorum 47.721 25.502 32.992 47.903 154.118
Denizli 138.255 147.071 116.968 145.457 547.751
Diyarbakır 44.208 58.483 76.095 100.693 279.479
Edirne 77.533 77.165 43.677 51.218 249.593
Elazığ 26.223 21.007 26.407 43.697 117.334
Erzincan 6.154 7.048 9.645 17.298 40.145
Erzurum 32.095 27.295 45.047 59.672 164.109
Eskişehir 161.440 148.215 147.785 170.802 628.242
Gaziantep 310.139 310.280 263.035 297.961 1.181.415
Giresun 12.102 15.347 19.304 24.479 71.232
Gümüşhane 2.017 3.269 5.260 5.491 16.037
Hakkari 2.743 3.277 4.889 6.966 17.875
Hatay 184.305 189.215 183.208 222.208 778.936
Isparta 63.544 27.381 33.214 44.024 168.163
Mersin 592.152 578.098 655.012 659.652 2.484.914
İstanbul 4.132.420 4.005.622 4.596.500 5.884.357 18.618.899
İzmir 1.136.352 1.139.484 1.360.921 1.598.994 5.235.751
Kars 9.573 10.506 13.074 16.722 49.875
Kastamonu 14.335 16.940 20.390 26.611 78.276
Kayseri 178.200 169.992 171.199 219.470 738.861
Kırklareli 59.074 27.745 32.017 42.292 161.128
Kırşehir 10.891 13.633 15.447 20.612 60.583
Kocaeli 257.755 381.395 402.458 506.082 1.547.690
Konya 173.824 203.527 241.912 313.138 932.401
Kütahya 57.659 46.320 55.852 65.652 225.483
Malatya 57.403 34.157 45.854 62.146 199.560
Manisa 132.470 105.973 126.973 176.641 542.057
Kahramanmaraş 38.416 45.796 60.015 81.580 225.807
Mardin 20.800 30.061 37.776 42.993 131.630
Muğla 106.731 115.127 135.802 183.312 540.972
Muş 7.153 10.491 10.202 12.749 40.595
Nevşehir 24.601 16.427 22.713 31.505 95.246
Niğde 26.143 28.909 43.198 54.891 153.141
Ordu 66.965 25.693 33.314 45.481 171.453
Rize 13.720 16.335 23.303 28.262 81.620
Sakarya 77.830 78.527 114.410 151.865 422.632
Samsun 190.416 181.647 191.926 224.300 788.289
Siirt 2.517 4.347 4.997 7.017 18.878
Sinop 8.519 9.986 12.140 14.532 45.177
Sivas 41.437 32.281 41.775 57.737 173.230
Tekirdağ 134.050 143.319 88.392 126.264 492.025
Tokat 18.490 26.437 40.274 63.260 148.461
Trabzon 87.343 82.809 62.214 85.309 317.675
Tunceli 1.526 2.519 3.636 4.158 11.839
Şanlıurfa 51.945 50.792 70.602 97.216 270.555
Uşak 85.037 81.444 35.693 45.968 248.142
Van 17.510 24.061 36.391 43.446 121.408
Yozgat 16.407 17.628 20.461 25.375 79.871
Zonguldak 126.319 114.927 125.097 171.599 537.942
Aksaray 44.788 32.259 40.842 52.472 170.361
Bayburt 1.392 1.617 2.379 2.825 8.213
Karaman 10.366 9.487 11.976 16.212 48.041
Kırıkkale 44.958 28.951 33.281 42.496 149.686
Batman 20.375 26.198 28.031 32.361 106.965
Şırnak 32.920 34.450 37.978 39.878 145.226
Bartın 38.166 3.587 12.550 14.404 68.707
Ardahan 3.022 3.587 5.546 6.555 18.710
Iğdır 43.186 48.504 41.691 43.854 177.235
Yalova 44.470 18.748 21.274 28.955 113.447
Karabük 8.982 13.346 15.429 20.130 57.887
Kilis 17.601 13.013 13.142 14.388 58.144
Osmaniye 25.953 22.243 28.903 38.478 115.577
Düzce 25.995 36.251 114.410 62.971 239.627
TOPLAM 13.061.089 12.955.544 14.723.594 18.150.998 58.891.225
