Tüketici Bilinçleniyor, Şikayet Hatları Susmuyor

4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'da köklü değişiklikler öngören yeni yasa taslağının tüketicinin korunması konusunda Türk tüketicisi ile AB tüketicisi arasındaki farkı ortadan kaldıracağını belirten Tüketici ve Çevre Eğitim Vakfı (TÜKÇEV) Başkanı Beyhan Aslan, "Tüketici yasadan doğan haklarını iyi bilmeli ve haklarına sahip çıkmalıdır" dedi.

TÜKÇEV Başkanı Aslan, AB hukuksal kriterleri ile tam uyum sağlamayı amaçlayan yeni yasa değişikliği ile tüketicinin korunması konusunda bugüne kadar gerçekleştirilen en büyük adımın atıldığını belirtti.

1995 yılında kabul edilen kanunun, 8 yıllık uygulaması sonucunda ortaya çıkan eksikliklerin giderilmesi amacıyla 2003 yılında revize edildiğini hatırlatan TÜKÇEV Başkanı, yeni taslağın tüketicinin korunması konusunda daha ileri adımlar attığına işaret etti.

Aslan; "Buradaki en önemli husus, tüketicinin hakları konusunda bilinçli olması ve kendisi için hazırlanmış olan bu yasaya sahip çıkmasıdır" dedi.

TÜKÇEV Başkanı Aslan; yasanın yürürlüğe girdiği 1995 yılından bugüne kadar tüketici mahkemelerine ve tüketici hakem heyetlerine 1 milyonun üzerinde şikayetin geldiğini, sadece Sanayi ve Ticaret Bakanlığı'na yapılan şikayet başvurusunun ise 500 bin rakamını geçtiğini belirtti. Bu rakamların, tüketicinin artık daha bilinçli hareket etmeye başladığının bir göstergesi olarak da kabul edilebileceğini ifade eden Aslan, TÜKÇEV'in bu bilinci geliştirme konusunda tüketiciyi bilgilendirmeyi hedeflediğini de sözlerine ekledi.

YENİ YASA TÜKETİCİYE NELER GETİRİYOR Kamuoyu görüşüne açılan Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Tasarısı Taslağı'nın tüketiciye getireceği yenilikler konusunda da bilgi veren Başkan Aslan; kanun hükümlerinin uygulanması konusunda ayrıntıları içeren bir yönetmeliğin de Bakanlıkça hazırlanmakta olduğunu ve uygulamaya yönelik bu yönetmeliğin de bir an önce tamamlanıp görüşe açılmasının yerinde olacağını hatırlattı.

Beyhan Aslan, yasa taslağı ile ilgili olarak TÜKÇEV'in önceki yıllarda ortaya koyduğu önerilerin dikkate alınmış olmasını memnuniyetle karşıladıklarını belirtti ve tüketicinin korunmasına yönelik getirilen değişiklikler ve yenilikler konusunda şu bilgileri verdi:

"Taslağın yasalaşması ile birlikte müteşebbise, sözleşmelerde tüketiciyi doğru 'bilgilendirme zorunluluğu' getirilirken; kapıdan, mesafeli, ön ödemeli, taşınmazlardan kısmi süreli faydalanma gibi sözleşmelerde sorun çıkması durumunda tüketiciye tanınan 'cayma hakkı' süresi 7 günden 14 güne çıkarılıyor. Tüketicinin cayma hakkına özel bir önem atfeden taslak, tüketici ile müteşebbis arasında akdedilen sözleşmelerin metinlerinde 12 punto siyah, okunaklı yazıyı şart koşarken, aynı sözleşmelere 16 punto büyüklüğünde harflerle cayma hakkı konusunda ibare konulmasını öngörüyor.

Taslakla birlikte Ayıplı Mal ve Ayıplı Hizmet tanımlarının kapsamının da genişletildiğine dikkat çeken Aslan, "Ayrıca her türlü sanayi malının tamir süresi 30 günle sınırlandırılıyor. Eğer 15 gün içerisinde mal tamir edilmezse, muadili bir malın tüketicinin kullanımına sunulması zorunlu hale getiriliyor. Tasarının getirdiği yeni bir hükümle, 4077 Sayılı Kanun'da daha önce yer almayan ve bu nedenle birçok tüketicinin mağduriyet yaşadığı, eser, taşıma, simsarlık sözleşmeleri ile sigorta, bireysel emeklilik, para yatırımı ve ödeme ile ilgili hizmetler kanun kapsamına alınıyor" dedi.