İller İtibarıyla Genel Bütçe Gelirlerinin Tahsilatı ve Tahakkuku (Kümülatif)
Dört yılda illere
kesilen cezalar (Bin TL)
İl adı 2006-2009
tahakkuk
İstanbul 18.618.899
Ankara 7.546.011
İzmir 5.235.751
Antalya 2.555.976
Mersin 2.484.914
Bursa 2.438.871
Adana 2.188.670
Kocaeli 1.547.690
Gaziantep 1.181.415
Konya 932.401
Samsun 788.289
Hatay 778.936
Kayseri 738.861
Aydın 673.699
Eskişehir 628.242
Balıkesir 578.333
Denizli 547.751
Manisa 542.057
Muğla 540.972
Zonguldak 537.942
Tekirdağ 492.025
Sakarya 422.632
Trabzon 317.675
Diyarbakır 279.479
Şanlıurfa 270.555
Edirne 249.593
Uşak 248.142
Düzce 239.627
Kahramanmaraş 225.807
Kütahya 225.483
Malatya 199.560
Afyonkarahisar 195.119
Iğdır 177.235
Sivas 173.230
Ordu 171.453
Aksaray 170.361
Çanakkale 169.487
Isparta 168.163
Erzurum 164.109
Kırklareli 161.128
Çorum 154.118
Niğde 153.141
Kırıkkale 149.686
Tokat 148.461
Şırnak 145.226
Mardin 131.630
Van 121.408
Elazığ 117.334
Osmaniye 115.577
Yalova 113.447
Batman 106.965
Adıyaman 104.781
Burdur 101.937
Bolu 95.347
Nevşehir 95.246
Rize 81.620
Yozgat 79.871
Kastamonu 78.276
Giresun 71.232
Artvin 69.903
Ağrı 68.885
Bartın 68.707
Amasya 66.097
Kırşehir 60.583
Kilis 58.144
Karabük 57.887
Bilecik 54.824
Kars 49.875
Karaman 48.041
Sinop 45.177
Muş 40.595
Erzincan 40.145
Bitlis 38.144
Bingöl 34.536
Çankırı 26.284
Siirt 18.878
Ardahan 18.710
Hakkari 17.875
Gümüşhane 16.037
Tunceli 11.839
Bayburt 8.213
TOPLAM 58.891.225
İllere göre tahsilat tutarları (Bin TL)
İl adı 2006 2007 2008 2009 2005+2009
iller toplamı
Adana 89.527 103.191 71.250 94.872 358.840
Adıyaman 4.747 6.642 8.563 10.945 30.897
Afyonkarahisar 27.691 16.963 18.297 23.453 86.404
Ağrı 3.894 3.991 4.669 7.058 19.612
Amasya 11.775 6.535 7.465 10.223 35.998
Ankara 341.864 409.421 370.556 443.720 1.565.561
Antalya 220.428 159.105 107.003 160.020 646.556
Artvin 3.363 3.828 5.214 6.980 19.385
Aydın 58.322 46.286 33.520 46.101 184.229
Balıkesir 58.728 110.252 42.848 52.420 264.248
Bilecik 4.894 5.969 7.080 8.686 26.629
Bingöl 1.590 2.365 3.500 3.659 11.114
Bitlis 1.986 2.763 3.232 5.025 13.006
Bolu 8.229 7.892 10.404 11.961 38.486
Burdur 28.000 8.910 8.842 12.278 58.030
Bursa 123.859 139.838 120.805 151.283 535.785
Çanakkale 40.362 14.340 16.650 20.634 91.986
Çankırı 1.969 2.851 3.075 4.158 12.053
Çorum 36.441 9.807 11.661 15.826 73.735
Denizli 52.735 103.512 40.188 49.137 245.572
Diyarbakır 13.140 20.408 21.201 30.961 85.710
Edirne 33.070 54.103 15.906 19.063 122.142
Elazığ 15.158 9.672 11.532 13.103 49.465
Erzincan 2.835 2.976 4.057 6.412 16.280
Erzurum 20.178 10.803 14.332 20.647 65.960
Eskişehir 55.123 48.088 30.904 36.583 170.698
Gaziantep 56.949 108.142 43.661 62.542 271.294
Giresun 4.859 6.169 7.689 10.220 28.937
Gümüşhane 1.206 1.375 1.741 2.447 6.769
Hakkari 1.224 1.442 2.139 3.430 8.235
Hatay 58.156 54.415 32.376 43.518 188.465
Isparta 47.636 9.605 11.662 15.307 84.210
Mersin 110.401 88.832 66.142 78.887 344.262
İstanbul 1.396.157 975.893 792.876 1.170.957 4.335.883
İzmir 267.658 203.480 227.912 260.594 959.644
Kars 2.764 3.651 4.229 5.724 16.368
Kastamonu 5.295 7.340 7.923 10.702 31.260
Kayseri 66.406 51.776 42.138 56.928 217.248
Kırklareli 48.043 13.004 10.918 16.180 88.145
Kırşehir 3.598 5.259 5.069 7.088 21.014
Kocaeli 82.450 133.217 77.933 99.419 393.019
Konya 86.947 58.723 59.064 89.718 294.452
Kütahya 26.974 12.270 14.611 17.687 71.542
Malatya 39.074 13.415 14.774 20.465 87.728
Manisa 81.964 35.883 37.554 53.675 209.076
Kahramanmaraş 19.060 18.808 22.543 28.099 88.510
Mardin 6.298 8.365 10.066 13.065 37.794
Muğla 58.540 51.613 53.560 76.516 240.229
Muş 2.680 3.693 3.910 5.256 15.539
Nevşehir 18.668 6.998 8.870 9.854 44.390
Niğde 7.404 6.410 8.445 12.453 34.712
Ordu 56.078 11.602 13.633 18.956 100.269
Rize 5.786 7.719 9.843 13.921 37.269
Sakarya 44.719 31.203 35.078 38.378 149.378
Samsun 55.175 41.156 34.132 41.713 172.176
Siirt 1.269 2.452 2.588 3.551 9.860
Sinop 2.665 3.731 4.251 5.190 15.837
Sivas 28.236 13.274 17.847 31.308 90.665
Tekirdağ 44.889 93.729 27.100 35.765 201.483
Tokat 7.896 9.769 12.028 15.616 45.309
Trabzon 38.014 53.030 22.824 28.250 142.118
Tunceli 635 952 1.167 1.869 4.623
Şanlıurfa 25.746 18.242 25.190 32.108 101.286
Uşak 32.243 63.339 8.395 11.107 115.084
Van 8.238 10.629 13.328 17.138 49.333
Yozgat 7.098 6.892 7.889 9.718 31.597
Zonguldak 46.646 30.726 18.395 38.869 134.636
Aksaray 22.653 6.995 9.010 10.567 49.225
Bayburt 800 844 1.120 1.393 4.157
Karaman 6.728 3.857 4.820 6.940 22.345
Kırıkkale 28.818 6.578 7.210 9.298 51.904
Batman 3.277 4.723 5.301 8.004 21.305
Şırnak 8.755 7.180 7.309 8.744 31.988
Bartın 34.474 1.314 4.900 5.505 46.193
Ardahan 1.170 1.314 1.628 1.905 6.017
Iğdır 2.770 3.041 3.585 4.327 13.723
Yalova 37.151 7.599 7.589 10.757 63.096
Karabük 4.266 5.510 5.817 7.785 23.378
Kilis 2.530 2.461 2.004 2.510 9.505
Osmaniye 17.266 8.190 9.484 15.712 50.652
Düzce 9.550 10.600 35.078 13.352 68.580
TOPLAM 4.345.860 3.658.940 2.919.102 3.886.195 14.810.097
İller İtibarıyla Genel Bütçe Gelirlerinin Tahsilatı ve Tahakkuku (Kümülatif)
Dört yılda illerin
ödediği cezalar (Bin TL)
İl adı Tahakkuk tutarı
İstanbul 4.335.883
Ankara 1.565.561
İzmir 959.644
Antalya 646.556
Bursa 535.785
Kocaeli 393.019
Adana 358.840
Mersin 344.262
Konya 294.452
Gaziantep 271.294
Balıkesir 264.248
Denizli 245.572
Muğla 240.229
Kayseri 217.248
Manisa 209.076
Tekirdağ 201.483
Hatay 188.465
Aydın 184.229
Samsun 172.176
Eskişehir 170.698
Sakarya 149.378
Trabzon 142.118
Zonguldak 134.636
Edirne 122.142
Uşak 115.084
Şanlıurfa 101.286
Ordu 100.269
Çanakkale 91.986
Sivas 90.665
Kahramanmaraş 88.510
Kırklareli 88.145
Malatya 87.728
Afyonkarahisar 86.404
Diyarbakır 85.710
Isparta 84.210
Çorum 73.735
Kütahya 71.542
Düzce 68.580
Erzurum 65.960
Yalova 63.096
Burdur 58.030
Kırıkkale 51.904
Osmaniye 50.652
Elazığ 49.465