İNDİRİM ZAMANLARI ÖNCEDEN DUYURULACAK Kanunla birlikte, indirimli satışlara da yeni düzenleme getirildiğini ifade eden Aslan buna göre, indirimli satışların belli dönemlerde yapılabileceğini ve indirimli satışa ilişkin ticari reklam ve ilanlarda indirim döneminin başlangıç ve bitiş tarihlerinin belirtilmesinin zorunlu olacağını söyledi.

Aslan, "Taslak, süreli yayın kuruluşlarınca düzenlenen promosyonlar konusunda da yeni düzenlemeler içeriyor. Promosyon olarak verilecek mal ve hizmetler sınırlandırıldığı gibi, yayın kuruluşlarınca düzenlenen promosyon kampanyalarının süresi de 60 günü geçemeyecek.

Tüketiciye yönelik piyasa uygulamalarına ilişkin ilkeleri belirlemek ve bu ilkeler çerçevesinde ticari uygulamaları incelemek üzere tüketici örgütü temsilcilerinin de yer aldığı ve 7 üyeden oluşan 'Haksız Ticari Uygulamalar Kurulu' ihdas ediliyor" diye konuştu.

"Tasarıyla birlikte her önüne gelen tüketici ödülü veremeyecek" diyen Aslan, "Tasarı tüketici ödülü vermek isteyenlere Sanayi ve Ticaret Bakanlığı'ndan izin alma zorunluluğu getiriyor. Ayrıca firmalar, Bakanlığın izni olmadan düzenlenen törenlerde aldıkları ödülleri reklam ve ilanlarında kullanamayacak. Tasarıda ayrıca, tüketicinin eğitimi için eğitici radyo ve televizyon programlarının 07-23 saatleri arasında yayınlanması ve haftada iki dakikadan az olmaması koşulu da getiriliyor" açıklamasında bulundu.

TÜKETİCİ BİLİNCİ YASANIN DA ÖNÜNDE TÜKÇEV Başkanı Beyhan Aslan, yasa taslağı ile birlikte, hazırlıkları devam eden yönetmeliğinin de uygulamaya yönelik getireceği yeniliklerle tüketicinin korunmasında büyük mesafe kaydedileceğini umduklarını belirterek şöyle konuştu; "Bir takım eksiklikleri olmasına ve giderilmeye çalışılmasına rağmen, tüketici hakları yönünden çok ileride bir taslak, ama uygulama da önemli. Bu anlamda tüketiciyi mağdur etmeyelim derken, sanayiciyi, üreticiyi mağdur etmemek lazım. Sanayici ve üreticinin de AB üyeliğine soyunmuş bir Türkiye'de bundan sonra ayıplı mal ve hizmet üretmemesi, tüketiciyi yanıltmaya ve kandırmaya yönelik faaliyetlerden kaçınması gerekiyor. Burada devlet her ne kadar düzenleyici rolünü üstlense de, sonuçta tüketicinin kendi hakları konusunda bilinçli davranması, doğru tüketim tercihleri yapması ve böylece üretici ve sanayiciye de doğru mesaj vermesi gerekliliği de ortaya çıkıyor. Diğer bir deyişle, "tüketici bilinci, yasanın da önüne geçiyor.

Biz, Tüketici ve Çevre Eğitim Vakfı olarak, tüketici hak ve sorumlulukları konusunda; gelişmiş çağdaş ülkeler düzeyine ulaşabilmek, tüketicinin hak arama, çevreyi koruma bilincinin ve ahlakının gelişmesine katkı sağlayıcı, eğitici faaliyetlerde bulunmak; etkin ve karar mekanizmaları içinde söz sahibi bir sivil toplum örgütü olarak, halkımızın refah düzeyi ve yaşam kalitesini yükseltmeyi hedefliyoruz." (CY-BA-Y)