Van 49.333
Aksaray 49.225
Bartın 46.193
Tokat 45.309
Nevşehir 44.390
Bolu 38.486
Mardin 37.794
Rize 37.269
Amasya 35.998
Niğde 34.712
Şırnak 31.988
Yozgat 31.597
Kastamonu 31.260
Adıyaman 30.897
Giresun 28.937
Bilecik 26.629
Karabük 23.378
Karaman 22.345
Batman 21.305
Kırşehir 21.014
Ağrı 19.612
Artvin 19.385
Kars 16.368
Erzincan 16.280
Sinop 15.837
Muş 15.539
Iğdır 13.723
Bitlis 13.006
Çankırı 12.053
Bingöl 11.114
Siirt 9.860
Kilis 9.505
Hakkari 8.235
Gümüşhane 6.769
Ardahan 6.017
Tunceli 4.623
Bayburt 4.157
TOPLAM 14.810.097
* Yargı para cezaları ise 2006’dan bugüne kadar geçen sürede sistemli bir biçimde artış gösterdi ancak, bu alandan bütçeye kaydedilen gelir tutarı diğer iki kalem kadar yüksek olmadı. 2006’da 112 milyon, 2007’de 159.8 milyon, 2008’de 184 milyon, 2009’da 201.4 milyon, 2010’un ilk altı ayında ise 89.1 milyon lira yargı para cezası tahsilatı yapıldı. Böylece dört yıl altı ayda yargı para cezalarından devletin kasasına giren tutar da 746.4 milyon liraya ulaşmış oldu. Aynı dönemde diğer para cezalarından elde edilen “kaynak” da 691 milyon liraya ulaştı.
Faturanın yüzde 85’i 10 kente
* Söz konusu cezalar, “suçu işleyenleri” kamusal düzene pek “uydurmamış” olsa gerek ki yıllar içinde tahakkuk eden miktarlarda önemli artışlar yaşandı. Özellikle, sanayileşmeden payını almış 10 kentin girişimcileri, yatırımcıları ve vatandaşları bu cezalardan fazlasıyla nasibini aldı. Öyle ki, devlet, 2006-2009 yılları arasında toplam 59.8 milyar liralık cezanın yüzde 85’ini bu 10 kentte kesti.
* Dört yılda en çok ceza 20.8 milyar lirayla İstanbul’a kesildi. Diğer bir ifadeyle, Türkiye genelinde kesilen cezaların yüzde 34.8’i İstanbul’a kesilmiş oldu. İstanbul’u 8.7 milyar lirayla Ankara, 5.7 milyar lirayla İzmir, 2.9 milyar lirayla Antalya izledi. Diğer altı il ise sırasıyla, Mersin, Bursa, Adana, Kocaeli, Gaziantep ve Konya oldu. 10 ile kesilen 50.8 milyar liralık ceza ise Türkiye genelindeki cezaların yüzde 85’ini oluşturdu.
En çok ceza
kesilen kentler En az ceza
kesilen kentler
İl adı Ceza
tahakkuk
( Bin TL) İl adı Ceza
tahakkuk
( Bin TL)
İstanbul 20.853.784 Bayburt 9.223
Ankara 8.715.420 Tunceli 13.506
İzmir 5.709.188 Gümüşhane 17.781
Antalya 2.959.760 Hakkari 19.881
Mersin 2.937.516 Siirt 21.869
Bursa 2.889.318 Ardahan 23.765
Adana 2.601.182 Çankırı 29.583
Kocaeli 1.736.956 Bingöl 36.788
Gaziantep 1.430.609 Bitlis 41.559
Konya 1.053.241 Muş 44.264
TOPLAM 50.886.974 TOPLAM 258.219
* En az para cezası ise 9.2 milyon lira ile Bayburt’a kesildi. Bayburt gibi sanayiden payını alamayan Tunceli de 13.5 lira ile en az ceza kesilen kentler arasında ikinci sırada yer aldı. Tunceli’yi 17.8 milyon lira ile Gümüşhane izlerken diğer kentler sırasıyla,Hakkari, Siirt, Ardahan, Çankırı, Bingöl, Bitlis ve Muş oldu.
Maliye 2010 yılına hızlı başladı
Dört yılda 59.8 milyar liralık ceza kesen hükümet 2010 yılına da hızlı başladı.
* Bütçe gelirlerinde para cezası tahsilatı 2010 yılının ocak-haziran döneminde 2 milyar 392 milyon 592 bin liraya yükseldi. Böylece, Maliye, yılın ilk altı ayında 2010 için öngörülen 3 milyar 164 milyon TL'lik para cezası hedefinin yüzde 77’sini tutturmuş oldu.
2010’da para cezası gelirindeki artış bütçe geliri artışını solladı
Ceza türü (Bin TL) Ocak
2010 Şubat
2010 Mart 2010 Nisan
2010 Mayıs
2010 Haziran 2010 2010
Ocak- Haziran
toplam 2010 yılı
bütçe hedefi
3.Para Cezaları 406.602 318.888 458.293 431.947 406.780 370.082 2.392.592 3.163.975
a) Yargı Para Cezaları 12.713 12.176 15.210 15.315 15.843 17.870 89.127 172.502
b) İdari Para Cezaları 98.593 98.714 127.576 151.249 146.066 127.659 749.857 871.598
c) Vergi Cezaları 285.098 200.886 306.264 254.552 233.839 213.600 1.494.239 2.024.877
d) Diğer Para Cezaları 10.198 7.112 9.243 10.831 11.032 10.953 59.369 94.998
* 2010 yılının haziran sonu itibarıyla, vergi cezalarındaki tahsilat 1 milyar 494.2 milyon liraya ulaştı. Vergi cezalarında yılın ilk altı ayında en yüksek gelir elde edildiği ay 306.2 milyon lira ile mart oldu. Maliye, 2010 yılı bütçe hedefleri çerçevesinde 2 milyar 25 milyon TL'lik vergi cezası hedefi koymuştu. Böylece bu kalemde, hedefin yüzde 73.7’si yılın ilk altı ayında yakalanmış oldu.
* Aynı dönemde idari para cezalarından elde edilen “gelir” ise 749.8 milyon TL'ye yükseldi. Yargı para cezaları tahsilatı ise anılan dönemde 89.1 milyon TL oldu. Diğer para cezaları tahsilatı da 59.3 milyon TL'ye ulaştı.
İllere göre tahakkuk tutarları (Bin TL)
İl adı 2006 2007 2008 2009 2006-2009
toplamı
Adana 488.884 513.106 554.295 632.385 2.188.670
Adıyaman 14.212 18.888 25.212 46.469 104.781
Afyonkarahisar 41.803 40.394 48.284 64.638 195.119
Ağrı 12.038 14.730 17.676 24.441 68.885
Amasya 16.383 12.488 15.377 21.849 66.097
Ankara 1.473.791 1.604.579 2.033.989 2.433.652 7.546.011
Antalya 588.725 534.424 636.114 796.713 2.555.976
Artvin 15.877 15.026 18.117 20.883 69.903
Aydın 161.470 149.803 159.854 202.572 673.699
Balıkesir 153.851 165.112 116.846 142.524 578.333
Bilecik 8.208 11.763 15.267 19.586 54.824
Bingöl 3.355 4.617 6.218 20.346 34.536
Bitlis 4.970 9.036 10.628 13.510 38.144
Bolu 16.111 17.928 24.510 36.798 95.347
Burdur 36.151 18.536 20.831 26.419 101.937
Bursa 522.635 565.083 606.759 744.394 2.438.871
Çanakkale 51.426 28.480 39.978 49.603 169.487
Çankırı 4.563 5.800 6.741 9.180 26.284
Çorum 47.721 25.502 32.992 47.903 154.118
Denizli 138.255 147.071 116.968 145.457 547.751
Diyarbakır 44.208 58.483 76.095 100.693 279.479
Edirne 77.533 77.165 43.677 51.218 249.593
Elazığ 26.223 21.007 26.407 43.697 117.334
Erzincan 6.154 7.048 9.645 17.298 40.145
Erzurum 32.095 27.295 45.047 59.672 164.109
Eskişehir 161.440 148.215 147.785 170.802 628.242
Gaziantep 310.139 310.280 263.035 297.961 1.181.415
Giresun 12.102 15.347 19.304 24.479 71.232
Gümüşhane 2.017 3.269 5.260 5.491 16.037
Hakkari 2.743 3.277 4.889 6.966 17.875
Hatay 184.305 189.215 183.208 222.208 778.936
Isparta 63.544 27.381 33.214 44.024 168.163
Mersin 592.152 578.098 655.012 659.652 2.484.914
İstanbul 4.132.420 4.005.622 4.596.500 5.884.357 18.618.899
İzmir 1.136.352 1.139.484 1.360.921 1.598.994 5.235.751
Kars 9.573 10.506 13.074 16.722 49.875
Kastamonu 14.335 16.940 20.390 26.611 78.276
Kayseri 178.200 169.992 171.199 219.470 738.861
Kırklareli 59.074 27.745 32.017 42.292 161.128
Kırşehir 10.891 13.633 15.447 20.612 60.583
Kocaeli 257.755 381.395 402.458 506.082 1.547.690
Konya 173.824 203.527 241.912 313.138 932.401
Kütahya 57.659 46.320 55.852 65.652 225.483
Malatya 57.403 34.157 45.854 62.146 199.560
Manisa 132.470 105.973 126.973 176.641 542.057
Kahramanmaraş 38.416 45.796 60.015 81.580 225.807
Mardin 20.800 30.061 37.776 42.993 131.630
Muğla 106.731 115.127 135.802 183.312 540.972
Muş 7.153 10.491 10.202 12.749 40.595
Nevşehir 24.601 16.427 22.713 31.505 95.246
Niğde 26.143 28.909 43.198 54.891 153.141
Ordu 66.965 25.693 33.314 45.481 171.453
Rize 13.720 16.335 23.303 28.262 81.620
Sakarya 77.830 78.527 114.410 151.865 422.632
Samsun 190.416 181.647 191.926 224.300 788.289
Siirt 2.517 4.347 4.997 7.017 18.878
Sinop 8.519 9.986 12.140 14.532 45.177
Sivas 41.437 32.281 41.775 57.737 173.230
Tekirdağ 134.050 143.319 88.392 126.264 492.025
Tokat 18.490 26.437 40.274 63.260 148.461
Trabzon 87.343 82.809 62.214 85.309 317.675
Tunceli 1.526 2.519 3.636 4.158 11.839
Şanlıurfa 51.945 50.792 70.602 97.216 270.555
Uşak 85.037 81.444 35.693 45.968 248.142
Van 17.510 24.061 36.391 43.446 121.408
Yozgat 16.407 17.628 20.461 25.375 79.871
Zonguldak 126.319 114.927 125.097 171.599 537.942
Aksaray 44.788 32.259 40.842 52.472 170.361
Bayburt 1.392 1.617 2.379 2.825 8.213
Karaman 10.366 9.487 11.976 16.212 48.041
Kırıkkale 44.958 28.951 33.281 42.496 149.686
Batman 20.375 26.198 28.031 32.361 106.965
Şırnak 32.920 34.450 37.978 39.878 145.226
Bartın 38.166 3.587 12.550 14.404 68.707
Ardahan 3.022 3.587 5.546 6.555 18.710
Iğdır 43.186 48.504 41.691 43.854 177.235
Yalova 44.470 18.748 21.274 28.955 113.447
Karabük 8.982 13.346 15.429 20.130 57.887
Kilis 17.601 13.013 13.142 14.388 58.144
Osmaniye 25.953 22.243 28.903 38.478 115.577
Düzce 25.995 36.251 114.410 62.971 239.627
TOPLAM 13.061.089 12.955.544 14.723.594 18.150.998 58.891.225
İller İtibarıyla Genel Bütçe Gelirlerinin Tahsilatı ve Tahakkuku (Kümülatif)
Dört yılda illere
kesilen cezalar (Bin TL)
İl adı 2006-2009
tahakkuk
İstanbul 18.618.899
Ankara 7.546.011
İzmir 5.235.751
Antalya 2.555.976
Mersin 2.484.914
Bursa 2.438.871
Adana 2.188.670
Kocaeli 1.547.690
Gaziantep 1.181.415
Konya 932.401
Samsun 788.289
Hatay 778.936
Kayseri 738.861
Aydın 673.699
Eskişehir 628.242
Balıkesir 578.333
Denizli 547.751
Manisa 542.057
Muğla 540.972
Zonguldak 537.942
Tekirdağ 492.025
Sakarya 422.632
Trabzon 317.675
Diyarbakır 279.479
Şanlıurfa 270.555
Edirne 249.593
Uşak 248.142
Düzce 239.627
Kahramanmaraş 225.807
Kütahya 225.483
Malatya 199.560
Afyonkarahisar 195.119
Iğdır 177.235
Sivas 173.230
Ordu 171.453
Aksaray 170.361
Çanakkale 169.487
Isparta 168.163
Erzurum 164.109
Kırklareli 161.128
Çorum 154.118
Niğde 153.141
Kırıkkale 149.686
Tokat 148.461
Şırnak 145.226
Mardin 131.630
Van 121.408
Elazığ 117.334
Osmaniye 115.577
Yalova 113.447
Batman 106.965
Adıyaman 104.781
Burdur 101.937
Bolu 95.347
Nevşehir 95.246
Rize 81.620
Yozgat 79.871
Kastamonu 78.276
Giresun 71.232
Artvin 69.903
Ağrı 68.885
Bartın 68.707
Amasya 66.097
Kırşehir 60.583
Kilis 58.144
Karabük 57.887
Bilecik 54.824
Kars 49.875
Karaman 48.041
Sinop 45.177
Muş 40.595
Erzincan 40.145
Bitlis 38.144
Bingöl 34.536
Çankırı 26.284
Siirt 18.878
Ardahan 18.710
Hakkari 17.875
Gümüşhane 16.037
Tunceli 11.839
Bayburt 8.213
TOPLAM 58.891.225
İllere göre tahsilat tutarları (Bin TL)
İl adı 2006 2007 2008 2009 2005+2009
iller toplamı
Adana 89.527 103.191 71.250 94.872 358.840
Adıyaman 4.747 6.642 8.563 10.945 30.897
Afyonkarahisar 27.691 16.963 18.297 23.453 86.404
Ağrı 3.894 3.991 4.669 7.058 19.612
Amasya 11.775 6.535 7.465 10.223 35.998
Ankara 341.864 409.421 370.556 443.720 1.565.561
Antalya 220.428 159.105 107.003 160.020 646.556
Artvin 3.363 3.828 5.214 6.980 19.385
Aydın 58.322 46.286 33.520 46.101 184.229
Balıkesir 58.728 110.252 42.848 52.420 264.248
Bilecik 4.894 5.969 7.080 8.686 26.629
Bingöl 1.590 2.365 3.500 3.659 11.114
Bitlis 1.986 2.763 3.232 5.025 13.006
Bolu 8.229 7.892 10.404 11.961 38.486
Burdur 28.000 8.910 8.842 12.278 58.030
Bursa 123.859 139.838 120.805 151.283 535.785
Çanakkale 40.362 14.340 16.650 20.634 91.986
Çankırı 1.969 2.851 3.075 4.158 12.053
Çorum 36.441 9.807 11.661 15.826 73.735
Denizli 52.735 103.512 40.188 49.137 245.572
Diyarbakır 13.140 20.408 21.201 30.961 85.710
Edirne 33.070 54.103 15.906 19.063 122.142
Elazığ 15.158 9.672 11.532 13.103 49.465
Erzincan 2.835 2.976 4.057 6.412 16.280
Erzurum 20.178 10.803 14.332 20.647 65.960
Eskişehir 55.123 48.088 30.904 36.583 170.698
Gaziantep 56.949 108.142 43.661 62.542 271.294
Giresun 4.859 6.169 7.689 10.220 28.937
Gümüşhane 1.206 1.375 1.741 2.447 6.769
Hakkari 1.224 1.442 2.139 3.430 8.235
Hatay 58.156 54.415 32.376 43.518 188.465
Isparta 47.636 9.605 11.662 15.307 84.210
Mersin 110.401 88.832 66.142 78.887 344.262
İstanbul 1.396.157 975.893 792.876 1.170.957 4.335.883
İzmir 267.658 203.480 227.912 260.594 959.644
Kars 2.764 3.651 4.229 5.724 16.368
Kastamonu 5.295 7.340 7.923 10.702 31.260
Kayseri 66.406 51.776 42.138 56.928 217.248
Kırklareli 48.043 13.004 10.918 16.180 88.145
Kırşehir 3.598 5.259 5.069 7.088 21.014
Kocaeli 82.450 133.217 77.933 99.419 393.019
Konya 86.947 58.723 59.064 89.718 294.452
Kütahya 26.974 12.270 14.611 17.687 71.542
Malatya 39.074 13.415 14.774 20.465 87.728
Manisa 81.964 35.883 37.554 53.675 209.076
Kahramanmaraş 19.060 18.808 22.543 28.099 88.510
Mardin 6.298 8.365 10.066 13.065 37.794
Muğla 58.540 51.613 53.560 76.516 240.229
Muş 2.680 3.693 3.910 5.256 15.539
Nevşehir 18.668 6.998 8.870 9.854 44.390
Niğde 7.404 6.410 8.445 12.453 34.712
Ordu 56.078 11.602 13.633 18.956 100.269
Rize 5.786 7.719 9.843 13.921 37.269
Sakarya 44.719 31.203 35.078 38.378 149.378
Samsun 55.175 41.156 34.132 41.713 172.176
Siirt 1.269 2.452 2.588 3.551 9.860
Sinop 2.665 3.731 4.251 5.190 15.837
Sivas 28.236 13.274 17.847 31.308 90.665
Tekirdağ 44.889 93.729 27.100 35.765 201.483
Tokat 7.896 9.769 12.028 15.616 45.309
Trabzon 38.014 53.030 22.824 28.250 142.118
Tunceli 635 952 1.167 1.869 4.623
Şanlıurfa 25.746 18.242 25.190 32.108 101.286
Uşak 32.243 63.339 8.395 11.107 115.084
Van 8.238 10.629 13.328 17.138 49.333
Yozgat 7.098 6.892 7.889 9.718 31.597
Zonguldak 46.646 30.726 18.395 38.869 134.636
Aksaray 22.653 6.995 9.010 10.567 49.225
Bayburt 800 844 1.120 1.393 4.157
Karaman 6.728 3.857 4.820 6.940 22.345
Kırıkkale 28.818 6.578 7.210 9.298 51.904
Batman 3.277 4.723 5.301 8.004 21.305
Şırnak 8.755 7.180 7.309 8.744 31.988
Bartın 34.474 1.314 4.900 5.505 46.193
Ardahan 1.170 1.314 1.628 1.905 6.017
Iğdır 2.770 3.041 3.585 4.327 13.723
Yalova 37.151 7.599 7.589 10.757 63.096
Karabük 4.266 5.510 5.817 7.785 23.378
Kilis 2.530 2.461 2.004 2.510 9.505
Osmaniye 17.266 8.190 9.484 15.712 50.652
Düzce 9.550 10.600 35.078 13.352 68.580
TOPLAM 4.345.860 3.658.940 2.919.102 3.886.195 14.810.097
İller İtibarıyla Genel Bütçe Gelirlerinin Tahsilatı ve Tahakkuku (Kümülatif)
Dört yılda illerin
ödediği cezalar (Bin TL)
İl adı Tahakkuk tutarı
İstanbul 4.335.883
Ankara 1.565.561
İzmir 959.644
Antalya 646.556
Bursa 535.785
Kocaeli 393.019
Adana 358.840
Mersin 344.262
Konya 294.452
Gaziantep 271.294
Balıkesir 264.248
Denizli 245.572
Muğla 240.229
Kayseri 217.248
Manisa 209.076
Tekirdağ 201.483
Hatay 188.465
Aydın 184.229
Samsun 172.176
Eskişehir 170.698
Sakarya 149.378
Trabzon 142.118
Zonguldak 134.636
Edirne 122.142
Uşak 115.084
Şanlıurfa 101.286
Ordu 100.269
Çanakkale 91.986
Sivas 90.665
Kahramanmaraş 88.510
Kırklareli 88.145
Malatya 87.728
Afyonkarahisar 86.404
Diyarbakır 85.710
Isparta 84.210
Çorum 73.735
Kütahya 71.542
Düzce 68.580
Erzurum 65.960
Yalova 63.096
Burdur 58.030
Kırıkkale 51.904
Osmaniye 50.652
Elazığ 49.465
Van 49.333
Aksaray 49.225
Bartın 46.193
Tokat 45.309
Nevşehir 44.390
Bolu 38.486
Mardin 37.794
Rize 37.269
Amasya 35.998
Niğde 34.712
Şırnak 31.988
Yozgat 31.597
Kastamonu 31.260
Adıyaman 30.897
Giresun 28.937
Bilecik 26.629
Karabük 23.378
Karaman 22.345
Batman 21.305
Kırşehir 21.014
Ağrı 19.612
Artvin 19.385
Kars 16.368
Erzincan 16.280
Sinop 15.837
Muş 15.539
Iğdır 13.723
Bitlis 13.006
Çankırı 12.053
Bingöl 11.114
Siirt 9.860
Kilis 9.505
Hakkari 8.235
Gümüşhane 6.769
Ardahan 6.017
Tunceli 4.623
Bayburt 4.157
TOPLAM 14.810.097



































































